ใช้ AI มากขึ้น แต่ไว้ใจน้อยลง
การใช้ AI ในที่ทำงานคือการนำเครื่องมือปัญญาประดิษฐ์มาช่วยทำงาน ตั้งแต่สร้างเนื้อหาและตรวจทาน ไปจนถึงจัดการงานประจำ โดยผู้ใช้ยังต้องรับผิดชอบต่อความถูกต้องและคุณภาพของผลลัพธ์ Gen Z ใช้ AI เพิ่มขึ้น แต่ความรู้สึกต่อเทคโนโลยีกลับไม่ได้เป็นบวกตามไปด้วย และความขัดแย้งนี้กำลังกลายเป็นโจทย์ด้านทักษะกับความเชื่อมั่นในที่ทำงาน
ผลสำรวจชาวอเมริกันอายุ 18-28 ปีเกือบ 2,500 คนในเดือนตุลาคม 2025 พบว่า 79% มองว่า AI ทำให้คนขี้เกียจขึ้น 62% กังวลว่าคนจะฉลาดน้อยลง และเกือบ 1 ใน 5 กลัวว่าเทคโนโลยีจะแย่งงานของตนเอง ขณะเดียวกัน ข้อมูลเดือนมิถุนายน 2026 ระบุว่าคนวัย 18-29 ปีที่ใช้แชตบอต AI เพิ่มจาก 55% ในปี 2024 เป็น 66% ตัวเลขเหล่านี้ชี้ว่า การใช้งานไม่ใช่หลักฐานของความไว้วางใจ
การพึ่งเครื่องมือที่ช่วยให้งานเสร็จไวมีแรงจูงใจชัดเจน โดยเฉพาะในช่วงเริ่มสร้างเส้นทางอาชีพที่ต้องรับแรงกดดันและพิสูจน์ผลงาน แต่ประโยชน์ระยะสั้นอยู่คู่กับความกลัวว่าการคิดและการเรียนรู้จะอ่อนลง ภาพลักษณ์การใช้ AI จึงไม่ใช่เรื่องเล็ก เพราะอาจทำให้คนรุ่นใหม่ต้องชั่งน้ำหนักระหว่างทำงานให้ทันกับการรักษาความน่าเชื่อถือ
ภาพลักษณ์ที่ติดมากับความช่วยเหลือ
ความกังวลไม่ได้หยุดอยู่ที่ประสิทธิภาพของ AI แต่ลามไปถึงคำถามว่าเพื่อนร่วมงานจะมองผู้ใช้อย่างไร ผลสำรวจพนักงาน Gen Z พบว่า 22% กลัวว่าการใช้ AI จะทำให้คนอื่นสงสัยในทักษะของตน เทียบกับ 10% ของกลุ่มมิลเลนเนียลและเจเนอเรชันเอ็กซ์ และ 8% ของกลุ่มเบบีบูมเมอร์ มีเพียง 27% ของ Gen Z ที่สบายใจจะเปิดเผยว่าใช้ AI กับงาน เทียบกับ 47-53% ในกลุ่มวัยที่มากกว่า
อคตินี้มีหลักฐานรองรับ ไม่ใช่แค่ความรู้สึกส่วนตัว การทดลองกับผู้เข้าร่วมมากกว่า 4,400 คนพบว่า พนักงานที่ถูกระบุว่าได้รับความช่วยเหลือจาก AI ถูกมองว่ามีความสามารถและความขยันน้อยกว่า อีกทั้งดูขี้เกียจกว่าผู้ที่ได้รับความช่วยเหลือแบบอื่น หรือกรณีที่ไม่ได้ระบุว่าใช้ความช่วยเหลือ
สำหรับพนักงานใหม่ ความเสี่ยงยิ่งสูง เพราะยังไม่มีประวัติผลงานยาวนานมาช่วยยืนยันความสามารถ การใช้ AI จึงอาจถูกตีความเป็นตัวแทนของฝีมือ แทนที่จะเป็นเครื่องมือประกอบการทำงาน ขณะเดียวกัน แรงกดดันก็มีสองด้าน คือบางคนกลัวถูกตัดสินว่าใช้ AI มากเกินไป ขณะที่คนอื่นกังวลว่าจะถูกมองว่าตามเทคโนโลยีไม่ทัน
ช่องว่างทักษะที่เกิดจากความกลัว
