จากบริการสุขภาพสู่ฐานผลิตที่ประเทศพึ่งพาได้
Medical Investment Hub คือแผนดึงการลงทุนและเชื่อมบริการสุขภาพ งานวิจัย และอุตสาหกรรมการผลิตเข้าด้วยกัน เพื่อให้การแพทย์เป็นทั้งบริการที่แข่งขันได้และฐานเศรษฐกิจที่สร้างความมั่นคงให้ประเทศ แผนนี้ตั้งเป้าดึงเงินลงทุนใหม่กว่า 68,000 ล้านบาท และเพิ่มมูลค่าทางเศรษฐกิจไม่น้อยกว่าร้อยละ 0.5 ของ GDP จุดสำคัญไม่ใช่แค่เม็ดเงิน แต่คือการทำให้ห่วงโซ่สุขภาพตั้งแต่งานวิจัยไปจนถึงการผลิตและบริการเกิดขึ้นในประเทศมากขึ้น
เมื่อวันที่ 12 พฤศจิกายน 2569 นายพัฒนา พร้อมพัฒน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข เปิดเผยทิศทางดังกล่าวระหว่างที่ไทยเป็นเจ้าภาพ Global Wellness Summit ครั้งที่ 20 ที่จังหวัดภูเก็ต ระหว่างวันที่ 10–13 พฤศจิกายน 2569 เวทีนี้เป็นโอกาสแสดงศักยภาพสุขภาพและเวลเนสต่อผู้ร่วมประชุมนานาชาติ และใช้ต่อยอดนโยบายลงทุนสุขภาพไทยให้เป็นเครื่องยนต์เศรษฐกิจใหม่ แต่คำถามชี้ขาดคือเงินลงทุนจะสร้างขีดความสามารถในประเทศ หรือหยุดอยู่แค่การประกาศเป้าหมาย

ช่องว่างเครื่องมือแพทย์คือโอกาสและโจทย์ยาก
ภาคการผลิตเป็นเสาหลักที่มีเป้าหมายดึงลงทุนกว่า 37,000 ล้านบาท และการหารือกับ GE และ Siemens สะท้อนความพยายามขยับจากการผลิตวัสดุสิ้นเปลืองไปสู่การผลิตเครื่องมือแพทย์และนำเทคโนโลยีบางส่วนเข้ามาในประเทศ นี่เป็นทิศทางที่ควรจับตา เพราะการมีโรงงานและความรู้ทางเทคนิคในประเทศอาจช่วยลดการพึ่งพาห่วงโซ่อุปทานจากต่างประเทศ และสร้างฐานทักษะให้บุคลากร
อย่างไรก็ดี การเจรจายังอยู่ช่วงเริ่มต้น มีการพูดคุยกันแล้วเพียงหนึ่งถึงสองครั้ง ยังไม่มีกำหนดลงนาม และยังไม่มีการเปิดเผยผลิตภัณฑ์ เงินลงทุน หรือรายละเอียดการถ่ายทอดเทคโนโลยี จึงไม่ควรนับเป้าหมายของเสาการผลิตเป็นยอดลงทุนของสองบริษัท สิ่งที่รัฐต้องทำต่อคือกำหนดเงื่อนไขให้ชัด ทั้งสัดส่วนการผลิตในประเทศ การพัฒนาผู้ผลิตท้องถิ่น และมาตรฐานความปลอดภัย เพื่อให้ความร่วมมือเกิดผลเกินกว่าการประกอบสินค้าขั้นสุดท้าย

เวลเนสต้องเชื่อมงานวิจัยกับการผลิต
ภาครัฐใช้ Global Wellness Summit ผลักดันสามด้านที่ควรเดินไปด้วยกัน ได้แก่ บริการสุขภาพและเวลเนส งานวิจัยและพัฒนา ตลอดจนอุตสาหกรรมผลิตภัณฑ์สุขภาพ ด้านบริการจะเชื่อมการแพทย์สมัยใหม่ การแพทย์แผนไทย การป้องกันโรค และการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ ส่วนด้านวิจัยต้องสร้างหลักฐานเรื่องคุณภาพ ความปลอดภัย และประสิทธิผล ก่อนต่อยอดสมุนไพรและภูมิปัญญาไทยเป็นผลิตภัณฑ์ที่มีมูลค่าสูง
การเดินหน้าระยะต่อไปจึงควรเน้นยกระดับมาตรฐานสถานประกอบการเพื่อสุขภาพ พัฒนาบุคลากร สนับสนุนงานวิจัยที่นำไปใช้เชิงพาณิชย์ และเปิดทางให้ผู้ประกอบการสมุนไพรเข้าถึงเทคโนโลยีกับตลาดต่างประเทศ หากทำได้ ผู้ใช้บริการทั้งชาวไทยและชาวต่างชาติจะได้ประโยชน์จากบริการที่ได้มาตรฐาน ขณะเดียวกันธุรกิจในประเทศมีโอกาสสร้างรายได้และงานเพิ่ม แต่หากขาดหลักฐานวิจัยและมาตรฐานที่ตรวจสอบได้ ภาพลักษณ์เวลเนสก็อาจไปไกลกว่าคุณภาพสินค้าจริง

วัดผลด้วยความสามารถที่เหลืออยู่ในประเทศ
จุดแข็งของแผนคือมองสุขภาพครบตั้งแต่บริการ งานวิจัย ไปจนถึงการผลิต ขณะที่ความเสี่ยงคือการให้ความสำคัญกับยอดเงินลงทุนมากกว่าผลลัพธ์ระยะยาว การมีฐานผลิตในประเทศอาจช่วยรับมือปัญหาขนส่งและการขาดแคลนยา เวชภัณฑ์ หรืออุปกรณ์ในยามวิกฤต แต่ประโยชน์นั้นจะเกิดจริงก็ต่อเมื่อมีการถ่ายทอดเทคโนโลยี พัฒนาคน และรักษามาตรฐานความปลอดภัยของประชาชน
ดังนั้น ความสำเร็จของ Medical Investment Hub ไม่ควรวัดจากเงินลงทุนกว่า 68,000 ล้านบาทเพียงตัวเลขเดียว รัฐควรทำให้เป้าหมายต่อเนื่องและชัดเจน เปิดรับพันธมิตรภายใต้มาตรฐานที่ยอมรับได้ และติดตามว่าความรู้ งาน และการผลิตมูลค่าสูงเกิดขึ้นในประเทศเพียงใด การเชื่อม Global Wellness Summit เข้ากับฐานอุตสาหกรรมจึงเป็นแนวทางที่มีศักยภาพ แต่การประกาศแผนยังไม่ใช่หลักฐานของความสำเร็จ บทสรุปจะอยู่ที่การเปลี่ยนคำมั่นลงทุนให้เป็นขีดความสามารถด้านสุขภาพที่ประชาชนพึ่งพาได้







