การชำระเงินข้ามพรมแดนเขย่าภูมิภาค เมื่อเงินดิจิทัลนำการค้า

การชำระเงินข้ามพรมแดนรุ่นใหม่คืออะไร และทำไมจึงเปลี่ยนเกม

การชำระเงินข้ามพรมแดนรุ่นใหม่คือระบบโครงสร้างพื้นฐานทางการเงินดิจิทัลที่เชื่อมต่อธนาคาร ผู้ให้บริการชำระเงิน และแพลตฟอร์มมือถือของหลายประเทศเข้าด้วยกัน ผ่านมาตรฐานอย่างระบบ QR ระหว่างประเทศ เพื่อให้ผู้บริโภคและธุรกิจสามารถสแกนจ่ายข้ามสกุลเงินและข้ามเขตแดนได้ทันที ลดต้นทุน ความล่าช้า และความซับซ้อนของระบบเดิมที่ต้องพึ่งพาเงินสด การโอนผ่านธนาคารหลายชั้น หรือผู้ให้บริการตัวกลางที่มีค่าธรรมเนียมสูง ระบบนี้ถูกออกแบบให้รองรับทั้งการท่องเที่ยว การค้าปลีก และการค้าระหว่างประเทศในชีวิตประจำวัน

เวียดนามเลือกใช้เทคโนโลยีนี้เป็นอาวุธเชิงยุทธศาสตร์ ไม่ใช่แค่โครงสร้างพื้นฐานด้านไอที แต่เป็นเครื่องมือชี้ขาดตำแหน่งในห่วงโซ่คุณค่าเศรษฐกิจภูมิภาค การชำระเงินที่เคยเป็นแค่ขั้นตอนท้ายสุดของการค้า กำลังกลายเป็นจุดเริ่มต้นของการแข่งขันด้านข้อมูล ลูกค้า และอิทธิพลทางการเงิน ใครคุมประสบการณ์สแกนจ่ายได้ลื่นกว่า ถูกกว่า และปลอดภัยกว่า คนนั้นจะได้ทั้งนักท่องเที่ยว รายย่อย และผู้ประกอบการเข้าสู่ระบบของตนอย่างต่อเนื่อง

VietQRGlobal และเป้าหมายฮับการเงินใหม่ของภูมิภาค

ทิศทางล่าสุดของธนาคารแห่งชาติเวียดนามสะท้อนชัดว่า เกมหลักไม่ใช่แค่สร้างแพลตฟอร์ม แต่คือการผลัก VietQRGlobal ให้กลายเป็นโครงข่ายกลางของการชำระเงินข้ามพรมแดนในภูมิภาค เวียดนามเชื่อมระบบกับ 6 ตลาดเอเชีย ทั้งไทย ลาว กัมพูชา จีน เกาหลีใต้ และสิงคโปร์ แล้วขยับจากเฟสรองรับโครงสร้างพื้นฐาน ไปสู่เฟสเร่งใช้งานจริงในภาคการท่องเที่ยว การค้าปลีก และการค้าระหว่างประเทศ

ตัวเลขภายในประเทศทำให้เวียดนามกล้าเดินเกมรุก ฐานประชากรที่มีบัญชีทำธุรกรรมกับสถาบันการเงินถึงเกือบ 89 เปอร์เซ็นต์ และมูลค่าการชำระเงินแบบไม่ใช้เงินสดรวมสูงกว่า 28 เท่าของผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศ แสดงว่าผู้บริโภคคุ้นกับการใช้ดิจิทัลเพย์เมนต์แล้ว ธุรกรรมผ่าน QR Code ยังพุ่งแตะ 311 ล้านรายการ พร้อมมูลค่าเพิ่มขึ้นมากกว่า 25 เปอร์เซ็นต์ในช่วงไม่กี่ปี ผู้กำหนดนโยบายเวียดนามจึงไม่รอช้าในการยกระดับ VietQRGlobal ให้เป็นหลักของโครงสร้างระบบ QR ระหว่างประเทศ ที่ดึงธุรกรรมจากนักท่องเที่ยวและนักช็อปทั่วภูมิภาคเข้าสู่เครือข่ายของตน

โครงสร้าง QR ข้ามพรมแดน หนุนท่องเที่ยว เร่งการค้า เปลี่ยนสมดุลอำนาจ

จุดพลิกเกมไม่ใช่เทคโนโลยีสแกนจ่าย แต่คือผลลัพธ์ทางเศรษฐกิจที่ตามมา เมื่อโครงสร้างการชำระเงินข้ามพรมแดนเริ่มทำงานจริง ตัวเลขธุรกรรมนักท่องเที่ยวที่ผูกกับ VietQRGlobal พุ่งขึ้นหลายเท่า ทั้งจากผู้เดินทางในอนุภูมิภาคลุ่มน้ำโขงและจากจีน หลังการเชื่อมต่อผ่าน NAPAS เข้ากับ UnionPay International Alipay และ Weixin Pay ทำให้แอปที่นักท่องเที่ยวคุ้นเคยกลายเป็นประตูตรงสู่ร้านค้าในเวียดนาม

