เลนส์ซูมภาพยนตร์แบบ parfocal คืออะไร และทำไม Arles Zoom ถึงสำคัญ
เลนส์ซูมภาพยนตร์แบบ parfocal คือเลนส์ซูมที่สามารถรักษาระยะโฟกัสให้คงที่เมื่อมีการเปลี่ยนทางยาวโฟกัส รองรับการแพนและดอลลี่ที่ต้องซูมเข้าออกโดยไม่สูญเสียความคมชัดของตัวแบบ มีค่า aperture คงที่ตลอดช่วงซูมเพื่อให้การเปิดรับแสงและโทนภาพสม่ำเสมอ เลนส์ชนิดนี้ถูกออกแบบเชิงกลและเชิงออปติคส์ให้มีการแก้ความคลาด ค่าโบเก้ และสีที่เสถียร เหมาะกับงานภาพยนตร์ระดับมืออาชีพที่ต้องการการควบคุมภาพในทุกเฟรมอย่างแม่นยำโดยไม่ต้องเปลี่ยนเลนส์บ่อยครั้งบนกองถ่าย หัวใจของบทความนี้คือข้อเท็จจริงที่ว่า DZOFilm Arles zoom ทั้งสองตัว 25-75mm T2.6 และ 65-180mm T2.6 ตั้งใจจะท้าทายวิธีทำงานที่ยึดติดกับเลนส์ไพรมา ด้วยการผสมผสาน T2.6 constant aperture การออกแบบแบบ parfocal และน้ำหนักต่ำกว่า 1.8 กิโลกรัมเข้าไว้ในแพ็คเกจเดียว ตามข้อมูลจาก Cined ทั้งสองเลนส์ใช้หน้าฟิลเตอร์ 95 มิลลิเมตร เกียร์ 0.8 MOD และวงแหวนโฟกัสหมุน 270 องศา ทำให้พฤติกรรมในการใช้งานใกล้เคียงเลนส์ไพรมา Arles เดิมอย่างชัดเจน เลนส์ซูมภาพยนตร์ชุดนี้จึงไม่ได้มาเพื่อเป็นแค่ตัวเลือกเสริม แต่เป็นข้อเสนอให้ช่างภาพลองคิดใหม่ว่าเราจำเป็นต้องมีไพรมาหลายตัวบนกองถ่ายเสมอไปหรือไม่
โครงสร้างออปติคส์และคุณภาพภาพระดับไพรมาในร่างเลนส์ซูม
ถ้าจะให้เลนส์ซูมขึ้นมาอยู่ระดับเดียวกับไพรมา สิ่งแรกที่ต้องพิสูจน์คือความคมและการควบคุมความคลาด DZOFilm เลือกใช้ระบบออปติคส์สี่กลุ่มเชื่อมโยงร่วมกับชิ้นเลนส์ ED และ HRI จำนวนมากใน Arles zoom เพื่อจัดการ field curvature และ chromatic aberration ตลอดช่วงซูม โดย 25-75mm ใช้องค์ประกอบเลนส์ 22 ชิ้นใน 8 กลุ่ม ส่วน 65-180mm ใช้ 20 ชิ้นใน 8 กลุ่ม ซึ่งเป็นตัวเลขที่สะท้อนความจริงจังด้านการออกแบบมากกว่างานซูมทั่วไป Cined รายงานคำกล่าวอ้างของบริษัทว่า 65-180mm สามารถแยกรายละเอียดได้ถึง 56 line pairs บนผังทดสอบ 8,000 เส้นที่กึ่งกลางเฟรมเมื่อเปิดที่ T2.6 ซึ่งถูกสื่อสารเป็น “8K resolving power” ประโยคนี้น่าหยิบไปทดสอบในโลกจริง เพราะแม้จะเป็นเพียงค่ากลางเฟรม แต่ก็แสดงให้เห็นว่าผู้ผลิตกล้าให้ตัวเลขชัดเจนแทนคำพูดกว้างๆ เรื่องความคม ผู้กำกับภาพที่คุ้นกับเลนส์ไพรมา Arles จะได้รับภาพที่สะอาด เน้นความถูกต้องทางเทคนิคมากกว่าเลนส์คาแรกเตอร์ และนั่นหมายความว่าการผสมซูมเข้ากับไพรมาในชุดเดียวกันจะไม่ทำให้โทนสีและคอนทราสต์กระโดดจนเห็นได้ชัด
| Spec | A | B |
|---|---|---|
| ช่วงซูม | 25-75mm T2.6 | 65-180mm T2.6 |
| องค์ประกอบเลนส์ / กลุ่ม | 22 / 8 | 20 / 8 |
| จำนวนใบเบลดม่านรูรับแสง | 16 ใบ | 16 ใบ |
| การออกแบบ | ED 7 ชิ้น HRI 5 ชิ้น | ED 7 ชิ้น HRI 2 ชิ้น |
น้ำหนักต่ำกว่า 1.8 กิโลกรัมกับการออกแบบ parfocal เปลี่ยนงานเซ็ตอย่างไร
