เศรษฐกิจดิจิทัลอาเซียนคืออะไร และทำไม AI ถึงกลายเป็นเครื่องยนต์หลัก
เศรษฐกิจดิจิทัลอาเซียน คือระบบเศรษฐกิจที่กิจกรรมหลักตั้งแต่การค้า การบริการ การเงิน ไปจนถึงสื่อและการท่องเที่ยว พึ่งพาแพลตฟอร์มออนไลน์ ข้อมูล และเทคโนโลยีดิจิทัลเป็นตัวกลางในการเชื่อมผู้บริโภค ผู้ประกอบการ และภาครัฐเข้าด้วยกัน โดยมีโครงสร้างพื้นฐานอินเทอร์เน็ตและดาต้าเซ็นเตอร์เป็นฐานสำคัญรองรับการเติบโตของธุรกรรมและนวัตกรรมใหม่
หัวใจของภาพใหม่นี้คือ AI ธุรกิจภูมิภาคที่ไม่เพียงช่วยลดต้นทุน แต่กำลังกลายเป็นเครื่องยนต์รายได้หลัก รายงานร่วมของผู้เล่นเทคโนโลยีและที่ปรึกษาระดับโลกประเมินว่าเศรษฐกิจดิจิทัลอาเซียนมีแนวโน้มเติบโตเฉลี่ยปีละ 17% และแตะมูลค่าการใช้จ่ายออนไลน์รวมระดับสูงในปี 2569 โดยมี AI เป็นแรงหนุนสำคัญ ท่ามกลางแรงกดดันจากราคาสินค้าที่สูงและความต้องการบริโภคที่ชะลอตัว AI กำลังทำหน้าที่เหมือน “ตัวคูณประสิทธิภาพ” ให้ธุรกิจดิจิทัลเข้าถึงลูกค้าได้แม่นยำขึ้น ใช้เม็ดเงินโฆษณาและการตลาดได้คุ้มค่ากว่าเดิม และรักษาการเติบโตไว้ได้แม้เศรษฐกิจจริงจะอ่อนแรง

AI ดันการใช้จ่ายออนไลน์และดาต้าเซ็นเตอร์อาเซียน กลายเป็นสนามลงทุนใหม่
แม้ผู้บริโภคจะเผชิญค่าครองชีพสูงและอัตราเงินเฟ้อกดดันกำลังซื้อ แต่การใช้จ่ายออนไลน์ในอาเซียนกลับยังเติบโตในระดับสองหลัก เพราะแพลตฟอร์มดิจิทัลนำ AI มาวิเคราะห์พฤติกรรมผู้ใช้แบบละเอียด ตั้งแต่ประวัติการค้นหา ตะกร้าสินค้า ไปจนถึงรูปแบบการชำระเงิน เพื่อเสนอสินค้าและบริการที่ตรงใจมากขึ้น ช่วยกระตุ้นการตัดสินใจซื้อและเพิ่มมูลค่าธุรกรรมต่อหัวได้อย่างมีนัยสำคัญ รายงาน e-Conomy SEA 2026 ระบุว่ามูลค่าการใช้จ่ายออนไลน์ทั่วภูมิภาคมีแนวโน้มขยายตัวประมาณ 17% ในปี 2569 ตัวเลขนี้สะท้อนว่า AI ไม่ได้เป็นแค่เทรนด์เทคโนโลยี แต่เป็นเครื่องมือขายที่จับต้องได้
ด้านโครงสร้างพื้นฐาน ดาต้าเซ็นเตอร์อาเซียนกำลังกลายเป็นสินทรัพย์ยุทธศาสตร์ การลงทุนก่อสร้างศูนย์ข้อมูลขนาดใหญ่และการนำ AI ไปประยุกต์ใช้ในอุตสาหกรรมต่างๆ เป็นแรงขับเคลื่อนสำคัญของการฟื้นตัวด้านการลงทุนเทคโนโลยีในภูมิภาค ผู้ให้บริการศูนย์ข้อมูลรายใหญ่มีบทบาทเด่นในการระดมทุน ขณะที่ดีลสำคัญอย่างการจัดตั้งแพลตฟอร์มดาต้าเซ็นเตอร์ Zankore ของผู้ให้บริการโทรคมนาคมรายใหญ่ในอินโดนีเซีย ก็มีสถาบันวาณิชธนกิจระดับโลกเข้าไปเป็นที่ปรึกษาทางการเงินและจัดโครงสร้างเงินทุนทั้งตราสารทุนและตราสารหนี้ ภาพนี้ชี้ชัดว่าใครคุมดาต้าเซ็นเตอร์ ใครคุมเกมเศรษฐกิจดิจิทัลในระยะยาว

วาณิชธนกิจ AI: เงินทุนไหลสู่ดีลเทคโนโลยีและโครงสร้างพื้นฐานใหม่
เมื่อ AI กลายเป็นแกนกลางของเศรษฐกิจดิจิทัล เงินทุนก็ตามมาอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ รายงานจากสถาบันการเงินระดับโลกเผยว่ารายได้กลุ่มธุรกิจวาณิชธนกิจในอาเซียนเติบโตถึง 35% จากต้นปีถึงปัจจุบัน เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน ส่วนสำคัญมาจากดีลควบรวมและซื้อกิจการ การระดมทุนผ่านตลาดตราสารทุนและตราสารหนี้ ที่เกี่ยวข้องกับโครงการ AI และโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลโดยตรง กล่าวอีกแบบคือ วาณิชธนกิจ AI กำลังเป็นช่องทางหลักที่เชื่อมบริษัทเทคโนโลยีและผู้ลงทุนสถาบันเข้าหากัน
ข้อมูลจากผู้ให้บริการฐานข้อมูลธุรกรรมการเงินรายใหญ่ระบุว่าตั้งแต่ต้นปี ธุรกรรมควบรวมและซื้อกิจการในอาเซียนมีมูลค่าเพิ่มขึ้นกว่า 30% ขณะที่การระดมทุนผ่านตลาดตราสารทุนและตราสารหนี้เติบโตในอัตราใกล้เคียงกัน โดยมีมูลค่ารวมระดับสูงในตลาด ธุรกรรมสำคัญครอบคลุมทั้งการเป็นที่ปรึกษาให้ผู้ให้บริการโทรคมนาคมในการตั้งแพลตฟอร์มดาต้าเซ็นเตอร์ใหม่ และการสนับสนุนดีลเข้าซื้อกิจการผู้ให้บริการศูนย์ข้อมูลระดับภูมิภาค การเติบโตของวาณิชธนกิจ AI จึงไม่ใช่แค่เรื่องตัวเลขรายได้ แต่สะท้อนว่าทุนใหญ่กำลังเดิมพันกับอนาคตของเศรษฐกิจดิจิทัลอาเซียนอย่างจริงจัง

