ครม.สัญจรสงขลา: โครงสร้างพื้นฐานคือคำตอบใหม่ของเศรษฐกิจชายแดนใต้
โครงการพัฒนาภาคใต้ คือชุดแผนงานด้านโครงสร้างพื้นฐาน การเงิน และการท่องเที่ยว ที่รัฐและเอกชนออกแบบเพื่อยกเครื่องเศรษฐกิจและคุณภาพชีวิตในห้า จังหวัดชายแดนภาคใต้ โดยเน้นการเชื่อมโยงคมนาคมราง ถนน สะพาน ด่านชายแดน ควบคู่กับการฟื้นฟูธุรกิจและสร้างแบรนด์ท่องเที่ยวใหม่ เพื่อลดความเหลื่อมล้ำและสร้างโอกาสทางเศรษฐกิจอย่างยั่งยืนในพื้นที่ชายแดนที่มีความละเอียดอ่อนทั้งมิติความมั่นคงและสิ่งแวดล้อม
หัวใจของ ครม.สัญจรสงขลา คือการยอมรับอย่างตรงไปตรงมาว่า เศรษฐกิจชายแดนใต้จะฟื้นไม่ได้ถ้าโครงข่ายเชื่อมต่อยังสะดุด กลุ่ม 5 จังหวัดชายแดนใต้เสนอ 199 โครงการ วงเงินกว่า 57,000 ล้านบาท เพื่อพลิกโฉมโครงสร้างพื้นฐาน เศรษฐกิจ และการจัดการน้ำในพื้นที่ การกำหนดให้สงขลาเป็นเวทีตัดสินใจเชิงนโยบายจึงไม่ใช่แค่พิธี แต่คือการส่งสัญญาณว่าภาคใต้ตอนล่างจะไม่ได้เป็น “ชายขอบ” ในแผนพัฒนาประเทศอีกต่อไป ท่าทีนี้ยังสะท้อนชัดผ่านการที่นายกรัฐมนตรีและคณะรัฐมนตรีลงพื้นที่ร่วมเป็นสักขีพยานในสัญญาโครงการใหญ่หลายชิ้น ตั้งแต่สะพานข้ามทะเลสาบสงขลาไปจนถึงสะพานเกาะลันตา
รถไฟทางคู่ระยะที่ 2 และสะพานสองแห่ง: เปลี่ยนแผนที่โลจิสติกส์ภาคใต้
ถ้าโครงการพัฒนาภาคใต้มีเส้นเลือดใหญ่ ชื่อของเส้นเลือดนั้นคือ รถไฟทางคู่ระยะที่ 2 และสะพานยุทธศาสตร์สองแห่งที่เพิ่งลงนามก่อสร้าง ครม.สัญจรมีมติอนุมัติโครงการรถไฟทางคู่ระยะที่ 2 สายใต้ 3 เส้นทาง วงเงินรวม 106,798.32 ล้านบาท ครอบคลุมช่วงชุมพร-สุราษฎร์ธานี สุราษฎร์ธานี-ชุมทางหาดใหญ่ และชุมทางหาดใหญ่-ปาดังเบซาร์ รัฐบาลจะเริ่มก่อสร้างตั้งแต่ปีงบประมาณ 2569 ใช้เวลาระหว่าง 6-8 ปีตามแต่ละเส้นทาง นี่คือการลงทุนที่ส่งสัญญาณชัดว่า รางเหล็กกำลังจะกลับมาเป็นพระเอกของโลจิสติกส์ภาคใต้
