ฟอรัมการค้าอาเซียนจากวิกฤตสู่โอกาสใหม่ของภูมิภาค

ฟอรัมการค้าอาเซียนคืออะไร และทำไมจึงเป็นหมุดหมายใหม่ของภูมิภาค

ฟอรัมการค้าอาเซียนคือเวทีประชุมและแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ด้านการค้า การลงทุน และการพัฒนาเศรษฐกิจภูมิภาค ที่นำผู้กำหนดนโยบาย นักวิชาการ ภาคธุรกิจ และองค์กรระหว่างประเทศมาพูดคุยร่วมกัน เพื่อวิเคราะห์ความท้าทายจากเศรษฐกิจและภูมิรัฐศาสตร์โลก แล้วแปลงเป็นแนวทางเชิงนโยบายและโอกาสการค้าระหว่างประเทศใหม่ๆ สำหรับประเทศสมาชิกอาเซียน การประชุมลักษณะนี้ไม่ได้หยุดอยู่ที่การเสวนา แต่มีเป้าหมายชัดเจนในการผลักดันข้อเสนอไปสู่การปฏิบัติจริง จุดยืนสำคัญของงานปีนี้มาจากการที่สถาบันระหว่างประเทศเพื่อการค้าและการพัฒนาในฐานะองค์การมหาชน จัดการประชุม Southeast Asia Trade and Development Forum 2026 ขึ้นที่โรงแรม Waldorf Astoria Bangkok ด้วยแนวคิด “The Voice of ASEAN : Transforming Crises into Opportunities” เพื่อให้เสียงของภูมิภาคมีน้ำหนักบนโต๊ะเศรษฐกิจโลก และไม่เป็นเพียงผู้รับผลกระทบจากวิกฤต

The Voice of ASEAN เมื่อวิกฤตกลายเป็นสมรภูมิโอกาส

หัวใจของฟอรัมการค้าอาเซียนครั้งนี้อยู่ที่การกล้าประกาศว่า วิกฤตไม่ใช่คำสาปแต่เป็นสนามทดสอบศักยภาพของภูมิภาค แนวคิด “The Voice of ASEAN” คือการรวมเสียงจากทุกภาคส่วนให้กลายเป็นข้อเสนอเชิงนโยบายที่ใช้ได้จริง ตั้งแต่ระดับรัฐจนถึงภาคธุรกิจ ทำให้การพัฒนาเศรษฐกิจภูมิภาคไม่ถูกกำหนดจากภายนอกฝ่ายเดียวอีกต่อไป การเชิญผู้กำหนดนโยบาย นักวิชาการ ผู้นำธุรกิจ และผู้เชี่ยวชาญจากองค์กรระดับโลกอย่าง World Bank IMF UN Trade and Development Harvard Kennedy School และ JETRO เข้ามาวิเคราะห์โจทย์ใหญ่ร่วมกัน แสดงให้เห็นว่าฟอรัมนี้ตั้งใจเป็น “พื้นที่กลางทางความคิดของภูมิภาค” ไม่ใช่เวทีประชุมเชิงพิธีการตามปกติ เสียงที่เกิดขึ้นบนเวทีจึงมีเป้าหมายชัดเจนว่าจะถูกสังเคราะห์เป็นข้อเสนอเชิงนโยบายเพื่อเสริมขีดแข่งขันและความยืดหยุ่นของอาเซียนในโลกที่ผันผวน หนึ่งในประโยคที่สะท้อนเจตนารมณ์ของงานคือคำกล่าวที่ว่า องค์ความรู้และปัญญาร่วมจากเวทีนี้จะไม่จบลงพร้อมการประชุม แต่จะถูกต่อยอดเป็นข้อเสนอคุณภาพเพื่อกำหนดทิศทางการค้าและการพัฒนาให้เท่าทันโลก

China-ASEAN Expo 2026 เวทีสินค้าสร้างเรื่องราวและขยายธุรกิจไทย-จีน

ขณะที่ผู้นำความคิดกำลังประชุมกันในกรุงเทพฯ อีกฟากหนึ่งของภูมิภาค งาน China-ASEAN Expo 2026 หรือ CAEXPO ครั้งที่ 23 ที่เมืองหนานหนิง เขตปกครองตนเองกว่างซีจ้วง จัดขึ้นระหว่างวันที่ 17–21 กันยายน เพื่อผลักดันเขตการค้าเสรีอาเซียน–จีนฉบับ 3.0 โดยเน้นนวัตกรรมดิจิทัล พัฒนาคาร์บอนต่ำ และการยกระดับอุตสาหกรรม ภายใต้แนวคิด “แบ่งปันโอกาส 3.0 สร้างชีวิตที่ดีร่วมกัน” การเข้าร่วมของผู้ประกอบการ 109 รายจากไทยในกลุ่มอาหาร เครื่องดื่ม สุขภาพ ความงาม แฟชั่น และของใช้ในบ้าน พร้อมการคัดเลือกจังหวัดมนต์แห่งเสน่ห์จาก 20 จังหวัด สะท้อนว่าฟอรัมการค้าอาเซียนไม่ได้พูดถึงการพัฒนาเศรษฐกิจภูมิภาคแบบนามธรรม แต่ลงมือเปิดโอกาสอยู่จริงบนพื้นที่จัดแสดงสินค้าและธุรกิจไทย-จีน โอกาสการค้าระหว่างประเทศในงานนี้จึงหมายถึงการให้ผู้บริโภคทั้งจีนและอาเซียนเข้าถึงเรื่องราว เบื้องหลังวัตถุดิบ และคุณค่าทางสังคมสิ่งแวดล้อมของสินค้าจากชุมชนต่างๆ ซึ่งมีศักยภาพจะต่อยอดสู่การท่องเที่ยวและการลงทุนกลับเข้าสู่พื้นที่ได้

