เครื่องมือใหม่ที่ต้องมีคนกำหนดทิศทาง
AI ในวงการบันเทิง คือเทคโนโลยีที่ช่วยสร้างและพัฒนางานสื่อ ตั้งแต่ค้นข้อมูลไปจนถึงผลิตเนื้อหา โดยมนุษย์ยังเป็นผู้กำหนดเป้าหมาย ตรวจสอบผลลัพธ์ และรับผิดชอบต่อผลงาน มหาวิทยาลัยกรุงเทพจึงจัดเวทีหารือเรื่องเทคโนโลยี ความคิดสร้างสรรค์ และธรรมาภิบาล เพื่อมองการใช้ AI อย่างสร้างสรรค์ควบคู่กับความรับผิดชอบ
คณะดิจิทัลมีเดียและศิลปะภาพยนตร์ร่วมกับคณะนิติศาสตร์จัดสัมมนา “AI-Powered Entertainment Industry 2026: Technology, Creativity & Legal Governance” เปิดพื้นที่ให้นักวิชาการ ผู้ประกอบการ และผู้เชี่ยวชาญแลกเปลี่ยนแนวทางประยุกต์ใช้ AI ในสื่อและบันเทิง โดยมี ผศ.ดร.อรรยา สิงห์สงบ รองอธิการบดีสายวิชาการ กล่าวเปิดงานที่มหาวิทยาลัยกรุงเทพ
เหตุผลที่ต้องคุยเรื่องนี้ตอนนี้ชัดเจน: AI เข้ามาอยู่ในชีวิตประจำวันแล้ว และผลกระทบไม่ได้หยุดอยู่ที่ภาพยนตร์ แต่ขยายไปถึงเศรษฐกิจสร้างสรรค์ ไลฟ์สไตล์ และวิถีชีวิต การถกเถียงจึงไม่ควรติดอยู่กับคำถามว่าเทคโนโลยีจะมาแทนคนหรือไม่ แต่ควรถามว่าใครกำหนดเป้าหมาย ใครตรวจสอบ และใครรับผิดชอบเมื่อเกิดความเสียหาย

AI เป็นตัวคูณ ไม่ใช่เจ้าของเรื่องเล่า
จุดยืนที่น่าเชื่อถือจากเวทีนี้คือ AI ควรเสริมความสามารถของคน ไม่ใช่เข้ามาแทนที่ความคิดและประสบการณ์ของมนุษย์ คุณสุธัช ปานเจริญ นายกสมาคมสร้างสรรค์ปัญญาประดิษฐ์ไทย มองว่าหัวใจของเศรษฐกิจสร้างสรรค์คือการเล่าเรื่องที่มาจากมนุษย์ ส่วน AI เป็นเครื่องมือและตัวคูณความรู้ ผู้ใช้ที่มีพื้นฐานแน่นย่อมประเมินคำตอบและต่อยอดผลงานได้ดีกว่า
คุณภาณุ อารี อดีตผู้บริหารฝ่ายจัดจำหน่ายภาพยนตร์ เน้นว่าความรู้ด้านประวัติศาสตร์ ทฤษฎี และสุนทรียศาสตร์ของภาพยนตร์ยังจำเป็น เพราะคุณภาพของสิ่งที่ AI สร้างขึ้นสัมพันธ์กับพื้นฐานของผู้ใช้ ส่วนคุณศิริศักดิ์ คชพัชรินทร์ รองประธานสมาพันธ์สมาคมภาพยนตร์แห่งชาติ ชวนให้เปลี่ยนความกลัวเป็นการเรียนรู้ แทนการหันหลังให้เทคโนโลยี
การสาธิตผลิตเนื้อหาด้วย Seedance AI และเวิร์กช็อปการใช้ AI บนสื่อสังคมออนไลน์ทำให้เห็นศักยภาพในทางปฏิบัติ แต่ความคล่องในการผลิตไม่ใช่หลักประกันว่างานจะมีคุณค่าเสมอไป สำหรับ AI สร้างสรรค์ ความคิดและความรู้ของคนยังเป็นตัวกำหนดว่าเครื่องมือจะสร้างงานที่มีความหมาย หรือเพียงผลิตเนื้อหาได้รวดเร็วขึ้น

