ค่ายรถญี่ปุ่นเร่งขยายฐานผลิต อัพเกรดโรงงานด้วยเทคโนโลยีใหม่

คลื่นลงทุนยานยนต์ญี่ปุ่นรอบใหม่ คืออะไร และสำคัญอย่างไร

คลื่นลงทุนยานยนต์ญี่ปุ่นรอบใหม่ คือการที่บริษัทรถยนต์และชิ้นส่วนจากญี่ปุ่นเร่งยื่นขอส่งเสริมการลงทุนเพื่อปรับปรุงโรงงาน ยกระดับเทคโนโลยีการผลิต และขยายโครงการโรงงานใหม่ รองรับรถยนต์ยุคใหม่และชิ้นส่วนระบบไฟฟ้า โดยเน้นการใช้ระบบอัตโนมัติ ดิจิทัล พลังงานสะอาด และการพัฒนาผลิตภัณฑ์ที่มีมูลค่าเพิ่มสูงขึ้นเพื่อรักษาศักยภาพการขยายฐานผลิตในระยะยาว ภาพรวมตัวเลขบอกชัดว่าญี่ปุ่นไม่ได้ถอยจากการลงทุนยานยนต์ แต่กำลังเร่งเดินหน้า ปี 2568 นักลงทุนญี่ปุ่นยื่นโครงการรวม 302 โครงการ มูลค่า 113,700 ล้านบาท ซึ่งเป็นหนึ่งในปีที่มียอดลงทุนสูงที่สุด ในจำนวนนี้ อุตสาหกรรมยานยนต์และชิ้นส่วนยื่นคำขอ 28,310 ล้านบาท เพิ่มขึ้นถึง 57% จากปีก่อน การลงทุนดังกล่าวไม่ใช่แค่เพิ่มกำลังการผลิต แต่สะท้อนมุมมองเชิงรุกของค่ายรถญี่ปุ่นที่ต้องการถือฐานการผลิตที่แข็งแรง พร้อมรับเทคโนโลยีการผลิตรุ่นต่อไป

จากตัวเลขสู่ยุทธศาสตร์: ญี่ปุ่นเลือกยกระดับแทนย้ายฐาน

สิ่งที่น่าจับตาไม่ใช่แค่ยอดลงทุนสูง แต่คือทิศทางที่ชัดเจนว่าญี่ปุ่นเลือกยกระดับฐานเดิมมากกว่าย้ายออก การลงทุนใหม่ถูกออกแบบให้เป็นการอัพเกรดเทคโนโลยีการผลิต เพิ่มประสิทธิภาพ และต่อยอดผลิตภัณฑ์มูลค่าเพิ่ม แทนการตั้งโรงงานจากศูนย์อย่างไร้ทิศทาง เลขาธิการบีโอไอยืนยันว่า การลงทุนของญี่ปุ่นกำลังเปลี่ยนผ่านไปสู่การยกระดับเทคโนโลยีและผลิตภาพ เพื่อตอบโจทย์การเปลี่ยนแปลงของอุตสาหกรรมโลก ผลสำรวจของหอการค้าญี่ปุ่นประจำครึ่งแรกปี 2569 ยิ่งตอกย้ำภาพนี้ บริษัทญี่ปุ่น 23% มีแผนเพิ่มการลงทุน ขณะที่ 48% จะรักษาระดับเดิมไว้ แปลว่าเสียงส่วนใหญ่ไม่ได้คิดถอย แต่เลือกลงทุนเชิงคุณภาพ เน้นการปรับเครื่องจักร การใช้พลังงานสะอาด และการนำเทคโนโลยีดิจิทัลมาใช้ในสายการผลิตมากขึ้น สำหรับผู้ติดตามอุตสาหกรรมยานยนต์ สัญญาณนี้ชัดเจนว่า ญี่ปุ่นต้องการให้โครงการโรงงานใหม่เป็นฐานผลิตที่ฉลาดขึ้น ไม่ใช่แค่ใหญ่ขึ้น

