ไทยกลายเป็นสวรรค์โลเคชั่นหนัง ดึงกองถ่ายต่างชาติ-เม็ดเงินทะลัก

จากจุดหมายท่องเที่ยวสู่ Filming Paradise บนแผนที่โลก

ไทยเป็นโลเคชั่นถ่ายหนัง หมายถึงการที่ผู้สร้างภาพยนตร์ต่างประเทศเลือกใช้พื้นที่ในไทยเป็นสถานที่หลักหรือบางส่วนในการถ่ายทำ ทั้งภาพยนตร์ ซีรีส์ รายการโทรทัศน์ และสื่อบันเทิงอื่นๆ โดยอาศัยความหลากหลายของภูมิประเทศ เมือง ชุมชน และสตูดิโอ รวมถึงความพร้อมของทีมงานท้องถิ่นและมาตรการสนับสนุนจากภาครัฐ ทำให้ไทยกลายเป็นจุดหมายสำคัญของกองถ่ายระดับนานาชาติในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา

สิ่งที่น่าสนใจในตอนนี้คือไทยไม่ได้ถูกมองแค่ในฐานะประเทศท่องเที่ยวอีกต่อไป แต่อุตสาหกรรมหนังไทยกำลังถูกใช้เป็นกลไกสร้างภาพจำใหม่บนเวทีโลก การที่กรมการท่องเที่ยวออกตัวชัดเจนว่าต้องการผลักดันไทยเป็น Filming Paradise ไม่ใช่เพียงสโลแกนสวยหรู แต่เป็นยุทธศาสตร์ที่มีตัวเลขรองรับชัดเจน ทั้งจำนวนเรื่องที่เพิ่มขึ้นและการลงทุนกองถ่ายต่างประเทศที่ไหลเข้ามา คำถามสำคัญจึงไม่ใช่ว่าไทยน่าเที่ยวแค่ไหน แต่คือไทยพร้อมจะเล่นบท “ศูนย์กลางการถ่ายทำภาพยนตร์นานาชาติ” อย่างยั่งยืนหรือไม่

ตัวเลขที่พูดแทนความสำเร็จ 246 เรื่องและเงินลงทุนกว่า 2,334 ล้านบาท

เมื่อตัวเลขถูกเปิดเผยโดยกองกิจการภาพยนตร์และวีดิทัศน์ต่างประเทศ กรมการท่องเที่ยว ภาพก็ชัดขึ้นว่ากองถ่ายต่างชาติไม่ได้แค่ทดลองใช้ไทยเป็นฉากหลัง แต่กำลังเทน้ำหนักอย่างจริงจัง ปีนี้มีภาพยนตร์ต่างประเทศในไทย รวมทุกประเภทงานถ่ายทำรวม 246 เรื่อง จาก 32 ประเทศทั่วโลก พร้อมเม็ดเงินการลงทุนในประเทศมากกว่า 2,334 ล้านบาท ตัวเลขนี้ไม่ได้สวยงามเพียงในเชิงปริมาณ แต่สะท้อนความเชื่อมั่นแบบเป็นรูปธรรม

ถ้าเทียบกับช่วงเดียวกันของปี 2565 ที่มีเพียง 143 เรื่อง และเม็ดเงิน 1,407 ล้านบาท การเติบโตในเวลาแค่ปีเดียวถือว่าน่าจับตาอย่างยิ่ง นี่คือคำพูดที่ควรจดจำว่า "จำนวนเรื่องเพิ่มขึ้นจาก 143 เป็น 246 เรื่อง และงบประมาณค่าใช้จ่ายเพิ่มขึ้นจาก 1,407 ล้านบาทเป็นมากกว่า 2,334 ล้านบาท" เบื้องหลังตัวเลขนี้มาจากงานระดับโลกอย่างซีรีส์เกาหลี King the Land รายการจีน Keep Running และภาพยนตร์ฮอลลีวูดฟอร์มใหญ่ The Creator ที่ใช้โลเคชั่นในไทยถึง 16 จังหวัด 75 สถานที่ แปลตรงๆ คือไทยถูกเลือกให้แบกรับภาพจำทั้งโรแมนติก เมืองใหญ่ ไปจนถึงโลกสมมติบนจอภาพยนตร์

ทำไมกองถ่ายต่างชาติถึงมองว่าไทยคือคำตอบ

ความสำเร็จไม่ได้เกิดจาก “ดวงดี” แต่จากการประกอบร่างของปัจจัยหลายด้านอย่างมีทิศทาง หากมองแบบคนทำหนัง เหตุผลที่ไทยถูกเลือกเป็นโลเคชั่นถ่ายหนังมีทั้งด้านศิลป์และด้านธุรกิจ ด้านแรกคือความหลากหลายของสถานที่ถ่ายทำ ตั้งแต่กรุงเทพที่เป็นเมืองสมัยใหม่ ชุมชนริมแม่น้ำ เมืองเก่า ไปจนถึงชายหาด ภูเขา และโลเคชั่นที่สามารถสมมติเป็นประเทศอื่นหรือโลกสมมติได้โดยไม่ขัดตา ประกอบกับสตูดิโอมาตรฐานและอุปกรณ์ทันสมัย ทำให้ผู้กำกับมีพื้นที่ทดลองสร้างภาพได้อย่างเต็มที่

