ปัสสาวะบ่อย กลางคืนลุกเข้าห้องน้ำถี่ แค่เรื่องกวนใจหรือสัญญาณโรค?
เคยไหมที่ต้องลุกไปเข้าห้องน้ำกลางดึกหลายรอบ ปัสสาวะก็ไม่ค่อยพุ่ง แถมยังรู้สึกเหมือนปัสสาวะไม่สุด?
หลายคนมองว่าเป็นเรื่องเล็กน้อย แค่แก่แล้วไตทำงานไม่เหมือนเดิม แต่ในความจริงแล้ว อาการเหล่านี้อาจเป็นสัญญาณเตือนของ “ต่อมลูกหมากโต” ภาวะที่พบได้บ่อยในผู้ชายวัย 50+ และถ้าปล่อยทิ้งไว้แบบไม่สนใจ อาจกระทบกับคุณภาพชีวิตหนักกว่าที่คิด
ต่อมลูกหมากคืออะไร อยู่ตรงไหนในร่างกายเรา?
ต่อมลูกหมาก (Prostate Gland) เป็นอวัยวะขนาดราว ๆ ลูกเกาลัดเล็ก ๆ
มันตั้งอยู่ใต้กระเพาะปัสสาวะ แล้วก็ล้อมรอบท่อปัสสาวะ ทำหน้าที่สำคัญคือผลิตน้ำเลี้ยงอสุจิ ที่ช่วยให้สเปิร์มแข็งแรงและเคลื่อนไหวได้ดี
พออายุมากขึ้น ฮอร์โมนเพศชายเริ่มเปลี่ยนแปลง ทำให้ ต่อมลูกหมากค่อย ๆ โตขึ้นเป็นเรื่องธรรมชาติ แต่ถ้ามันโตเกินไปจนไปเบียดท่อปัสสาวะ ก็จะเริ่มสร้างปัญหากับการฉี่ในชีวิตประจำวันทันที
สัญญาณเตือน: อาการของต่อมลูกหมากโต
ถ้าคุณเริ่มสังเกตตัวเองแล้วมีอาการประมาณนี้ เป็นไปได้ว่าต่อมลูกหมากอาจกำลังส่งสัญญาณให้คุณสนใจมันสักที
ปัสสาวะบ่อย โดยเฉพาะตอนกลางคืน ต้องลุกเข้าห้องน้ำหลายรอบ
ปัสสาวะไม่ค่อยพุ่ง แรงดันน้อย เหมือนมีอะไรอุดกั้น
รู้สึกปัสสาวะไม่สุด เหมือนยังค้างอยู่ในกระเพาะปัสสาวะ
ปัสสาวะกระปริบกระปรอย หยุด ๆ ไหล ๆ
กลั้นปัสสาวะไม่ค่อยอยู่ ต้องรีบหาห้องน้ำ
ต้องเบ่งอยู่นานกว่าปัสสาวะจะออกมา
ยิ่งอาการเหล่านี้อยู่กับคุณนานเท่าไหร่ ยิ่งไม่ควรมองข้าม เพราะอาจนำไปสู่ภาวะแทรกซ้อนที่หนักขึ้นได้
ใครบ้างที่เสี่ยงต่อมลูกหมากโตเป็นพิเศษ?
ไม่ได้มีแค่เรื่องอายุอย่างเดียวที่เกี่ยวข้อง ไลฟ์สไตล์และพันธุกรรมก็มีส่วนอย่างมากเช่นกัน
กลุ่มเสี่ยงสำคัญ ได้แก่
ผู้ชายอายุ 50 ปีขึ้นไป
คนที่มีประวัติคนในครอบครัวเคยเป็นต่อมลูกหมากโต
คนไม่ค่อยออกกำลังกาย หรือมีน้ำหนักเกิน มักนั่งมากกว่าขยับตัว
ผู้ที่สูบบุหรี่ หรือดื่มแอลกอฮอล์เป็นประจำ
คนที่ชอบทานอาหารไขมันสูง โดยเฉพาะเนื้อสัตว์ติดมันต่าง ๆ
ถ้าคุณเข้าข่ายหลายข้อ ยิ่งต้องหันมาดูแลตัวเอง และสังเกตอาการให้มากขึ้นเป็นพิเศษ
วิธีรักษาต่อมลูกหมากโต ทำอะไรได้บ้าง?
