ตัวเลขนักท่องเที่ยวต่างชาติแตะ 21.28 ล้านคน สะท้อนฤดูกาลและจุดกลับตัวรายได้ท่องเที่ยว

ยอดนักท่องเที่ยวต่างชาติทะลุ 21.28 ล้านคน ภาพรวมฟื้นแต่พึ่งฤดูกาลจัด

ฤดูกาลท่องเที่ยวหมายถึงรูปแบบการเดินทางที่ขึ้นกับช่วงเวลาพักผ่อน วันหยุด และสภาพอากาศ ทำให้จำนวนนักเดินทางไม่ได้กระจายเท่าๆ กันตลอดปี แต่จะพุ่งสูงในช่วงปิดภาคเรียนหรือวันหยุดยาว และชะลอลงเมื่อกลับสู่ช่วงทำงานตามปกติ ส่งผลกระทบต่อจำนวนผู้เยี่ยมเยือน รายได้ท่องเที่ยว และการวางแผนธุรกิจที่ต้องรับมือทั้งช่วงพีกและช่วงพักตัวของดีมานด์ ภาพรวมล่าสุด นักท่องเที่ยวต่างชาติไทยสะสม 21.28 ล้านคนจากวันที่ 1 ม.ค. – 5 ก.ย. สร้างรายได้ท่องเที่ยวจากการใช้จ่ายรวม 1,040,385 ล้านบาท ตัวเลขนี้สะท้อนว่าอุตสาหกรรมเดินหน้าเข้าสู่ช่วงฟื้นตัว แต่ไม่ใช่การเติบโตเรียบเส้น ตรงกันข้าม สถิติการท่องเที่ยวชี้ชัดว่าโครงสร้างดีมานด์ผูกกับปฏิทินซัมเมอร์ของตลาดหลักอย่างจีน ไต้หวัน และยุโรปอย่างมาก ทำให้การวิเคราะห์ตลาดนักท่องเที่ยวต้องอ่านให้ขาดทั้งจังหวะขึ้นลงตามฤดูกาลและแนวโน้มรายได้ในระยะถัดไป

ชะลอ 11.67% หลังซัมเมอร์จีน–ไต้หวัน จับสัญญาณพึ่งพาตลาดใกล้

หัวใจของการเปลี่ยนจังหวะในช่วงปลายสิงหาคมคือการสิ้นสุดวันหยุดซัมเมอร์ของตลาดระยะใกล้ นักท่องเที่ยวต่างชาติในสัปดาห์ 23–29 ส.ค. เดินทางเข้าไทย 491,456 คน ลดลง 64,944 คน หรือ 11.67% จากสัปดาห์ก่อน คิดเป็นเฉลี่ย 70,208 คนต่อวัน การหดตัวกว่าเลขสองหลักในเวลาเพียงหนึ่งสัปดาห์ไม่ได้บ่งชี้วิกฤต แต่บอกตรงๆ ว่าเราพึ่งพาฤดูกาลของตลาดใกล้ โดยเฉพาะจีนและไต้หวันมากเกินไป ข้อมูลจากหน่วยงานรัฐชี้ว่า ภาพรวมการท่องเที่ยวชะลอตัวตามแนวโน้มปกติ เนื่องจากเข้าสู่ช่วงท้ายของการปิดภาคเรียนