วีคยาวจีนปลุกกระแสท่องเที่ยวเอเชีย นักเดินทางเปลี่ยนเกมเศรษฐกิจภูมิภาค

วีคยาวจีนคืออะไร และทำไมถึงกลายเป็นหัวใจของท่องเที่ยวเอเชีย

วีคยาวจีน หรือช่วงหยุดต่อเนื่องรอบวันชาติและเทศกาลสำคัญของจีน หมายถึงช่วงเวลาที่คนทำงานและนักเรียนจีนมีวันหยุดยาวต่อเนื่องหลายวัน จนสามารถวางแผนเดินทางไปต่างประเทศได้ล่วงหน้า ช่วงเวลานี้จึงถูกมองว่าเป็นฤดูกาลท่องเที่ยวเฉพาะกิจของทั้งนักท่องเที่ยวจีน ไต้หวัน และเกาหลีใต้ที่นิยมออกเดินทางระยะสั้นทั่วภูมิภาคเอเชีย ส่งผลให้หลายเมืองต้องเตรียมโครงสร้างพื้นฐานด้านการเดินทาง ที่พัก และบริการท่องเที่ยวรองรับดีมานด์ที่พุ่งขึ้นกะทันหันทุกปี ประเด็นสำคัญในวันนี้คือ วีคยาวจีนไม่ได้เป็นแค่เทศกาลของประเทศต้นทาง แต่กำลังกลายเป็นตัวตั้งเวลาให้ทั้งภูมิภาคท่องเที่ยวเอเชีย นักท่องเที่ยวจีน ไต้หวัน และเกาหลีใต้ดันจำนวนนักท่องเที่ยวต่างชาติที่เดินทางเข้าสู่ปลายทางหลักในเอเชียเติบโตเพิ่มขึ้นร้อยละ 4 ในสัปดาห์ระหว่างวันที่ 20–26 กันยายน จากตัวเลขนักท่องเที่ยวต่างชาติรวม 482,751 คนที่เพิ่มขึ้น 18,551 คนจากสัปดาห์ก่อนหน้า การขยับขึ้นของตัวเลขนี้บ่งชี้ชัดว่าโครงสร้างดีมานด์ท่องเที่ยวกำลังตอบสนองตามปฏิทินวันหยุดของเอเชียตะวันออกมากกว่าปฏิทินตะวันตก

ตัวเลขสะสมแสดงชัด นักท่องเที่ยวจีนคือเครื่องจักรหลักของการเดินทางในภูมิภาค

เมื่อมองในมุมตัวเลข นักท่องเที่ยวต่างชาติสะสมในช่วงเก้าเดือนแรกแตะ 22.67 ล้านคน โดยมีนักท่องเที่ยวจีนครองอันดับหนึ่งด้วยจำนวนสะสม 3,822,928 คน ก่อนที่ตัวเลขสะสมทั้งปีจะขยับขึ้นมาเป็น 23.45 ล้านคนในช่วงต้นเดือนตุลาคม จากคำชี้แจงของหน่วยงานด้านการท่องเที่ยวที่ระบุว่าตัวเลขดังกล่าวแม้ลดลงจากปีก่อนเล็กน้อย แต่ยังสะท้อนอุปสงค์เดินทางที่สูงต่อเนื่อง คำกล่าวที่ควรจดจำคือ "นักท่องเที่ยวต่างชาติสะสม 23.45 ล้านคน สร้างภาพรวมรายได้ทะลุ 1.14 ล้านล้านบาท" ซึ่งมาจากการรายงานของรัฐมนตรีด้านการท่องเที่ยว การที่หนึ่งในกลุ่มนักท่องเที่ยวจีนมีจำนวนเพิ่มขึ้นถึง 41.98 เปอร์เซ็นต์ในสัปดาห์วันชาติเมื่อเทียบกับสัปดาห์ก่อน เป็นสัญญาณว่าปฏิทินหยุดยาวของจีนกำลังสร้างคลื่นเศรษฐกิจในปลายทางท่องเที่ยวเอเชียอย่างรุนแรง และมีผลต่อดัชนีเศรษฐกิจระดับภูมิภาคมากกว่าที่ภาคธุรกิจเคยมองเห็น

