AI ขยายพลังสร้างสรรค์ แต่ไม่ได้แทนที่คนเล่าเรื่อง
AI ในวงการบันเทิง คือเทคโนโลยีที่ช่วยสร้างและปรับเนื้อหาในงานสื่อ ภาพยนตร์ และความบันเทิง โดยทำหน้าที่สนับสนุนกระบวนการคิดและผลิตผลงาน ขณะที่มนุษย์ยังเป็นผู้กำหนดเรื่องราว เป้าหมาย และคุณค่าของงาน ข้อสรุปนี้เป็นหัวใจของสัมมนาวิชาการ “AI-Powered Entertainment Industry 2026: Technology, Creativity & Legal Governance” ซึ่งคณะดิจิทัลมีเดียและศิลปะภาพยนตร์ร่วมกับคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยกรุงเทพจัดขึ้น โดยมี ผศ.ดร.อรรยา สิงห์สงบ กล่าวเปิดงานที่ห้อง Screening Room อาคาร C4 การหารือเกิดขึ้นเพราะ AI เข้ามาเกี่ยวข้องกับชีวิตและอุตสาหกรรมมากกว่าภาพยนตร์ ครอบคลุมทั้งสื่อ เศรษฐกิจสร้างสรรค์ และวิถีชีวิต จึงควรพูดถึงการใช้ให้เกิดประโยชน์ควบคู่ความรับผิดชอบ ไม่ใช่เลือกเพียงตื่นเต้นหรือหวาดกลัว
ศิริศักดิ์ คชพัชรินทร์ รองประธานสมาพันธ์สมาคมภาพยนตร์แห่งชาติ เสนอให้เปลี่ยนความกลัวเป็นการเรียนรู้ และมองว่าเมื่อผสานความคิดสร้างสรรค์ของคนไทยเข้ากับเครื่องมือ AI ความสามารถก็ขยายไปได้ไกลขึ้น ในมุมนี้ AI กับความคิดสร้างสรรค์ไม่ใช่การแข่งขันระหว่างคนกับเครื่อง แต่เป็นการกำหนดว่าใครตั้งโจทย์ ใครเลือกทิศทาง และใครรับผิดชอบผลลัพธ์

พื้นฐานและวิจารณญาณคือสิ่งที่ทำให้ AI มีคุณค่า
การมีเครื่องมือเก่งขึ้นไม่ได้รับประกันว่างานจะดีขึ้นเอง ภาณุ อารี อดีตผู้บริหารฝ่ายจัดจำหน่ายภาพยนตร์ ชี้ว่าความรู้ด้านประวัติศาสตร์ ทฤษฎี และสุนทรียศาสตร์ของภาพยนตร์เป็นฐานสำคัญ เพราะยิ่งผู้ใช้เข้าใจงานมาก ก็ยิ่งประเมินและปรับผลลัพธ์จาก AI ได้ดีขึ้น สุธัช ปานเจริญ นายกสมาคมสร้างสรรค์ปัญญาประดิษฐ์ไทย มองว่าหัวใจเศรษฐกิจสร้างสรรค์คือการเล่าเรื่องจากมนุษย์ และ AI เป็นตัวคูณความสามารถกับองค์ความรู้ ไม่ใช่แหล่งกำเนิดความหมายแทนคน คำเตือนที่ตามมาคือไม่ควรถาม AI ในเรื่องที่ผู้ใช้ไม่รู้เลย เพราะหากไม่มีพื้นฐานก็ยากจะแยกคำตอบผิดออกจากคำตอบที่ใช้ได้ นี่เป็นเหตุผลที่การเรียนรู้ไม่ควรถูกมองว่าเป็นเรื่องรองในยุคเครื่องมือสร้างเนื้อหาได้รวดเร็ว
ตัวอย่างจากงานข่าวและสารคดียิ่งทำให้เส้นแบ่งนี้ชัดเจน ภูริลาภ ลิ้มมนตรี ผู้ช่วยผู้จัดการปฏิบัติการฝ่ายข่าว ช่อง one 31 อธิบายว่า AI ช่วยค้นข้อมูลเบื้องต้นได้ แต่การยืนยันข้อเท็จจริงยังต้องอาศัยการลงพื้นที่และสัมภาษณ์จริง การใช้ AI อย่างเหมาะสมจึงไม่ใช่การมอบหมายทุกอย่างให้ระบบ หากเป็นการเลือกว่างานใดให้เครื่องช่วยได้ และงานใดต้องใช้ประสบการณ์กับการตรวจสอบของคน