ผลคือความฝืดของการใช้จ่ายหายไป นักท่องเที่ยวไม่ต้องกังวลเรื่องแลกเงินสด ส่วนผู้ประกอบการรายเล็กก็เข้าถึงลูกค้าต่างชาติได้โดยไม่ต้องมีระบบซับซ้อน ยิ่งจุดรับชำระผ่านระบบ QR ระหว่างประเทศหนาแน่นเท่าไร เม็ดเงินจากท่องเที่ยวและค้าปลีกจะยิ่งไหลเข้าประเทศที่เป็นศูนย์เชื่อมต่อมากเท่านั้น ในมุมการแข่งขันระดับภูมิภาค เวียดนามจึงไม่ได้แข่งแค่ด้านโรงแรมหรือแหล่งท่องเที่ยว แต่กำลังแข่งด้วยความสะดวกของการจ่ายเงิน ซึ่งอาจเป็นปัจจัยตัดสินใจเลือกปลายทางท่องเที่ยวและคู่ค้าทางการค้ารายวันในอนาคต

การลงทุนเวียดนาม-ไทย และบทบาท BIDV ในการจัดทัพทุน

ด้านการลงทุน โครงสร้างการเงินที่เชื่อมกันมากขึ้นกำลังสอดรับกับกระแสการลงทุนเวียดนาม-ไทย ที่เข้มข้นขึ้นอย่างเห็นได้ชัด การจัดสัมมนาของ BIDV ที่ดึงผู้แทนจากหน่วยงานทางการทูตและชุมชนธุรกิจการลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศเกือบ 100 คน คือสัญญาณว่าธนาคารพาณิชย์รายใหญ่กำลังจัดทัพเพื่อรองรับเม็ดเงินลงทุนรอบใหม่ทั้งจากไทย อาเซียน และประเทศอื่น

เวียดนามย้ำสถานะตนเองว่าเป็นจุดหมายลงทุนที่มีศักยภาพสูง ทั้งจากการเติบโตทางเศรษฐกิจที่ดี สภาพแวดล้อมการเมืองที่มั่นคง และการผลักดันด้านโครงสร้างพื้นฐาน การเปลี่ยนผ่านดิจิทัล และการพัฒนาเศรษฐกิจสีเขียว ในบริบทที่บริษัทต่างชาติต้องบริหารความเสี่ยงทางภูมิรัฐศาสตร์ อัตราดอกเบี้ย และอัตราแลกเปลี่ยน BIDV จึงพยายามวางตัวเป็นที่ปรึกษาและผู้จัดหาโซลูชันการเงินครบวงจร สำหรับวิสาหกิจที่ต้องการขยายหรือเริ่มการลงทุนในเวียดนาม โดยเฉพาะนักลงทุนจากไทยที่เข้ามาแล้วหลายร้อยโครงการในภาคสินค้าบริโภค ค้าปลีก อสังหาริมทรัพย์เพื่ออุตสาหกรรม และพลังงานหมุนเวียน

เมื่อการเงินกลายเป็นสนามยุทธศาสตร์ใหม่ของความร่วมมือการเงิน ASEAN

หากมองภาพรวม ความเคลื่อนไหวของ VietQRGlobal และการขยายตัวของการลงทุนเวียดนาม-ไทย ไม่ใช่เหตุการณ์แยกส่วน แต่เป็นจิ๊กซอว์ของการแข่งขันเพื่อบทบาทนำด้านความร่วมมือการเงิน ASEAN ใครสร้างระบบชำระเงินข้ามพรมแดนที่เชื่อมต่อกว้าง ใช้งานสะดวก และปลอดภัยได้ก่อน จะกำหนดมาตรฐานเกมใหม่ให้ทั้งนักท่องเที่ยว ผู้ค้า และนักลงทุนต้องเดินตาม

ยุทธศาสตร์ของเวียดนามชี้ให้เห็นแนวโน้มสำคัญสามประการ หนึ่ง ประเทศที่ต้องการเป็นฮับการเงินระดับภูมิภาค ต้องคิดเรื่องระบบ QR ระหว่างประเทศ เป็นโครงสร้างพื้นฐานสาธารณะ ไม่ใช่แค่ผลิตภัณฑ์ของธนาคารใดธนาคารหนึ่ง สอง การเชื่อมโยงทางการเงินต้องเดินคู่กับการดึงดูดการลงทุนและการค้าจริง มิฉะนั้นโครงข่ายจะไร้มูลค่า และสาม ผู้เล่นในภูมิภาคอื่นต้องเร่งอัปเกรดระบบของตนให้รองรับการเงินดิจิทัลไร้พรมแดน มิฉะนั้นความได้เปรียบด้านการค้าและการท่องเที่ยวอาจค่อยๆ เอียงไปสู่ประเทศที่กล้าลงมือก่อนอย่างเงียบๆ แต่ต่อเนื่อง