ปรากฏการณ์กองถ่ายฮอลลีวูดไหลเข้าสู่ภูมิภาคใหม่
ปรากฏการณ์ถ่ายทำหนังฮอลลีวูดในไทยคือการที่สตูดิโอและแพลตฟอร์มสตรีมมิงระดับโลกเลือกใช้โลเคชั่นภาพยนตร์ประเทศไทยเป็นฐานหลักในการผลิตหนังและซีรีส์ทุนสูง โดยอาศัยภูมิประเทศที่สวยงาม ต้นทุนการผลิตที่แข่งขันได้ และทีมงานมืออาชีพในอุตสาหกรรมภาพยนตร์ไทย เพื่อสร้างงาน สร้างรายได้ และเชื่อมการผลิตหนังนานาชาติเข้ากับการท่องเที่ยวเชื่อมกับหนังอย่างเป็นระบบ
แนวโน้มนี้ไม่ใช่เพียงกระแสชั่วคราว แต่สะท้อนการตัดสินใจทางธุรกิจที่มองเห็นว่าตลาดใหม่ให้โอกาสมากกว่าการยึดติดกับฮับการผลิตแบบเดิม ผู้ผลิตคอนเทนต์ระดับโลกต่างมองเห็นว่าการถ่ายทำหนังฮอลลีวูดในไทยช่วยลดต้นทุน แต่เพิ่มมูลค่าทางภาพลักษณ์ ด้วยฉากชายหาด ป่าเขา เมืองใหญ่ และโรงแรมหรูที่ให้พาเล็ตภาพหลากหลายโดยไม่ต้องเดินทางไกลข้ามทวีปหลายครั้ง "การเลือกโลเคชั่นภาพยนตร์ประเทศไทยจึงกลายเป็นกลยุทธ์คุ้มค่า ที่ผสมทั้งประสิทธิภาพการถ่ายทำและพลังโปรโมตการท่องเที่ยวเชื่อมกับหนังในคราวเดียว"
จาก Mother of the Bride ถึง The White Lotus: ทุนสตรีมมิงดันภูเก็ตขึ้นแถวหน้า
ตัวอย่างชัดที่สุดของคลื่นนี้คือ Mother of the Bride โรแมนติกคอมเมดี้อเมริกันที่กำกับโดยมาร์ค วอเตอร์ส ถ่ายทำเต็มที่ในรีสอร์ตอนันตรา ลายัน ภูเก็ต รีสอร์ท และอนันตรา ไม้ขาว ภูเก็ต วิลล่าส์ พร้อมเตรียมฉายทาง Netflix การที่หนังเล่าเรื่องงานแต่งที่จัดขึ้นในไทยแล้วปล่อยสตรีมทั่วโลก ทำให้ภาพชายฝั่งและไลฟ์สไตล์หรูของภูเก็ตถูกบรรจุเข้าสู่จินตนาการผู้ชมหลายสิบล้านคนโดยตรง และมีโอกาสต่อยอดเป็นกระแสตามรอยโลเคชั่น set-jetting
ไม่ใช่แค่เรื่องเดียว ซีรีส์ดัง The White Lotus ซีซั่น 3 ก็ปักหลักถ่ายทำยาว 7 เดือนในรีสอร์ตหรูทั้งภูเก็ต เกาะสมุย และริมแม่น้ำในเมืองหลวง พร้อมงบลงทุนการผลิตในไทยที่สูงและสร้างงานให้คนทำงานเบื้องหลังจำนวนมาก นี่คือการผลิตหนังนานาชาติที่ไม่เพียงคุ้มค่าด้านโลเคชั่นภาพยนตร์ประเทศไทย แต่ยังดันภาพโรงแรมไทยขึ้นเป็นฉากชีวิตของตัวละครระดับบนบน ทำให้แบรนด์โรงแรมไทยได้พื้นที่เทียบเท่าโลเคชั่นหรูในยุโรปหรืออเมริกาโดยไม่ต้องซื้อโฆษณาแม้แต่นาทีเดียว
F9, Alien : Earth และโครงการไซไฟทุนสูงที่เลือกกองถ่ายไทย
ฝั่งหนังแอ็กชันและไซไฟก็เลือกใช้โลเคชั่นภาพยนตร์ประเทศไทยอย่างจริงจัง Fast & Furious ภาค F9 มาถ่ายทำฉากสำคัญกว่า 20% ของทั้งเรื่องในภูเก็ต พังงา กระบี่ และสุราษฎร์ธานี ใช้งบถ่ายทำในไทยถึง 200 ล้านบาท และเปิดโอกาสให้ทีมงานกองถ่ายไทยได้ร่วมงานโปรดักชันใหญ่ของโลกโดยตรง แม้เป็นช่วงเริ่มระบาดของโควิด แต่ยังพิสูจน์ว่าภูมิภาคนี้สามารถรองรับงานโลจิสติกส์กองถ่ายซับซ้อนได้ดี
