ค้นพบความสนใจของคุณ ไปด้วยกัน

ดีลจริง รีวิวตรงไปตรงมา และเรื่องราวการช้อปปิ้งจากคนที่มีความสนใจเดียวกับคุณ — ทุกวันบน ZestBuy

ค้นพบความสนใจของคุณ ไปด้วยกันดีลจริง รีวิวตรงไปตรงมา และเรื่องราวการช้อปปิ้งจากคนที่มีความสนใจเดียวกับคุณ — ทุกวันบน ZestBuy

จากผลิตไฟใช้เองสู่ตลาดไฟฟ้าร่วม เส้นทางเปลี่ยนผ่านพลังงานอาเซียน

จากผลิตไฟใช้เองสู่ตลาดไฟฟ้าร่วม เส้นทางเปลี่ยนผ่านพลังงานอาเซียน
ความสนใจ|เอเชียตะวันออกเฉียงใต้

สามเฟสที่ต้องเดินควบคู่กับความมั่นคง

การเปลี่ยนผ่านพลังงานอาเซียน คือการปรับระบบผลิตและจัดหาไฟฟ้าจากการพึ่งทรัพยากรภายในประเทศ ไปสู่การเชื่อมโครงข่ายและซื้อขายไฟฟ้าระหว่างประเทศ โดยต้องรักษาความมั่นคง ราคาเข้าถึงได้ และความยั่งยืนควบคู่กัน ข้อเสนอนี้มาจากเดวิด แวน ดาว ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร PSGC ซึ่งแบ่งเส้นทางออกเป็นสามเฟส ได้แก่ ผลิตพลังงานเพื่อใช้ภายในประเทศ เชื่อมโยงพลังงานข้ามพรมแดน และพัฒนาระบบซื้อขายไฟฟ้าระดับภูมิภาค ทั้งสามเฟสไม่จำเป็นต้องเรียงตามลำดับเดียวกันทุกประเทศ แต่อาจเดินหน้าไปพร้อมกันตามความพร้อมของแต่ละแห่ง จังหวะนี้มีเหตุผลชัดเจน ตลาดพลังงานโลกผันผวนและความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์กระทบห่วงโซ่อุปทาน โดยเหตุการณ์ในตะวันออกกลางช่วงต้นปี 2569 ที่กระทบเส้นทางขนส่งบริเวณช่องแคบฮอร์มุซยิ่งเร่งให้ประเทศต่าง ๆ กระจายแหล่งพลังงาน การเปลี่ยนผ่านจึงไม่ใช่แค่วาระสิ่งแวดล้อม แต่เป็นโจทย์ลดความเสี่ยงด้วย

เฟสแรกเริ่มจากผลิตใช้เอง แต่ต้องคิดให้ไกลกว่ากำลังผลิต

การพึ่งพาทรัพยากรในประเทศเป็นฐานของความมั่นคง แต่ไม่ใช่คำตอบทั้งหมดเมื่อความต้องการใช้ไฟฟ้าเพิ่มขึ้นต่อเนื่อง ทั้งจากยานยนต์ไฟฟ้า ศูนย์ข้อมูล และกิจกรรมเศรษฐกิจที่ใช้ไฟมากขึ้น ข้อมูลร่างแผน PDP 2026 ที่ PSGC อ้างอิงประเมินว่า ความต้องการใช้ไฟฟ้าสูงสุดของไทยอาจเพิ่มจากประมาณ 36,000 เมกะวัตต์ในปี 2569 เป็น 74,000–80,000 เมกะวัตต์ในปี 2593 ภายใต้กรณีฐาน ตัวเลขนี้สะท้อนความจำเป็นในการเพิ่มกำลังผลิต แต่การสร้างโรงไฟฟ้าอย่างเดียวไม่พอ ระบบยังต้องยืดหยุ่นพอจะรับพลังงานหมุนเวียนที่ผลิตไม่สม่ำเสมอ ร่างแผนจึงให้ความสำคัญกับพลังงานแสงอาทิตย์และระบบกักเก็บพลังงาน ส่วนเวียดนามซึ่งยังพึ่งถ่านหินราวครึ่งหนึ่งของระบบ กำหนดทิศทางไม่พัฒนาโรงไฟฟ้าถ่านหินแห่งใหม่หลังปี 2573 ตามแผนพัฒนาไฟฟ้าฉบับปรับปรุง บทเรียนสำคัญคือเฟสแรกควรสร้างทั้งกำลังผลิตและทางเลือก ไม่ใช่ขยายการพึ่งพาแหล่งพลังงานชนิดเดิม

