VietQR Global คืออะไร และทำไมการชำระเงินข้ามพรมแดนถึงกำลังเปลี่ยนไป
VietQR Global ระบบ คือเครือข่ายการชำระเงินดิจิทัลแบบ QR Code การซื้อขาย ที่เชื่อมต่อธนาคารเวียดนามกับระบบรับชำระเงินในหลายตลาดเอเชีย เพื่อให้ผู้บริโภคและนักท่องเที่ยวสามารถใช้แอปธนาคารที่คุ้นเคยสแกนรหัสเดียวกันได้ทั้งในประเทศและต่างประเทศ ลดความยุ่งยากของการแลกเงินสดและเพิ่มความปลอดภัยของธุรกรรม การชำระเงินข้ามพรมแดน ผ่าน QR จึงกลายเป็นส่วนหนึ่งของประสบการณ์เดินทางและการช้อปออนไลน์ ไม่ใช่เพียงขั้นตอนท้ายสุดของการซื้อสินค้าอีกต่อไป
หัวใจของข่าวนี้ไม่ใช่แค่เทคโนโลยีใหม่ แต่คือการที่ธนาคารเวียดนามเลือกจะออกแบบเส้นทางการบริโภคข้ามพรมแดนให้ต่อเนื่อง ตั้งแต่ห้างค้าปลีกไปจนถึงร้านเล็กในงานเทศกาล ต่างจากอดีตที่การจ่ายเงินในประเทศอื่นเป็นช่วงเวลาที่ผู้ใช้ต้องหยุดคิด เตรียมเงินสด และกังวลเรื่องความปลอดภัย ตอนนี้ VietQR Global กำลังผลักให้ขั้นตอนดังกล่าวกลายเป็นเรื่องเบื้องหลัง ผู้ใช้จึงมองเห็นเพียงการสแกนและยืนยันในไม่กี่วินาที ส่วนการเคลียร์ยอด อัตราแลกเปลี่ยน และระบบหลังบ้านกลายเป็นบทบาทของโครงสร้างพื้นฐานที่ธนาคารต้องพิสูจน์ว่าทำได้ดีจริง
สัปดาห์เวียดนามในไทย บทพิสูจน์ว่าระบบไม่ใช่แค่แนวคิดบนกระดาษ
จุดที่น่าสนใจคือธนาคารเวียดอินไม่รอให้ผู้ใช้เรียนรู้ระบบใหม่ด้วยตัวเอง แต่เลือกเปิดตัวผ่านกิจกรรมจริง ในงานสัปดาห์เวียดนามในประเทศไทย 2026 ที่ศูนย์การค้าใหญ่ใจกลางเมือง มีการลงนามบันทึกความร่วมมือระหว่างธนาคารเวียดอิน NAPAS และบริษัทค้าปลีกเพื่อเชื่อม VietQR Global กับ ThaiQR บนระบบหน้าร้านค้าปลีก แนวคิดคือให้ผู้เข้าร่วมงานและนักช้อปทั่วไปลองใช้การชำระเงินข้ามพรมแดน ผ่าน QR ในสถานการณ์จริงทันที
ผลลัพธ์เชิงประสบการณ์ชัดเจน ลูกค้าสามารถสแกนรหัสด้วยแอป VietinBank iPay Mobile เพื่อซื้อสินค้าในงานหรือหน้าร้านได้อย่างต่อเนื่อง ขณะเดียวกันนักท่องเที่ยวจากอีกฝั่งก็สแกน QR เพื่อจ่ายเงินในสถานที่ร่วมรายการในเวียดนามได้เช่นกัน รูปแบบสองทางนี้ส่งสารชัดเจนว่าโครงข่าย QR Code การซื้อขาย ไม่ได้มีไว้ให้คนเวียดนามใช้เมื่อออกเดินทางเท่านั้น แต่ยังดึงนักท่องเที่ยวจากภูมิภาคเข้ามาอยู่ในระบบจ่ายเงินเดียวกัน ถือเป็นการทดสอบตลาดเป็นวงกว้างในครั้งเดียว ทั้งฝั่งผู้อยู่อาศัยและนักท่องเที่ยว
ตัวเลขการเติบโตของ QR แสดงให้เห็นว่าเกมการจ่ายเงินเปลี่ยนแล้ว
หากมองเฉพาะประสบการณ์ผู้ใช้อาจยังไม่เห็นขนาดของการเปลี่ยนแปลง แต่ตัวเลขจากธนาคารกลางเวียดนามสะท้อนชัดว่าพฤติกรรมกำลังขยับ ธุรกรรมแบบไม่ใช้เงินสดเพิ่มขึ้น 34.56% ในด้านปริมาณและ 13.26% ในด้านมูลค่าในช่วงแปดเดือนแรกของปี การจ่ายผ่านอินเทอร์เน็ตและโทรศัพท์มือถือเพิ่มขึ้นมากกว่า 30% ทั้งในด้านจำนวนครั้ง แสดงให้เห็นว่าคนจำนวนมากยอมรับการชำระเงินดิจิทัลเป็นมาตรฐานใหม่