ที่โดดเด่นยิ่งกว่าคือ Alien : Earth ซีรีส์ไซไฟระทึกขวัญที่ถ่ายทำในไทย 100% ใช้งบการผลิตในไทยมากถึง 2,800 ล้านบาท และสร้างงานให้ทีมงานชาวไทย 24,787 ตำแหน่ง ขณะเดียวกัน The Creator โปรเจกต์ไซไฟของ Gareth Edwards ก็เลือกใช้โลเคชั่นในไทยถึง 80% ถ่ายทำกระจายใน 16 จังหวัด สร้างงานให้คนไทยกว่า 7,700 คน ด้วยเม็ดเงินลงทุน 450 ล้านบาท ทั้งสองกรณีชี้ชัดว่าอุตสาหกรรมภาพยนตร์ไทยไม่ได้เป็นเพียงฉากสวย แต่กลายเป็นโครงสร้างการผลิตหนังนานาชาติที่ครบวงจร ตั้งแต่ทีมโลเคชั่น โปรดักชัน ดีไซน์ ไปจนถึงงานเทคนิคพิเศษ
มาตรการรัฐกับทีมโปรดักชันไทย: ทำไมคอนเทนต์โลกถึงไว้ใจ
เบื้องหลังความคึกคักของการถ่ายทำหนังฮอลลีวูดในไทยไม่ใช่แค่วิวสวย แต่คือชุดมาตรการเชิงรุกของรัฐและความพร้อมของอุตสาหกรรมภาพยนตร์ไทย รัฐประกาศยกเว้นภาษีเงินได้สำหรับนักแสดงต่างชาติที่เข้ามาถ่ายทำ เป็นเวลา 5 ปี พร้อมนโยบายคืนเงิน (cash rebate) สูงสุดถึง 20% ของค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นในประเทศ เพื่อจูงใจให้กองถ่ายต่างชาติมาใช้โลเคชั่นภาพยนตร์ประเทศไทยให้มากขึ้น และยังมีการปรับอัตราคืนเงินจาก 15% เป็น 20–30% พร้อมขยับเพดานคืนเงินต่อเรื่องจาก 75 ล้านบาทเป็น 150 ล้านบาท
ฝั่งเอกชน ทีมโปรดักชันไทยเองก็มีบทบาทสำคัญ ผู้จัดการโปรดักชันชี้ว่าการบอกต่อปากต่อปากและความน่าเชื่อถือคือหัวใจของการดึงงานเข้าประเทศ โดยต้องให้บริการที่ดีและเป็นพาร์ตเนอร์ที่ต่างชาติไว้ใจได้ เมื่อทั้งแรงจูงใจด้านการเงินและคุณภาพการทำงานเข้าที่ วงการกองถ่ายต่างชาติจึงมองไทยเป็นตัวเลือกที่ปลอดภัยและคุ้มค่า ไม่ใช่แค่ทางเลือกแปลกใหม่อีกต่อไป แต่เป็นฐานผลิตหนังนานาชาติที่เข้ามาแล้วทำงานต่อเนื่องปีต่อปี อย่างงบลงทุนคอนเทนต์ต่างชาติในไทยที่ทะลุ 6,700 ล้านบาทในปีล่าสุด
เศรษฐกิจท้องถิ่น ท่องเที่ยวเชื่อมกับหนัง และโอกาสระยะยาว
สิ่งที่มักถูกมองข้ามคือผลกระทบจริงต่อคนทำงานหน้างานและชุมชน เมื่อ Alien : Earth สร้างงานให้คนไทยเกือบสองหมื่นห้าพันตำแหน่ง และ The Creator ใช้แรงงานกว่า 7,700 คนทั่ว 16 จังหวัด เงินค่าจ้าง โลจิสติกส์ อาหาร ที่พัก รถเช่า ไปจนถึงบริการเสริมล้วนกระจายลงสู่เศรษฐกิจท้องถิ่น ที่สำคัญกว่านั้นคือการยกระดับทักษะทีมงานไทยให้ทำงานตามมาตรฐานการผลิตหนังนานาชาติ ทำให้คนรุ่นใหม่เห็นอุตสาหกรรมภาพยนตร์ไทยเป็นเส้นทางอาชีพที่จับต้องได้
ด้านการท่องเที่ยว ปรากฏการณ์ set-jetting หรือการตามรอยโลเคชั่นภาพยนตร์กำลังเติบโต ผู้บริหารโรงแรมรายใหญ่ระบุเป้าหมายชัดว่าอยากเห็นไทยกลายเป็นศูนย์กลางภาพยนตร์ เพราะจะเสริมเศรษฐกิจท้องถิ่นและให้ผลประโยชน์ที่จับต้องได้ทั้งเรื่องต้นทุนและประสิทธิภาพของทีมงาน เมื่อผู้ชมทั่วโลกอินกับ Mother of the Bride หรือเอ็นจอยกับฉากของ The White Lotus ซีซั่นใหม่ พวกเขาย่อมอยากมาสัมผัสหาด ทะเล และเมืองที่เห็นบนจอ การถ่ายทำหนังฮอลลีวูดในไทยจึงไม่ใช่แค่เรื่องศิลปะ แต่คือยุทธศาสตร์เศรษฐกิจสร้างสรรค์ที่จะกำหนดอนาคตการท่องเที่ยวเชื่อมกับหนังในระยะยาว