ความน่าเชื่อถือเริ่มจากการตรวจสอบ
ตัวอย่างจากงานข่าวและสารคดีชี้ให้เห็นเส้นแบ่งที่ไม่ควรมองข้าม: AI อาจช่วยค้นข้อมูลเบื้องต้น แต่การยืนยันข้อเท็จจริงยังต้องอาศัยการลงพื้นที่และการสัมภาษณ์จริง คุณภูริลาภ ลิ้มมนตรี ผู้ช่วยผู้จัดการปฏิบัติการฝ่ายข่าว ช่อง one 31 ย้ำว่าความน่าเชื่อถือและข้อเท็จจริงเป็นหัวใจของงานประเภทนี้
หลักเดียวกันควรใช้กับผู้ชมด้วย ผู้รับสื่อต้องรู้เท่าทันและตรวจสอบข้อมูลก่อนเชื่อหรือซื้อ โดยเฉพาะเมื่อข้อมูลบิดเบือนและภาพหรือเสียงปลอมที่สร้างด้วยเทคโนโลยีทำให้การแยกแยะยากขึ้น การใช้ AI จึงไม่ควรถูกตัดสินจากความเร็วหรือความสมจริงของผลงานเท่านั้น แต่ต้องถามด้วยว่ามีหลักฐานรองรับหรือไม่ และผู้ใช้เปิดเผยข้อจำกัดอย่างเหมาะสมหรือเปล่า
นี่ไม่ใช่ภาระของผู้ผลิตฝ่ายเดียว ผู้ชมที่ตรวจสอบก่อนแชร์ช่วยลดการแพร่กระจายของข้อมูลเท็จได้ ขณะที่ผู้ผลิตต้องไม่ปล่อยให้คำตอบจากระบบกลายเป็นข้อเท็จจริงโดยไม่มีการยืนยัน เมื่อเครื่องมือทำให้สร้างเนื้อหาได้ง่ายขึ้น ความรับผิดชอบในการคัดกรองยิ่งสำคัญ ไม่ใช่น้อยลง

ธรรมาภิบาล AI ต้องมากกว่าคำประกาศ
การมีมนุษย์กำกับ AI ไม่ควรเป็นเพียงขั้นตอนอนุมัติงานตอนท้าย แต่ต้องเป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการ ตั้งแต่เลือกข้อมูลและกำหนดวัตถุประสงค์ ไปจนถึงตรวจสอบผลลัพธ์ก่อนเผยแพร่ อาจารย์ไพบูลย์ อมรภิญโญเกียรติ ผู้เชี่ยวชาญกฎหมายเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ เตือนว่าผลงานที่พึ่งพาเพียงคำสั่งป้อนอาจไม่ได้รับความคุ้มครองลิขสิทธิ์ และข้อมูลที่ใช้ฝึกหรือสร้างงานก็อาจเกี่ยวข้องกับการละเมิดลิขสิทธิ์
ธรรมาภิบาล AI จึงต้องแปลงเป็นนโยบายที่ใช้ได้จริง องค์กรควรกำหนดนโยบาย AI ให้ชัด คำนึงถึงข้อมูลส่วนบุคคลตามกฎหมาย PDPA และระบุว่าใครเป็นผู้ตรวจสอบและรับผิดชอบ หากเกิดข้อผิดพลาด การมีมนุษย์อยู่ในกระบวนการช่วยตรวจความถูกต้องและลดความเสี่ยงจากข้อมูลบิดเบือนหรือดีปเฟก แต่จะได้ผลก็ต่อเมื่อผู้กำกับมีอำนาจและความรู้เพียงพอ
ข้อสรุปของเวทีนี้ไม่ใช่ให้วงการบันเทิงหยุดใช้ AI แต่คือใช้โดยไม่ยกความรับผิดชอบให้ระบบ มหาวิทยาลัยกรุงเทพเชื่อมองค์ความรู้ทางวิชาการกับการปฏิบัติจริง เพื่อเตรียมให้นักศึกษา บุคลากร และผู้ประกอบการปรับตัวได้ ขณะเดียวกัน ผู้ผลิตต้องสร้างกติกา ผู้ชมต้องตรวจสอบ และมนุษย์ต้องยังเป็นผู้ตัดสินใจ หากทำได้ AI ก็เป็นแรงเสริมความคิดสร้างสรรค์ได้ โดยไม่ลดทอนความน่าเชื่อถือและความรับผิดชอบที่ทำให้งานบันเทิงมีคุณค่า