เฟสสองเชื่อมระบบให้พลังงานเดินทางข้ามพรมแดน

เมื่อทรัพยากรในประเทศรองรับความต้องการได้ไม่พอ การเชื่อมโครงข่ายไฟฟ้ากับประเทศเพื่อนบ้านคือขั้นต่อไป ไม่ใช่การละทิ้งการผลิตในประเทศ แต่เป็นการเพิ่มทางเลือกจัดหาและใช้ทรัพยากรร่วมกัน โครงการโครงข่ายไฟฟ้าอาเซียนมีเป้าหมายเชื่อมระบบของสมาชิก เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและรองรับการซื้อขายไฟฟ้าข้ามพรมแดน ตัวอย่างที่เกิดขึ้นแล้วคือโครงการบูรณาการซื้อขายไฟฟ้าลาว–ไทย–มาเลเซีย–สิงคโปร์ ซึ่งส่งไฟฟ้าจากลาวผ่านไทยและมาเลเซียไปยังสิงคโปร์ นี่เป็นหลักฐานว่าการซื้อขายหลายประเทศทำได้ แต่การขยายผลยังต้องแก้ข้อจำกัดด้านสายส่งและรูปแบบการซื้อขาย ประโยชน์ที่ประชาชนควรจับตาไม่ใช่แค่ปริมาณไฟฟ้าที่ส่งผ่าน แต่รวมถึงประสิทธิภาพและต้นทุนระยะยาว ศูนย์พลังงานอาเซียนประเมินว่า หากพัฒนาโครงข่ายเชื่อมโยงได้เต็มประสิทธิภาพ อาจลดความจำเป็นในการลงทุนกำลังผลิตใหม่ได้ประมาณ 12% และลดต้นทุนการผลิตไฟฟ้าระยะยาวได้ประมาณ 17% ตัวเลขนี้เป็นโอกาส ไม่ใช่หลักประกันว่าค่าไฟจะลดลงโดยอัตโนมัติ

เฟสสามต้องมีกติกากลาง ไม่ใช่มีเพียงสายส่ง

ปลายทางของเส้นทางนี้คือระบบซื้อขายไฟฟ้าระดับภูมิภาคที่ผู้ซื้อและผู้ขายทำธุรกรรมภายใต้กติกาที่ใช้ร่วมกัน การมีสายส่งเชื่อมต่อเป็นเงื่อนไขจำเป็น แต่ยังไม่เพียงพอ หากแต่ละประเทศมีกฎการซื้อขายและการจัดการระบบต่างกัน การแลกเปลี่ยนไฟฟ้าก็ขยายตัวได้ยาก ศูนย์พลังงานอาเซียนเสนอให้พัฒนากฎเกณฑ์รองรับการซื้อขายไฟฟ้าหลายประเทศในช่วงปี 2574–2588 ก่อนต่อยอดสู่การใช้กำลังผลิตสำรองร่วมกันในระยะยาว ระหว่างทางยังมีบทบาทของระบบกักเก็บ ทั้งแบตเตอรี่ที่ช่วยจ่ายไฟและปรับสมดุลระยะสั้น กับโรงไฟฟ้าพลังน้ำแบบสูบกลับที่กักเก็บและจ่ายพลังงานปริมาณมากได้นานขึ้น PSGC ปัจจุบันลงทุนผ่านบริษัทเหมืองในลาวและส่งออกถ่านหินให้รัฐวิสาหกิจเวียดนามภายใต้กรอบความร่วมมือระหว่างรัฐบาลทั้งสองประเทศ พร้อมมองโอกาสต่อยอดจากขนส่งเชื้อเพลิงไปสู่การส่งพลังงานไฟฟ้าและบูรณาการธุรกิจตลอดห่วงโซ่ มุมมองนี้ชี้ทิศทางธุรกิจ แต่ความสำเร็จของตลาดร่วมยังขึ้นกับโครงสร้างพื้นฐาน กติกา และความร่วมมือที่ตรวจสอบได้

ข้อสรุป: เปลี่ยนจากแนวคิดเป็นระบบที่ประชาชนได้ประโยชน์

สามเฟสของ PSGC เป็นกรอบที่มีเหตุผล เพราะเริ่มจากฐานความมั่นคงภายในประเทศ แล้วเพิ่มทางเลือกผ่านโครงข่ายไฟฟ้าอาเซียน ก่อนสร้างตลาดที่ซื้อขายกันได้จริง อย่างไรก็ตาม การเชื่อมสายส่งหรือประกาศเป้าหมายซื้อขายเสรีเพียงอย่างเดียวไม่ทำให้พลังงานมั่นคงขึ้น หากไม่มีแผนสำรอง กติกาที่ชัดเจน และการแบ่งปันประโยชน์อย่างเป็นธรรม สิ่งที่ต้องวัดจึงไม่ใช่จำนวนโครงการเท่านั้น แต่คือระบบใหม่ลดความเสี่ยงจากการสะดุดของห่วงโซ่อุปทาน ช่วยรองรับพลังงานหมุนเวียน และทำให้ผู้ใช้ไฟฟ้าเข้าถึงพลังงานที่เชื่อถือได้ในราคาที่เหมาะสมหรือไม่ หากทำได้ การเปลี่ยนผ่านพลังงานจะเป็นมากกว่าความร่วมมือระหว่างรัฐบาล แต่เป็นโครงสร้างที่เพิ่มความมั่นคงให้เศรษฐกิจและประชาชนในระยะยาว

ZestBuy ได้รับค่าคอมมิชชั่นเมื่อคุณช้อปผ่านลิงก์ของเรา โดยคุณไม่ต้องจ่ายเพิ่ม

You May Also Like

Comments
พูดอะไรบางอย่าง...
ยังไม่มีความคิดเห็น มาเป็นคนแรกที่แบ่งปันความคิดเห็นของคุณ!