ธรรมาภิบาล AI ต้องอยู่ในขั้นตอนทำงาน
ความคิดสร้างสรรค์ที่ขาดความรับผิดชอบอาจสร้างปัญหาได้ทั้งกับเจ้าของผลงาน ผู้ชม และองค์กร ไพบูลย์ อมรภิญโญเกียรติ ผู้เชี่ยวชาญกฎหมายเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ เตือนว่าผลงานที่เกิดจากการป้อนคำสั่งเพียงอย่างเดียวอาจไม่ได้รับความคุ้มครองทางลิขสิทธิ์ และยังต้องระวังการละเมิดลิขสิทธิ์จากฐานข้อมูลที่นำมาใช้ องค์กรจึงควรมีนโยบาย AI ที่ชัดเจน รวมถึงคำนึงถึงข้อมูลส่วนบุคคลตามกฎหมาย PDPA ธรรมาภิบาล AI ไม่ควรเป็นเอกสารที่วางไว้หลังการผลิต แต่ต้องกำหนดแนวทางตั้งแต่เลือกข้อมูล ใช้เครื่องมือ ตรวจสอบผลงาน ไปจนถึงเผยแพร่ เพราะความเสี่ยงไม่ได้มีแค่เรื่องสิทธิในผลงาน แต่ยังรวมถึงข้อมูลบิดเบือนและภาพหรือเสียงปลอมที่อาจทำให้ผู้ชมเข้าใจผิด
ข้อเสนอเรื่องมนุษย์กำกับ AI จึงเป็นเงื่อนไขการทำงาน ไม่ใช่พิธีการ มีผู้รับผิดชอบตรวจความถูกต้องและพิจารณาผลกระทบก่อนนำผลงานออกสู่สาธารณะ ช่วยให้ความเร็วของระบบไม่กลบความรับผิดชอบของผู้ผลิต และทำให้ผู้ชมมีเหตุผลมากพอที่จะเชื่อถือเนื้อหา

ใช้เทคโนโลยีอย่างรู้เท่าทัน ทั้งผู้ผลิตและผู้ชม
การสัมมนายังเปิดให้ผู้เข้าร่วมเห็นกระบวนการผลิตคอนเทนต์ด้วยโปรแกรม Seedance AI และลงมือในเวิร์กช็อปด้านสื่อสังคมออนไลน์ ประสบการณ์เชิงปฏิบัติช่วยให้การถกเถียงเรื่องเทคโนโลยีไม่หยุดอยู่ที่คำถามว่า AI ทำอะไรได้ แต่ขยับไปสู่คำถามที่สำคัญกว่า คือจะใช้มันอย่างไรให้เหมาะกับงานและตรวจสอบผลได้ สำหรับนักศึกษาและคนทำงาน การเปลี่ยนความกลัวเป็นการเรียนรู้หมายถึงการฝึกทั้งทักษะใช้เครื่องมือและความรู้ในสาขาของตน ส่วนผู้รับสื่อก็มีบทบาทไม่แพ้กัน ควรตรวจสอบข้อมูลก่อนเชื่อหรือซื้อ โดยเฉพาะเมื่อภาพ เสียง และข้อความที่ดูน่าเชื่อถืออาจถูกสร้างหรือปรับแต่งด้วย AI
ข้อสรุปของเวทีจึงไม่ใช่การปฏิเสธเทคโนโลยีหรือมอบอำนาจให้มันทั้งหมด แต่เป็นการวาง AI ไว้ในฐานะผู้ช่วยที่เพิ่มทางเลือกให้คนทำงาน ความคิดสร้างสรรค์ยังต้องมีมนุษย์เป็นผู้ตั้งต้น ส่วนกติกาและการตรวจสอบต้องตามทันความสามารถของเครื่องมือ หากอุตสาหกรรมทำสองด้านนี้ควบคู่กัน AI ก็มีโอกาสเสริมคุณภาพงานบันเทิงได้ โดยไม่ลดทอนความน่าเชื่อถือและความรับผิดชอบที่ผู้ชมควรได้รับ