จากทัวร์กรุ๊ปสู่สายเที่ยวอิสระ เมืองรองและวัฒนธรรมท้องถิ่นรับบทพระเอกใหม่

การเติบโตของท่องเที่ยวเอเชียในยุควีคยาวจีนไม่ได้สะท้อนแค่ปริมาณ แต่สะท้อนการเปลี่ยนโครงสร้างพฤติกรรมอย่างชัดเจน ข้อมูลจากแพลตฟอร์มเรียกรถรายหนึ่งชี้ให้เห็นว่ายอดการเรียกรถของนักท่องเที่ยวจีนตลอดเก้าเดือนที่ผ่านมาเติบโตขึ้นถึง 75 เปอร์เซ็นต์เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน นั่นหมายถึงการเดินทางแบบอิสระของกลุ่มนักท่องเที่ยวจีนรุ่นใหม่ที่กระจายตัวไปยังย่านและเมืองรอง แทนการยึดติดกับเมืองหลัก บทบาทของเมืองรองอย่างลำพูนที่มียอดเรียกรถเติบโตมากกว่า 4 เท่า และเชียงรายที่ยังครองตำแหน่งเมืองรองยอดนิยมจากอิทธิพลของวัดร่องขุ่นและวัดร่องเสือเต้น คือหลักฐานว่า นักท่องเที่ยวจีนกำลังใช้วีคยาวจีนเป็นโอกาสค้นหาประสบการณ์เชิงวัฒนธรรมที่ลึกขึ้น ย่านเก่าที่มีคาเฟ่ สตรีตอาร์ต และสถาปัตยกรรมโบราณ รวมถึงแหล่งมูเตลูชื่อดัง เช่น ศาลพระพิฆเนศห้วยขวางและศาลพระตรีมูรติ ที่มียอดเรียกรถเพิ่มขึ้นกว่า 45 เปอร์เซ็นต์ กำลังกลายเป็นจุดหมายที่สร้างมูลทางเศรษฐกิจใหม่ให้ชุมชนท้องถิ่น

โครงสร้างท่องเที่ยวเอเชียต้องคิดใหม่ เมื่อ Golden Week และตรุษจีนกลายเป็นฤดูกาลหลัก

เมื่อวันหยุดเทศกาลไหว้พระจันทร์และวันชาติของจีนถูกใช้เป็นช่วงเตรียมตัวเดินทางล่วงหน้าก่อนเข้าสู่ Golden Week ภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงเหนือจึงมีนักท่องเที่ยวเดินทางไปปลายทางยอดนิยมเพิ่มขึ้นร้อยละ 22.79 จากสัปดาห์ก่อนหน้า ตัวเลขนี้ไม่ใช่แค่การดีดขึ้นชั่วคราว แต่กำลังสร้างแพตเทิร์นใหม่ที่ทำให้ทุกฝ่ายยอมรับอย่างเงียบๆ ว่า Golden Week และเทศกาลตรุษจีนคือฤดูกาลท่องเที่ยวหลักของภูมิภาค หน่วยงานด้านเศรษฐกิจการท่องเที่ยวได้คาดการณ์ล่วงหน้าว่าเมื่อเข้าสู่ช่วงหยุดวันชาติจีน จำนวนการเดินทางจะมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นต่อเนื่อง ขณะที่ข้อมูลการตลาดจากแพลตฟอร์มเรียกรถเดียวกันคาดว่าช่วง Golden Week ระหว่างวันที่ 1–7 ตุลาคมจะดันยอดการเดินทางเติบโตสูงกว่าปกติถึง 90 เปอร์เซ็นต์ หลังจากนั้น รัฐมนตรีด้านการท่องเที่ยวกลับมองว่าช่วงสัปดาห์ถัดไปตั้งแต่วันที่ 4–10 ตุลาคม ดีมานด์จะชะลอตามภาวะปกติเมื่อหลายตลาดใช้วันหยุดต่อเนื่องไปแล้ว ภาพนี้ตอกย้ำว่าปฏิทินเทศกาลจีนคือกรอบเวลาที่กำหนดจังหวะขึ้นลงของระบบท่องเที่ยวเอเชียทั้งระบบ

บทสรุปเชิงนโยบาย วีคยาวจีนไม่ใช่โชคดี แต่คือสนามสอบของโครงสร้างท่องเที่ยวเอเชีย

สิ่งที่ควรยอมรับอย่างตรงไปตรงมาคือ วีคยาวจีนและเทศกาลตรุษจีนไม่ได้เป็นเพียงช่วงโกยรายได้ระยะสั้น แต่เป็นสนามสอบประจำปีของโครงสร้างท่องเที่ยวเอเชีย นักท่องเที่ยวต่างชาติจากจีน ไต้หวัน และเกาหลีใต้มีบทบาทชัดเจนในการดันตัวเลขการเดินทางทั้งในสัปดาห์ก่อน Golden Week และสัปดาห์ระหว่างวันหยุดให้เพิ่มขึ้นกว่า 4–8 เปอร์เซ็นต์ ขณะที่ดีมานด์จากตลาดระยะไกลยังคงอยู่ในระดับสูงแม้จะเริ่มชะลอเพื่อรอเข้าสู่ไฮซีซัน คำถามสำคัญสำหรับผู้กำหนดนโยบายและผู้ประกอบการคือ จะใช้ช่วงหยุดยาวเหล่านี้โจทย์อะไร ถ้ามองแค่มิติปริมาณ เราอาจดีใจกับตัวเลขหลายล้านคน แต่ถ้ากลับมามองคุณภาพ เมืองรอง วัฒนธรรมท้องถิ่น และเทรนด์มูเตลู พร้อมแล้วหรือยังที่จะรับดีมานด์แบบสายเที่ยวอิสระที่ต้องการประสบการณ์เฉพาะตัว การจัดการข้อมูล การกระจายรายได้ และการวางแผนโครงสร้างพื้นฐานสำหรับฤดูกาลที่กำหนดโดยนักท่องเที่ยวจีน อาจเป็นกุญแจที่ตัดสินว่าใครจะเป็นผู้ชนะในสมรภูมิท่องเที่ยวเอเชียยุคใหม่