จากเวทีคิดสู่แนวทางปฏิบัติ ฟอรัมการค้าอาเซียนต้องกล้าผูกโยงสินค้ากับนโยบาย

จุดแข็งของฟอรัมการค้าอาเซียนรอบนี้คือการเชื่อมเวทีคิดกับเวทีค้าขายให้เป็นวงจรเดียวกัน SEA Forum ประกาศชัดว่าจะนำองค์ความรู้และประสบการณ์จากผู้เชี่ยวชาญด้าน AI ซัพพลายเชน และความยั่งยืน มาหารือเชิงลึกระหว่างภาครัฐ เอกชน และองค์กรระหว่างประเทศ เพื่อสังเคราะห์เป็น Policy Recommendations ที่สะท้อนโจทย์จริงของผู้เกี่ยวข้อง และสามารถใช้เพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันให้ธุรกิจในภูมิภาค ในอีกด้าน CAEXPO แสดงให้เห็นว่า การพัฒนาเศรษฐกิจภูมิภาคไม่จำเป็นต้องเดินไปในทิศทางเดียวกัน ทุกจังหวัดที่เข้าร่วมต่างมีจุดแข็งเฉพาะ ทั้งงานฝีมือ อาหาร ธรรมชาติ และแหล่งท่องเที่ยว แต่เมื่อถูกนำมาวางรวมในเวทีจีน-อาเซียนเดียวกัน สินค้าที่เคยเข้าถึงตลาดต่างประเทศจำกัดก็มีโอกาสเจอผู้ซื้อและคู่ค้ารายใหม่ ขณะที่เรื่องราวเกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมและชุมชน เช่นการใช้ทรัพยากรหมุนเวียนและการดูแลสัตว์ ก็สามารถเปลี่ยนความสนใจของผู้บริโภคให้กลายเป็นรายได้ยั่งยืนของพื้นที่ได้ มุมมองเชิงนโยบายจึงต้องกล้าผูกโยงสิ่งเหล่านี้เข้าด้วยกัน ไม่ใช่แยกเวทีสัมมนาออกจากเวทีการค้า เพราะการเชื่อมสองฝั่งเข้าหากันคือหัวใจของการเปลี่ยนวิกฤตเป็นโอกาสจริง

บทสรุป ฟอรัมการค้าอาเซียนต้องเป็นเสียงรวมไม่ใช่เสียงแยกส่วน

เมื่อมองภาพรวม ฟอรัมการค้าอาเซียนในปีที่โลกผันผวนกำลังส่งสัญญาณสำคัญว่า ภูมิภาคนี้ไม่ยอมปล่อยให้อนาคตถูกกำหนดจากภายนอกฝ่ายเดียวอีกต่อไป แนวคิด “The Voice of ASEAN” คือการยืนยันสิทธิ์ในการร่วมออกแบบระเบียบการค้าโลก และกำหนดทิศทางการพัฒนาเศรษฐกิจภูมิภาคด้วยตนเอง การที่ SEA Forum รวบรวมผู้นำความคิดระดับโลกมาร่วมสังเคราะห์ข้อเสนอเชิงนโยบาย ขณะ CAEXPO ทำหน้าที่เชื่อมโยงผู้ประกอบการ ชุมชน และผู้บริโภคในเวทีธุรกิจไทย-จีน บอกเราว่า เสียงของอาเซียนจะมีพลังก็ต่อเมื่อเชื่อมระดับนโยบายเข้ากับระดับพื้นที่อย่างแนบแน่น โอกาสการค้าระหว่างประเทศจึงไม่ใช่คำสวยหรู แต่คือช่องทางให้สินค้าที่มีเรื่องราว วัฒนธรรม และคุณค่าทางสิ่งแวดล้อม ได้ขยายไปสู่ตลาดใหม่ หากอาเซียนเดินหน้าตามแนวทางนี้อย่างต่อเนื่อง ฟอรัมการค้าอาเซียนจะไม่เป็นเพียงงานประชุมประจำปี แต่จะกลายเป็นเครื่องมือสำคัญในการเปลี่ยนวิกฤตให้กลายเป็นโอกาส และเปลี่ยนความหลากหลายของภูมิภาคให้กลายเป็นพลังเศรษฐกิจร่วมกัน