ค่ายรถญี่ปุ่นทุ่มหมื่นล้าน อัพเกรดโรงงานรับยุครถไฟฟ้า

เมื่อมองรายบริษัท จะเห็นภาพลงทุนยานยนต์ญี่ปุ่นที่ชัดและกล้าตัดสินใจมากขึ้น อีซูซุได้รับส่งเสริมการลงทุนกว่า 15,000 ล้านบาท เพื่อยกระดับฐานการผลิตรถกระบะด้วยระบบอัตโนมัติและหุ่นยนต์ ใช้พลังงานสะอาด และพัฒนาผลิตภัณฑ์รองรับมาตรฐาน Euro 6 มาสด้าภายใต้บริษัทร่วมทุนออโต้อัลลายแอนซ์ ลงทุนกว่า 7,400 ล้านบาท ปรับโรงงานให้รองรับการผลิตรถยนต์แบบ MHEV เพื่อจำหน่ายในประเทศและส่งออกไปยังญี่ปุ่นและอาเซียน มิตซูบิชิมอเตอร์สประกาศแผนลงทุนเพิ่มอีก 16,000 ล้านบาท ภายในปี 2573 เพื่อรองรับเทคโนโลยียานยนต์ไฟฟ้า และใช้เป็นฐานผลิต All New Pajero สำหรับตลาดทั่วโลก ขณะที่ฮอนด้าเตรียมลงทุนเพิ่ม 12,000 ล้านบาท ภายในปี 2572 เพื่อขึ้นไลน์ผลิตรถยนต์โมเดลใหม่ 2 รุ่น ทำให้เป็นประเทศเดียวนอกญี่ปุ่นที่ผลิตรถยนต์รวม 8 รุ่น จะเห็นว่าทุกค่ายใช้เงินลงทุนไปกับเทคโนโลยีการผลิต ตัวรถรุ่นใหม่ และระบบพลังงานไฟฟ้า มากกว่าการขยายจำนวนสายประกอบแบบเดิม

ซัพพลายเชนยานยนต์ขยับตาม ขยายฐานผลิตสู่ชิ้นส่วนเทคโนโลยีสูง

หากโรงงานประกอบรถยนต์เปลี่ยน ซัพพลายเชนก็ต้องเปลี่ยนตาม การลงทุนยานยนต์ญี่ปุ่นรอบนี้ไม่ได้หยุดอยู่แค่ตัวรถ แต่ไหลลงลึกไปถึงชิ้นส่วนสำคัญของเทคโนโลยียุคใหม่ ผู้ผลิตอย่างแอสเตโมได้รับส่งเสริมการลงทุน 3,500 ล้านบาท เพื่อผลิตอุปกรณ์ในระบบควบคุมและแปลงกำลังไฟฟ้าสำหรับระบบขับเคลื่อนยานยนต์ไฟฟ้า หรือ PCU Inverter ขณะที่ไอซิน พาวเวอร์เทรนลงทุนผลิตระบบส่งกำลังสำหรับรถไฮบริด หรือ Hybrid Transmission ยิ่งไปกว่านั้น กลุ่มอิเล็กทรอนิกส์ญี่ปุ่นก็เร่งลงทุนเทคโนโลยีขั้นสูง มูราตะอิเล็กทรอนิกส์ลงทุนผลิต Multilayer Ceramic Capacitor ที่ใช้ในอุปกรณ์อัจฉริยะและยานยนต์ ส่วนพานาโซนิค แมนูแฟคเจอริ่ง อยุธยา ลงทุนผลิตวัสดุต้นน้ำสำหรับแผงวงจรอิเล็กทรอนิกส์ เช่น Prepreg และ Copper Clad Laminate การขยายฐานผลิตจึงไม่ใช่แค่การเพิ่มโรงงาน แต่เป็นการสร้างห่วงโซ่อุปทานใหม่ที่รองรับรถยนต์ไฟฟ้าและระบบอิเล็กทรอนิกส์ซับซ้อนมากขึ้น

มุมมองต่ออนาคต: ลงทุนรอบนี้คือการวางรากฐานระยะยาว

เมื่อต่อจุดจากตัวเลข การขยายฐานผลิต และเทคโนโลยีการผลิตที่ถูกยกระดับ จะเห็นว่าญี่ปุ่นกำลังเดิมพันระยะยาวกับการลงทุนรอบนี้ 302 โครงการ มูลค่า 113,700 ล้านบาท ไม่ใช่เงินที่ลงแบบทดลอง แต่คือการตอกย้ำสถานะว่าฐานการผลิตเดิมยังมีคุณค่า หากถูกอัพเกรดให้ทันเกมรถยนต์ไฟฟ้าและดิจิทัล ยอดคำขอในอุตสาหกรรมหลักอย่างยานยนต์ 28,310 ล้านบาท อิเล็กทรอนิกส์และเครื่องใช้ไฟฟ้า 19,378 ล้านบาท เกษตรและอาหาร 4,069 ล้านบาท โลจิสติกส์และบริการ 1,468 ล้านบาท ล้วนเพิ่มขึ้นชัดเจน คำถามสำคัญคือ ใครจะใช้โอกาสนี้ให้คุ้มที่สุด เมื่อบีโอไอยืนยันว่าจะเดินหน้าสนับสนุนทั้งการยกระดับฐานการผลิตเดิมและการลงทุนในสาขาใหม่ โดยเน้นกิจการเทคโนโลยีขั้นสูง ห่วงโซ่อุตสาหกรรมอนาคต และการวิจัยพัฒนา ตลอดจนการตั้งสำนักงานภูมิภาคในประเทศ แนวโน้มนี้บอกชัดว่าค่ายรถญี่ปุ่นไม่ได้มองการลงทุนรอบนี้เป็นเพียงการปรับโรงงาน แต่เป็นการวางโครงสร้างเชื่อมธุรกิจการผลิตกับบทบาทศูนย์บัญชาการระดับภูมิภาคในระยะยาว