ด้านที่สองซึ่งคนในอุตสาหกรรมพูดถึงบ่อยคือทีมงานไทย ความเชี่ยวชาญและอัธยาศัยไมตรีของทีมงานชาวไทยถูกย้ำว่าเป็นจุดแข็งที่กองถ่ายต่างชาติชื่นชมเป็นพิเศษ เมื่อผสมกับมาตรการ Cash Rebate คืนเงิน 15–20% สำหรับกองถ่ายที่ลงทุนเกิน 50 ล้านบาท และล่าสุดถึงขั้นโฆษณาสิทธิประโยชน์สูงสุด 30% ในงานต่างประเทศ ไทยจึงไม่ใช่แค่สวย แต่ “คุ้ม” ในเชิงต้นทุนการผลิต

อีกจุดที่มักถูกมองข้ามคือความง่ายของระบบอนุญาต ทั้งการยื่นขอถ่ายทำที่ส่วนกลางอนุมัติให้ถ่ายได้ทั่วประเทศ และระยะเวลาพิจารณาเพียง 3–10 วัน ขณะที่หลายประเทศใช้เวลา 1–3 เดือนหรือมากกว่า สำหรับโปรดักชันที่ทุกวันคือค่าใช้จ่าย ความรวดเร็วนี้คือข้อได้เปรียบเชิงแข่งขันที่จับต้องได้ ไม่ใช่คำโฆษณา

เมื่อรัฐเดินเครื่องเต็มที่ ผลักดันภาพจำ Filming Paradise ที่โตรอนโต

จุดเปลี่ยนสำคัญที่แสดงให้เห็นว่ารัฐไม่ได้ยืนดูเฉยๆ คือการเข้าร่วมงาน Toronto International Film Festival: The Market ระหว่างวันที่ 10–16 กันยายน 2569 ซึ่งเป็นตลาดหนังใหม่ที่ตั้งใจให้คนทำหนังและผู้ประกอบการทั่วโลกมาพบปะและเจรจาธุรกิจ กรมการท่องเที่ยวไม่เพียงไปออกคูหานิทรรศการ แต่ประกาศชัดว่าต้องการขายภาพจำ “ไทยเป็น Filming Paradise” นำเสนอทั้งโลเคชั่น มาตรการ Cash Rebate สูงสุด 30% และความสะดวกในการถ่ายทำ เพื่อให้ผู้ผลิตมั่นใจตั้งแต่โต๊ะเจรจา

ผลลัพธ์ไม่ใช่แค่เสียงชม แต่เป็นตัวเลขการเจรจาธุรกิจที่เกินเป้าเดิมอย่างมาก มีผู้สร้างจากหลายประเทศสนใจมาถ่ายทำในไทยมากกว่า 25 ราย คาดการณ์มูลค่าการลงทุนกว่า 3,120 ล้านบาทในช่วงปี 2570 ประเด็นนี้ถูกสรุปชัดว่า "เดิมคาดว่าจะสร้างมูลค่าการลงทุนประมาณ 500 ล้านบาท แต่จากการเจรจาสามารถสร้างความสนใจได้กว่า 3,120 ล้านบาท" นี่คือหลักฐานว่าเมื่อรัฐเดินเกมประชาสัมพันธ์อย่างจริงจัง ไทยสามารถแข่งขันในตลาดโลเคชั่นระดับโลกได้ ไม่แพ้ประเทศที่วางตัวเป็นศูนย์กลางกองถ่ายมานาน

อุตสาหกรรมหนังไทยในฐานะ soft power ต้องก้าวต่ออย่างไร

เมื่อการลงทุนกองถ่ายต่างประเทศพุ่งทะลุหลักพันล้านบาทต่อปี การพูดถึงอุตสาหกรรมหนังไทยในฐานะ soft power จึงไม่ใช่คำหรูที่ลอยอยู่ในแผนงาน แต่เป็นเรื่องเศรษฐกิจจริง สร้างงานจริง และกระจายรายได้สู่ชุมชนที่เป็นโลเคชั่นถ่ายทำจริง งานจากกองถ่ายต่างชาติช่วยให้ทีมงานไทยได้เรียนรู้มาตรฐานสากล ผู้ประกอบการท้องถิ่นตั้งแต่โรงแรม รถเช่า ร้านอาหาร ไปจนถึงบริการโลจิสติกส์มีงานรองรับ การท่องเที่ยวตามรอยภาพยนตร์ก็ถูกหยิบขึ้นมาเป็นเครื่องมือเสริมอีกชั้น

อย่างไรก็ตาม หากต้องการให้ภาพว่าไทยเป็น Filming Paradise ยั่งยืน รัฐและเอกชนต้องมองไกลกว่าแค่ตัวเลขปีต่อปี สิ่งที่ควรผลักดันต่อคือการสร้างมาตรฐานแรงงาน การพัฒนาบุคลากรเบื้องหลัง การรักษาสมดุลระหว่างการถ่ายทำกับผลกระทบต่อชุมชน รวมถึงการเชื่อมโยงให้คนทำหนังไทยได้ใช้โครงสร้างพื้นฐานเดียวกันอย่างเท่าเทียม ไทยมีจุดแข็งด้านโลเคชั่นและทีมงานแล้ว สิ่งที่ขาดคือการวางยุทธศาสตร์ระยะยาวให้การเติบโตนี้ไม่หยุดอยู่แค่คำว่า "ไทยเนื้อหอม" แต่กลายเป็นฐานอุตสาหกรรมสร้างสรรค์ที่แข็งแรงต่อเนื่อง