ขณะเดียวกัน รัฐเดินหน้าสะพานข้ามทะเลสาบสงขลา และสะพานเชื่อมเกาะลันตา พร้อมสัญญาจ้างกับภาคเอกชนเรียบร้อย นายกรัฐมนตรีระบุว่าโครงการสะพานทั้งสองไม่ได้เป็นแค่โครงสร้างคอนกรีต แต่คือ “สะพานแห่งโอกาส” ที่ต้องเดินคู่กับการอนุรักษ์ธรรมชาติในพื้นที่ทะเลสาบสงขลาและเกาะลันตาที่มีระบบนิเวศละเอียดอ่อน สะพานข้ามทะเลสาบสงขลาจะลดเวลาเดินทางระหว่างสงขลากับพัทลุงจาก 1 ชั่วโมงครึ่งเหลือเพียง 20 นาที ช่วยลดต้นทุนการขนส่งและเปิดเส้นทางใหม่ให้ทั้งการค้าและท่องเที่ยว มุมมองเชิงยุทธศาสตร์แบบนี้ทำให้โครงการสะพานไม่ใช่แค่โครงงานงบประมาณ แต่กลายเป็นเครื่องมือยกระดับเศรษฐกิจชายแดนใต้
ท่องเที่ยวสงขลาและด่านสะเดา: เมื่อคอขวดชายแดนกลายเป็นตัวชี้ชะตาเศรษฐกิจ
โครงการพัฒนาภาคใต้จะไม่สมบูรณ์ถ้ามองข้ามพลังของท่องเที่ยวสงขลา เพราะรายได้จากผู้เยี่ยมเยือนคือเงินสดหมุนเวียนที่ลงสู่ผู้ประกอบการรายเล็กโดยตรง ผู้ว่าการ ททท. เปิดเผยว่า ปี 2568 สงขลามีนักท่องเที่ยว 7.18 ล้านคนครั้ง สร้างรายได้กว่า 54,046.79 ล้านบาท และในช่วงมกราคมถึงกรกฎาคม 2569 รายได้แล้วกว่า 32,227 ล้านบาท พร้อมคาดว่าทั้งปี 2569 รายได้จะทะลุ 55,000 ล้านบาท ตัวเลขนี้พิสูจน์ว่าท่องเที่ยวไม่ได้เป็นแค่กิจกรรมเสริม แต่เป็นแกนสำคัญของเศรษฐกิจชายแดนใต้
แต่หัวใจของการท่องเที่ยวชายแดนคือด่านสะเดาและด่านนอกที่กำลังกลายเป็นคอขวด รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา ลงพื้นที่สงขลาเพื่อรับฟังปัญหาผู้ประกอบการใน 5 จังหวัดชายแดนภาคใต้ โดยชี้ว่าความล่าช้า ขาดบุคลากร และถนนเชื่อมด่านใหม่ที่ยังไม่เสร็จ คืออุปสรรคเร่งด่วนที่ต้องแก้ แนวทางที่เสนอมีทั้งการเร่งก่อสร้าง จัดป้ายบอกทาง และระบบลงทะเบียนออนไลน์ล่วงหน้าเพื่อเพิ่มความเร็ว หากรัฐปล่อยให้ด่านชายแดนติดขัด ต่อให้จัดเทศกาลทั้งปี นักท่องเที่ยวก็จะถูกกันออกจากพื้นที่โดยโครงสร้างพื้นฐานที่ไม่พร้อม และเศรษฐกิจชายแดนใต้จะเสียโอกาสทั้งท่องเที่ยวและการค้า
Soft Loan และเมืองอาหาร: การเงินเพื่อฟื้นธุรกิจและสร้างแบรนด์ใหม่ให้ภาคใต้
ในสมรภูมิเศรษฐกิจชายแดนใต้ โครงสร้างพื้นฐานช่วยเปิดเส้นทาง แต่การเงินคือสิ่งที่ช่วยให้ธุรกิจลุกขึ้นเดินต่อได้หลังเผชิญอุทกภัยปลายปี 2568 หอการค้าจังหวัดสงขลาจึงเสนอให้ ครม.สัญจรอนุมัติโครงการสินเชื่อดอกเบี้ยต่ำ Soft Loan วงเงิน 25,000 ล้านบาท เพื่อฟื้นฟูเศรษฐกิจและบริหารพื้นที่อำเภอหาดใหญ่ หลังผู้ประกอบการกลับมาฟื้นตัวได้เพียงร้อยละ 80 ข้อเสนอรวมถึงการผ่อนปรนตรวจเครดิตบูโรและให้หน่วยงานประกันสินเชื่อเข้ามาค้ำประกัน เพื่อให้ทุนไหลลงสู่ผู้ประกอบการที่ได้รับผลกระทบจริง ไม่ใช่หยุดอยู่ที่เกณฑ์เอกสาร