สิ่งที่สะท้อนบทบาทของ VietQR Global ระบบ อย่างชัดเจนคือการที่การชำระเงินด้วยคิวอาร์โค้ดแตะระดับ 311 ล้านรายการ มูลค่ารวม 274,200 ล้านดอง เพิ่มขึ้น 6.66% ในด้านปริมาณและ 25.85% ในด้านมูลค่า แม้ตัวเงินจะอยู่ในระบบภายใน แต่การขยายสู่การชำระเงินข้ามพรมแดนผ่าน VietQRGlobal ทำให้โครงข่ายเดียวกันรองรับการเดินทางไปยังหลายตลาดในภูมิภาค ผลกระทบต่อผู้ใช้ทั่วไปคือการค่อยๆ เปลี่ยนจากการพกเงินสดก้อนใหญ่ ไปสู่การถือโทรศัพท์เครื่องเดียวแล้วใช้แอปธนาคารเวียดนาม จ่ายได้ทั้งในบ้านและต่างแดนโดยไม่ต้องคิดมาก
เชื่อมตลาดเพื่อนบ้านและจีน บันไดไปสู่โครงสร้างพื้นฐานระดับภูมิภาค
ยุทธศาสตร์ของธนาคารเวียดนามจึงไม่หยุดอยู่ที่การทดลองในไม่กี่ตลาด แต่เดินหน้าขยายเครือข่ายการรับชำระเงิน QR ไปยังกลุ่มประเทศเพื่อนบ้านในอาเซียนและตลาดอื่นๆ อย่างต่อเนื่อง จุดยืนของธนาคารเวียดอินคือทำให้ช่องทางการชำระเงินที่คุ้นเคยของลูกค้าเดินทางตามไปด้วยในทุกทริป ไม่ว่าจุดหมายจะเป็นเมืองท่องเที่ยวหรือศูนย์กลางการค้า แนวทางนี้ช่วยให้ธุรกิจและผู้ค้าสามารถเข้าถึงผู้บริโภคข้ามพรมแดนได้ง่ายขึ้น โดยไม่ต้องลงทุนสร้างระบบจ่ายเงินระดับสากลของตัวเอง
อีกก้าวที่บอกให้เห็นความตั้งใจสร้างโครงสร้างพื้นฐานระดับภูมิภาคคือการเชื่อมต่อ VietQRGlobal เข้ากับแพลตฟอร์มการชำระเงินรายใหญ่ของจีน Napas เปิดให้บริการเชื่อมกับ UPI ในเดือนธันวาคม 2025 ตามด้วย Alipay ในเดือนเมษายน และ Weixin Pay ในเดือนสิงหาคม ภายในเวลาเพียงสี่เดือนหลังจากขยายการเชื่อมต่อ จำนวนธุรกรรมของนักท่องเที่ยวชาวจีนที่ใช้แอปจีนสแกน VietQRGlobal ในเวียดนามเพิ่มขึ้นเป็นสามเท่า ขณะที่มูลค่าธุรกรรมเพิ่มขึ้นเป็นสี่เท่าเมื่อเทียบกับเดือนเมษายน นี่คือคำยืนยันเชิงตัวเลขว่าเมื่อเชื่อมโครงสร้างพื้นฐานการชำระเงินเข้ากับแพลตฟอร์มยอดนิยม ผลตอบรับจากตลาดนักท่องเที่ยวจะตามมาเกือบทันที
ผู้ช้อปและนักท่องเที่ยวควรเตรียมตัวอย่างไร เมื่อ VietQR Global เดินหน้าต่อ
แม้การขยายสู่ตลาดใหม่จะยังดำเนินต่อ แต่ภาพรวมวันนี้ก็เพียงพอให้ผู้ใช้วางแผนรับมือการเปลี่ยนผ่านสู่ยุคการชำระเงินข้ามพรมแดนแบบ QR สิ่งที่ควรทำคือสำรวจว่าธนาคารเวียดนาม ที่ใช้อยู่รองรับ VietQR Global หรือไม่ เปิดฟีเจอร์ชำระเงินระหว่างประเทศแล้วหรือยัง เพราะจากแนวทางร่วมมือระหว่างธนาคารเวียดอิน NAPAS และพันธมิตรทั้งในและต่างประเทศ ระบบนิเวศการชำระเงินข้ามพรมแดนมีแนวโน้มจะครอบคลุมธุรกิจค้าปลีกและการท่องเที่ยวมากขึ้นเรื่อยๆ
สำหรับนักช้อปและนักท่องเที่ยวไทย การที่สามารถสแกน QR เพื่อจ่ายในเวียดนามด้วยแอปที่รองรับถือเป็นโอกาสทดลองโลกใหม่ของการจ่ายเงินที่ไม่มีเงินสดเข้ามาเกี่ยวข้องโดยตรง ขณะที่ผู้ประกอบการค้าปลีกในภูมิภาคควรมองเครือข่ายนี้เป็นประตูสู่ลูกค้าต่างประเทศ ไม่ใช่เพียงเครื่องมือเสริมหน้าเคาน์เตอร์รับชำระเงิน เมื่อจุดเชื่อมต่อใหม่ถูกเปิดเพิ่มขึ้นในแต่ละประเทศ ระยะห่างระหว่างตลาดจะยิ่งสั้นลง การค้า การบริโภค และการท่องเที่ยวจะผูกกันแน่นขึ้นบนพื้นฐานของการชำระเงินดิจิทัลที่ใช้งานได้จริง ไม่ใช่แค่คำโฆษณาในงานสัมมนา