เทคโนโลยีการเงินไทยในกระแสอาเซียน: จากแตะจ่ายถึงสินเชื่อด้วย AI
เมื่อมองลงมาระดับผู้ใช้รายวัน เทคโนโลยีการเงินไทยกำลังเดินไปในทิศทางเดียวกับเศรษฐกิจดิจิทัลอาเซียนโดยรวม ตัวอย่างชัดเจนคือแพลตฟอร์มชำระเงินดิจิทัลที่เปิดให้ผู้เข้าชมทดลองแตะจ่ายด้วยทรูมันนี่และสแกนจ่ายผ่าน TrueMoney Money Box เพื่อแสดงให้เห็นว่าการรับและจ่ายเงินสามารถทำได้สะดวกขึ้นทั้งฝั่งผู้บริโภคและร้านค้ารายย่อย การชำระเงินดิจิทัลกลายเป็นบริการทางการเงินที่คนคุ้นเคยที่สุด และกำลังลดข้อจำกัดของผู้ประกอบการรายเล็กที่เคยพึ่งเงินสดและขั้นตอนเอกสารจำนวนมาก
จุดที่น่าสนใจกว่านั้นคือการนำข้อมูลทางเลือกและ AI มาใช้ประเมินสินเชื่อ แนวทางนี้ช่วยวิเคราะห์ศักยภาพทางการเงินของผู้ขอสินเชื่อได้รอบด้านมากขึ้น สนับสนุนการเข้าถึงแหล่งเงินทุนโดยใช้เทคโนโลยีช่วยในกระบวนการวิเคราะห์ ประเมิน และอนุมัติสินเชื่อ ควบคู่กับการบริหารความเสี่ยงอย่างรับผิดชอบ แนวคิดการพัฒนาธนาคารพาณิชย์ไร้สาขาอย่าง Ascend Bank ที่มุ่งช่วยให้ผู้คนบริหารจัดการเงินและสร้างความมั่นคงทางการเงินระยะยาว ก็สะท้อนว่าภาคการเงินไทยกำลังใช้ AI และข้อมูลเป็นเครื่องมือยกระดับคุณภาพชีวิต ไม่ใช่แค่เพิ่มยอดปล่อยกู้

จากผู้บริโภคถึงผู้นำภูมิภาค: ใครได้ ใครเสี่ยงในยุคเศรษฐกิจดิจิทัลขับเคลื่อนด้วย AI
เมื่อผู้บริโภคในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้กว่า 62% ระบุว่ามีความเชื่อมั่นในการใช้ AI เพื่อช่วยตัดสินใจเรื่องสำคัญมากขึ้นเมื่อเทียบกับปีก่อน ภูมิภาคนี้จึงกำลังก้าวเข้าสู่จุดเปลี่ยนที่เทคโนโลยีไม่ใช่ของไกลตัวอีกต่อไป AI กลายเป็นตัวช่วยเลือกสินค้า วางแผนการเงิน และเข้าถึงสินเชื่อของคนจำนวนมาก ขณะเดียวกันก็เป็นเครื่องมือให้ธุรกิจดิจิทัลลดผลกระทบจากเศรษฐกิจชะลอและต้นทุนสูง โดยเฉพาะในธุรกิจสื่อออนไลน์ที่รายได้โฆษณาเติบโตจากการนำเสนอเนื้อหาตรงกับความสนใจผู้บริโภคมากขึ้น
อย่างไรก็ตาม การเติบโตที่ขับเคลื่อนด้วย AI และดาต้าเซ็นเตอร์ไม่ได้ไร้ความเสี่ยง หากกระแสการลงทุนด้าน AI ทั่วโลกชะลอตัว อาจกระทบต่อความต้องการสินค้าในอุตสาหกรรมฮาร์ดแวร์และเพิ่มความเสี่ยงต่อแนวโน้มการเติบโตของภูมิภาค คำถามสำคัญจึงไม่ใช่ว่าอาเซียนจะใช้ AI หรือไม่ แต่คือจะใช้เพื่อสร้างเศรษฐกิจดิจิทัลที่ยั่งยืนและเป็นธรรมได้อย่างไร สำหรับผู้บริโภค การเข้าใจว่าข้อมูลของตนถูกใช้เพื่ออะไรและแลกกับประโยชน์แบบไหนคือเกราะป้องกันขั้นแรก ส่วนผู้กำหนดนโยบายและสถาบันการเงินต้องมอง AI เป็นโครงสร้างพื้นฐานสาธารณะรูปแบบใหม่ ที่ต้องถูกออกแบบให้เปิดโอกาสมากกว่าปิดกั้น และลดช่องว่างมากกว่าขยายความเหลื่อมล้ำ