หอการค้าฯ ยังเสนอแนวคิด “สงขลาโต๊ะอาหารโลก” เพื่อใช้ทุนด้านอาหารสร้างอัตลักษณ์ใหม่ให้เมือง โดยขอประมาณ 40 ล้านบาทเพื่อซื้อลิขสิทธิ์และจัดการแข่งขันอาหารระดับสากล สร้างภาพลักษณ์เหมาะกับสถานะเมืองสร้างสรรค์ด้านวิทยาการอาหารของยูเนสโก ขณะเดียวกัน ททท. ก็เดินหน้าโครงการ Trusted Thailand และกิจกรรมการตลาดทั้งปี ตั้งแต่รถบัสฟรีในเมืองไปจนถึงเทศกาลต่างๆ เพื่อฟื้นภาพลักษณ์ความปลอดภัยและความสนุกของหาดใหญ่และสงขลา เมื่อทุนการเงินและทุนวัฒนธรรมเดินคู่กัน โครงการพัฒนาภาคใต้ก็มีโอกาสเปลี่ยนจากแค่แผนงานบนกระดาษเป็นการฟื้นตัวที่คนในพื้นที่สัมผัสได้
บทสรุป: จาก 199 โครงการสู่การบ้านใหญ่เรื่องธรรมาภิบาลและความต่อเนื่อง
การที่กลุ่ม 5 จังหวัดชายแดนใต้เสนอ 199 โครงการ วงเงินกว่า 57,000 ล้านบาทเข้าสู่โต๊ะ ครม.สัญจรสงขลา สะท้อนชัดว่าพื้นที่ต้องการก้าวกระโดด ไม่ใช่เดินทีละก้าวเล็กเหมือนที่ผ่านมา โครงการรถไฟทางคู่ระยะที่ 2 สะพานสองแห่ง ด่านชายแดนที่ต้องปลดล็อก และ Soft Loan ฟื้นธุรกิจ ล้วนเป็นชิ้นส่วนสำคัญของภาพใหญ่ที่เรียกว่าโครงการพัฒนาภาคใต้ อย่างไรก็ตาม โครงการมูลค่าสูงและกินเวลายาว 6-8 ปีขึ้นไปต้องการมากกว่างบประมาณ นั่นคือธรรมาภิบาล การกำกับดูแล และความต่อเนื่องทางนโยบาย
หากรัฐบาลยึดเป้าหมายชัดเจนว่าเศรษฐกิจชายแดนใต้ต้องเติบโตควบคู่กับการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ ตามที่นายกรัฐมนตรีเน้นย้ำไว้ในพิธีลงนามสะพานข้ามทะเลสาบสงขลา พร้อมฟังเสียงผู้ประกอบการและชุมชนอย่างต่อเนื่อง เช่น การลงพื้นที่ของรัฐมนตรีการท่องเที่ยวเพื่อรับข้อเสนอจากภาคเอกชน โครงการทั้ง 199 ชิ้นก็มีโอกาสกลายเป็นจุดเปลี่ยนจริง ไม่ใช่แค่ข่าว คำถามที่เหลือไม่ใช่ว่าภาคใต้ควรได้รับการพัฒนาไหม แต่คือเราจะทำให้โครงการมหาศาลนี้โปร่งใส ตรวจสอบได้ และตอบโจทย์คนในพื้นที่ได้แค่ไหน นั่นต่างหากคือบททดสอบของนโยบายโครงการพัฒนาภาคใต้ครั้งนี้
