เส้นทางตัดตรงคืออะไร และเหตุใดจึงสำคัญ
เส้นทางบินตัดตรงคือการปรับแนวการเดินอากาศให้เครื่องบินใช้ระยะทางสั้นลง แทนการบินอ้อมตามเส้นทางเดิม โดยต้องอาศัยการประสานงานและการบริหารจราจรทางอากาศระหว่างประเทศ เพื่อให้เที่ยวบินเดินทางได้มีประสิทธิภาพและปลอดภัย
บริษัท วิทยุการบินแห่งประเทศไทย จำกัด หรือ บวท. ร่วมมือกับลาวและจีนพัฒนาเส้นทาง L770 ช่วง NAN–SAGAG ให้บินตัดตรง และเปิดใช้งานตั้งแต่วันที่ 3 กันยายน 2569 ความเคลื่อนไหวนี้ตอบโจทย์มากกว่าการลดเวลาในอากาศ เพราะทุกระยะทางที่ลดลงช่วยลดการใช้เชื้อเพลิงและต้นทุนปฏิบัติการด้วย
โครงการนี้เป็นส่วนหนึ่งของการพัฒนาเส้นทางบินเพื่อประสิทธิภาพและความยั่งยืน หรือ DRSA ซึ่งมุ่งใช้ห้วงอากาศให้คุ้มขึ้น ลดระยะทางและเวลาเดินทาง ตลอดจนลดการปล่อยคาร์บอนไดออกไซด์ ในมุมของผู้โดยสาร ผลที่คาดหวังคือการเดินทางที่สั้นลง ส่วนสายการบินได้ประโยชน์จากต้นทุนที่ลดลง

ตัวเลขสะท้อนผลจริงและศักยภาพด้านต้นทุน
ผลการใช้งานช่วงแรกชี้ว่าแนวคิดนี้ไม่ได้หยุดอยู่แค่การคาดการณ์ ภายในวันที่ 23 ตุลาคม 2569 มีเที่ยวบินใช้เส้นทางแล้ว 530 เที่ยว ลดระยะทางบินสะสม 18,525 ไมล์ทะเล ประหยัดเชื้อเพลิง 112,890 กิโลกรัม และลดการปล่อยคาร์บอนไดออกไซด์ 357 ตัน ตัวเลขสะสมดังกล่าวเป็นหลักฐานว่าการจัดเส้นทางใหม่สร้างผลลัพธ์ได้ตั้งแต่เริ่มดำเนินงาน
เมื่อประเมินตลอดทั้งปี เส้นทาง L770 คาดว่าจะช่วยสายการบินประหยัดค่าเชื้อเพลิงกว่า 40.5 ล้านบาท และลดการปล่อยคาร์บอนไดออกไซด์ 2,561 ตันต่อปี ปัจจุบันมีสายการบินใช้เส้นทางนี้ 23 แห่ง จากทั้งหมด 26 แห่ง จึงเห็นได้ว่าการปรับโครงสร้างเส้นทางมีโอกาสขยายผลในวงกว้าง
ประโยชน์ของการประหยัดเชื้อเพลิงการบินไม่ได้จำกัดอยู่ที่งบของสายการบิน ต้นทุนดำเนินงานที่ลดลงอาจช่วยเพิ่มความสามารถในการแข่งขัน ขณะที่การเดินทางที่ใช้เวลาน้อยลงเป็นประโยชน์ต่อผู้โดยสารและการเชื่อมโยงเศรษฐกิจในภูมิภาค อย่างไรก็ดี ตัวเลขรายปีเป็นค่าคาดการณ์ จึงควรติดตามผลจริงเมื่อมีข้อมูลครบระยะยาว

ลดคาร์บอนได้ แต่ต้องวัดผลอย่างต่อเนื่อง
การลดระยะบินเป็นมาตรการที่จับต้องได้ในการลดคาร์บอนการบิน เพราะช่วยลดเชื้อเพลิงที่ใช้ต่อเที่ยวบินโดยไม่ต้องรอการเปลี่ยนเครื่องบินทั้งฝูงบิน แต่ผลลัพธ์จะยั่งยืนก็ต่อเมื่อการตัดตรงยังคงสอดคล้องกับข้อกำหนดด้านความปลอดภัยและการจัดการจราจรทางอากาศ
บวท. วางแผนพัฒนาเส้นทางบินตัดตรงเพิ่มอีก 3 เส้นทาง เพื่อเชื่อมการบินระหว่างตะวันตกและตะวันออก พร้อมจัดทำระบบ DRSA Dashboard สำหรับวิเคราะห์และติดตามระยะทางบิน การประหยัดเชื้อเพลิง และการปล่อยก๊าซเรือนกระจก การมีข้อมูลติดตามเป็นระบบสำคัญ เพราะทำให้ประเมินได้ว่าเส้นทางใหม่ลดผลกระทบได้จริงเพียงใด และช่วยเลือกเส้นทางที่มีศักยภาพสำหรับการขยายผล
บวท. ยังระบุว่าจะเดินหน้าตามแนวคิด Green ATM และตั้งเป้ายกระดับการรับรองจากระดับ 2 สู่ระดับ 3 ในระยะต่อไป นี่คือทิศทางที่ควรจับตา: การบินที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมไม่ควรอาศัยคำประกาศเพียงอย่างเดียว แต่ต้องรายงานตัวเลขและทบทวนผลการดำเนินงานอย่างต่อเนื่อง

ข้อสรุป: เส้นทางบินไทยจีนต้องต่อยอดด้วยข้อมูล
เส้นทางบินไทยจีนแบบตัดตรง L770 แสดงให้เห็นว่าการบริหารจราจรทางอากาศสามารถสร้างประโยชน์พร้อมกันทั้งด้านต้นทุน เวลา และสิ่งแวดล้อม โดยตัวเลขคาดการณ์ประหยัดเชื้อเพลิงกว่า 40.5 ล้านบาทและลดคาร์บอนไดออกไซด์ 2,561 ตันต่อปีมีน้ำหนักพอให้เดินหน้าศึกษาเส้นทางอื่นต่อ
อย่างไรก็ตาม การประกาศขยายอีก 3 เส้นทางควรมาพร้อมการเปิดเผยผลจริงอย่างสม่ำเสมอ ทั้งระยะทางที่ลดได้ เชื้อเพลิงที่ประหยัด และคาร์บอนที่หลีกเลี่ยงได้ หากทำได้ครบ การบินตรงไทยจีนและการเชื่อมโยงผ่านประเทศเพื่อนบ้านจะไม่ใช่เพียงทางลัด แต่เป็นแนวทางยกระดับระบบการบินที่ตรวจสอบประโยชน์ได้