การรักษาภาวะต่อมลูกหมากโต ไม่ใช่เรื่องต้องกลัวหรือเครียดจนเกินไป ทุกอย่างขึ้นกับอาการ ความรุนแรง และดุลยพินิจของแพทย์ โดยแนวทางหลัก ๆ มีดังนี้
1. ปรับพฤติกรรมในชีวิตประจำวัน
ขั้นแรกมักเริ่มจากการปรับพฤติกรรม ซึ่งช่วยบรรเทาอาการได้ดีในหลายกรณี
ลดปริมาณการดื่มน้ำก่อนนอน โดยเฉพาะช่วง 2–3 ชั่วโมงก่อนเข้านอน
งดหรือเลี่ยงชา กาแฟ และเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ เพราะกระตุ้นให้ปัสสาวะบ่อย
ออกกำลังกายสม่ำเสมอ ช่วยเรื่องการไหลเวียนเลือดและสมดุลฮอร์โมน
พิจารณาอาหารเสริมที่ช่วยดูแลต่อมลูกหมาก เช่น zinc หรือ saw palmetto แต่ควรอยู่ภายใต้คำแนะนำของแพทย์
หลังปัสสาวะเสร็จ ลองยืนรอสักพักแล้วเบ่งซ้ำอีกครั้ง เพื่อช่วยให้ปัสสาวะออกให้หมดมากขึ้น
2. การใช้ยา
ถ้าปรับพฤติกรรมแล้วอาการยังรบกวนชีวิตประจำวัน แพทย์อาจพิจารณาให้ยา
ยากลุ่มที่ช่วยคลายกล้ามเนื้อท่อปัสสาวะ ทำให้ปัสสาวะออกง่ายขึ้น
ยากลุ่มที่ช่วยลดขนาดต่อมลูกหมาก ซึ่งมักต้องใช้ต่อเนื่องในระยะยาว
การใช้ยาควรอยู่ภายใต้การติดตามของแพทย์ เพื่อดูผลลัพธ์และผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้น
3. หัตถการหรือการผ่าตัด
ในบางรายที่อาการรุนแรง หรือยารักษาไม่ได้ผล อาจต้องใช้วิธีหัตถการหรือผ่าตัดร่วมด้วย
มักใช้ในกรณีที่ปัสสาวะไม่ออกเลย มีการติดเชื้อทางเดินปัสสาวะซ้ำบ่อย หรือยังมีอาการมากแม้รับประทานยาแล้ว
แพทย์อาจเลือกขูดเอาเนื้อต่อมลูกหมากบางส่วนออก เพื่อลดการกดทับท่อปัสสาวะ วิธีนี้ถือเป็นมาตรฐานที่ใช้มายาวนานและได้ผลดีในหลายกรณี
ดูแลตัวเองอย่างไร ให้ห่างไกลต่อมลูกหมากโต
สำหรับผู้ชายวัย 50+ ที่อยากใช้ชีวิตแบบไม่ต้องหาห้องน้ำบ่อย ลองเริ่มปรับดูแลตัวเองตั้งแต่ตอนนี้
ตรวจสุขภาพเป็นประจำ โดยเฉพาะเมื่ออายุเกิน 50 ปี อย่าปล่อยให้ตรวจเฉพาะเวลาป่วย
ลดและเลี่ยงอาหารไขมันสูง โดยเฉพาะเนื้อแดงปริมาณมาก ๆ
เพิ่มผักผลไม้สีแดง ส้ม เหลือง ที่อุดมไปด้วยไลโคปีน เช่น มะเขือเทศ แตงโม แครอท พริกหวาน
งดบุหรี่ และลดปริมาณการดื่มแอลกอฮอล์ให้ได้มากที่สุด
อย่าฝืนกลั้นปัสสาวะนาน ๆ เพราะสร้างภาระให้กระเพาะปัสสาวะและระบบทางเดินปัสสาวะ
ฝึกให้การขับถ่ายเป็นเวลา ลดปัญหาท้องผูก ซึ่งอาจเพิ่มแรงดันในอุ้งเชิงกราน
สรุป: รู้ทันไว้ก่อน ผู้ชาย 50+ ไม่จำเป็นต้องทนทรมานกับการเข้าห้องน้ำบ่อย
ต่อมลูกหมากโตเป็นภาวะที่พบได้บ่อย แต่ไม่ใช่โรคที่ต้องยอมแพ้หรือปล่อยผ่านไปแบบไม่สนใจ
การดูแลสุขภาพให้ดี ตรวจร่างกายสม่ำเสมอ และใส่ใจสัญญาณเล็ก ๆ จากร่างกาย จะช่วยให้คุณ รู้ตัวเร็ว รักษาเร็ว และควบคุมโรคได้ง่ายขึ้น
ผู้ชายวัย 50 ปีขึ้นไปยังใช้ชีวิตได้อย่างมั่นใจ ใช้ห้องน้ำแบบไม่ต้องกังวลว่าต้องลุกกลางดึกกี่รอบ ขอแค่คุณเริ่มใส่ใจต่อมลูกหมากของตัวเองตั้งแต่วันนี้