ผลสำรวจพนักงานพบจุดย้อนแย้งอีกข้อ: Gen Z ใช้ AI ในบทบาทปัจจุบัน 58% ใกล้เคียงกับเบบีบูมเมอร์ที่ 60% แต่มีกลุ่มที่ต้องการพัฒนาหรือเพิ่มทักษะ AI เพียง 18% เทียบกับ 36% ของมิลเลนเนียล 46% ของเจเนอเรชันเอ็กซ์ และ 43% ของเบบีบูมเมอร์ เมื่อคนรุ่นใหม่กังวลว่าการใช้เครื่องมือจะทำให้คนอื่นสงสัยในความสามารถ การหลีกเลี่ยงการฝึกอย่างเปิดเผยก็ยิ่งเข้าใจได้ แม้จะไม่ช่วยแก้ปัญหาในระยะยาว
ความรับผิดชอบไม่ได้อยู่ที่พนักงานเพียงฝ่ายเดียว มี Gen Z แค่ 27% ที่บอกว่าองค์กรสนับสนุนให้พวกเขาผสาน AI เข้ากับงาน เทียบกับ 38% ของมิลเลนเนียลและ 43% ของเจเนอเรชันเอ็กซ์ อีกทั้งความสงสัยของคนรุ่นใหม่ส่วนหนึ่งสะท้อนว่าระบบการศึกษา นายจ้าง และภาครัฐเตรียมคนทำงานให้พร้อมต่อเศรษฐกิจที่ใช้ AI ได้ไม่ดีพอ
หากพนักงานใหม่มอบทั้งงานพื้นฐานและการคิดวิเคราะห์ให้ AI ทำ องค์กรอาจเผชิญการขาดแคลนผู้นำที่ตัดสินใจและคิดเป็นในอีก 5 ถึง 10 ปีข้างหน้า ทางออกจึงไม่ใช่ห้ามใช้หรือปล่อยให้ใช้โดยไร้แนวทาง แต่ควรให้กติกาชัดเจน การฝึกที่ใช้ได้จริง และโอกาสทดลอง พร้อมประเมินทั้งผลลัพธ์จาก AI และความสามารถที่พนักงานลงมือทำเอง
ทำให้การใช้ AI พิสูจน์ฝีมือ ไม่กลบฝีมือ
ความขัดแย้งเรื่อง AI ไม่ควรถูกตีความว่า Gen Z ปฏิเสธการเปลี่ยนแปลง คนรุ่นใหม่จำนวนหนึ่งใช้เครื่องมือในงาน แต่ยังไม่มั่นใจว่ามันช่วยยกระดับผลงานจริง หรือทำให้คนอื่นมองความสามารถของตนลดลง ความรู้สึกเช่นนี้ยิ่งรุนแรงเมื่อองค์กรต้องการให้พนักงานใช้ AI แต่ไม่ได้บอกว่าควรใช้กับงานใด เปิดเผยการใช้อย่างไร และอะไรคือหลักฐานของความเชี่ยวชาญ
สำหรับ AI กับการทำงาน คำตอบไม่ใช่การซ่อนการใช้เครื่องมือหรือยกให้ AI ทำทุกอย่าง แต่องค์กรควรสร้างพื้นที่ให้พนักงานอธิบายการตัดสินใจ ตรวจสอบผลลัพธ์ และแสดงทักษะของตนควบคู่กับการใช้ AI ส่วนคนทำงานควรได้ฝึกอย่างต่อเนื่องโดยไม่ถูกเหมารวมว่าขี้เกียจเพียงเพราะขอความช่วยเหลือจากเทคโนโลยี
ท้ายที่สุด ความกลัวถูกตีตราอาจทำให้ Gen Z ชะลอการพัฒนาทักษะ AI คนทำงาน ทั้งที่ทักษะเหล่านี้มีความสำคัญต่อการทำงานร่วมกับเครื่องมือใหม่ หากองค์กรต้องการให้คนรุ่นใหม่ใช้ AI อย่างมีวิจารณญาณ ก็ต้องทำให้การเรียนรู้และการเปิดเผยการใช้งานปลอดภัยพอ การวัดคนจากคุณภาพการตัดสินใจและผลงานจริง ย่อมดีกว่าตัดสินจากการใช้ AI เพียงอย่างเดียว