จุดที่ Arles zoom น่าสนใจสำหรับคนทำงานกองถ่ายมากที่สุดไม่ใช่แค่ความคม แต่เป็นการผสมกันของน้ำหนักเบาและความเป็น parfocal ทั้งสองเลนส์อยู่ที่ราว 1.77 กิโลกรัม ซึ่งเบามากเมื่อเทียบกับเลนส์ซูมภาพยนตร์ full-frame ที่มี T2.6 constant aperture ส่วนใหญ่ ทำให้สามารถประกอบเป็นริกกล้องที่คล่องตัวบนกิมบอลหรือหัวแพนขนาดกลางได้โดยไม่ต้องแบกน้ำหนักเกินจำเป็น คุณสมบัติ parfocal ที่ DZOFILM ยืนยันว่ารักษาโฟกัสเมื่อเปลี่ยนระยะซูมและมี focus breathing ต่ำมากในช่วงเทเล เป็นสิ่งที่แยกเลนส์ซูมภาพยนตร์ออกจากการเอาเลนส์สติลส์มาดัดแปลง ผู้กำกับภาพสามารถออกแบบช็อตที่ซูมปรับมุมมองพร้อมลากโฟกัสได้อย่างมั่นใจ โดยเฉพาะในสารคดีหรือสัมภาษณ์แบบหลายกล้องที่ต้องปรับเฟรมอย่างต่อเนื่อง สิ่งที่ควรทำก่อนใช้งานจริงคือทดสอบ breathing ในช่วงกว้าง 25mm ตามที่ Cined แนะนำ เพราะผู้ผลิตไม่ได้ให้ตัวเลขที่ปลายกว้าง แต่โดยรวมการที่เลนส์ซูมให้การควบคุมคล้ายไพรมาในน้ำหนักระดับนี้ถือเป็นข้อเสนอที่ยากจะเพิกเฉย
การจับคู่กับชุด Arles prime และมุมมองใหม่ต่อ workflow บนกองถ่าย
Arles zoom ไม่ได้ถูกออกแบบให้โดดเดี่ยว แต่เป็นส่วนหนึ่งของเมทริกซ์เลนส์ Arles ทั้งชุดซึ่งมีไพรมา 11 ตัวตั้งแต่ 18mm ถึง 180mm ตามข้อมูลจาก Cined และ Petapixel เลนส์ซูมแบ่งปันหน้าฟรอนต์ 95 มิลลิเมตร เกียร์ตำแหน่งเดียวกัน และม่านรูรับแสง 16 ใบกับไพรมา ทำให้การสลับเลนส์บนกองถ่ายแทบไม่ต้องขยับ follow focus หรือมอเตอร์กันส่าย นี่คือรายละเอียดเชิงกลที่มองผิวเผินเหมือนเล็กน้อย แต่ในงานจริงช่วยลดเวลาตั้งเซ็ตได้มหาศาล ช่วง 25-75mm กับ 65-180mm ยังทับซ้อนกันระหว่าง 65mm ถึง 75mm เพื่อให้สองกล้องหรือสองเลนส์สามารถจัดเฟรมมุมใกล้เคียงกันได้โดยไม่มีช่องว่างของระยะ ทำให้ชุดเลนส์ซูมสองตัวครอบคลุมช่วงยอดนิยมสำหรับสารคดีและงานเนื้อหาทอล์กได้แทบครบ ถ้ามองในเชิง workflow เลนส์ซูมที่มีโทนสีและ handling เหมือนไพรมาจะลดความจำเป็นในการพกเลนส์หลายตัวและมองการเลือกเลนส์เป็นเรื่องของรูปแบบการเคลื่อนกล้องมากกว่าการเปลี่ยนคาแรกเตอร์ของภาพ
เลนส์ซูมภาพยนตร์จะมาแทนชุดไพรมาได้หรือไม่มุมมองต่อ DZOFilm Arles zoom
เมื่อตัดราคาทิ้งออกจากสมการเพราะแหล่งข้อมูลไม่ได้ระบุเป็นสกุลเงินท้องถิ่น สิ่งที่ต้องถามคือ Arles zoom จะมาแทนชุดไพรมาได้หรือไม่ ในมุมมองของผู้เขียน เลนส์ซูมภาพยนตร์ที่มี T2.6 constant aperture การออกแบบ parfocal น้ำหนักต่ำกว่า 1.8 กิโลกรัม และคุณภาพภาพที่ถูกอ้างว่าระดับ 8K ทำให้มันเป็นคู่แข่งเชิง workflow มากกว่าคู่แข่งเชิงคาแรกเตอร์ สำหรับงานเนื้อหาเชิงสารคดี รายการพูดคุย และภาพยนตร์ที่ต้องเคลื่อนกล้องเร็ว การมีเลนส์สองตัวครอบคลุมตั้งแต่มุมกว้างจนเทเลโดยไม่ต้องเสียเวลาเปลี่ยนเลนส์คือข้อได้เปรียบที่จับต้องได้ อย่างไรก็ตาม เลนส์ไพรมายังมีพื้นที่ของตัวเองในงานที่ต้องการค่า T ต่ำมากหรือคาแรกเตอร์เฉพาะ Arles prime ถูกออกแบบให้สะอาด แต่ Arles Lustre ยังมีเวอร์ชันโทนภาพอ่อนและ อบอุ่นกว่าให้เลือก ดังนั้นทางออกที่สมเหตุสมผลสำหรับคนทำงานคือมอง Arles zoom เป็นแกนหลักของเซ็ตเลนส์ซูม แล้วเสริมไพรมาเฉพาะจุดที่ต้องการคาแรกเตอร์หรือแสงเพิ่ม สุดท้าย Arles zoom ไม่ได้มาบอกว่าไพรมาไม่จำเป็นอีกต่อไป แต่มาบีบให้เราตั้งคำถามกับนิสัยการแบกเลนส์มากเกินความจำเป็นบนกองถ่ายมากกว่า
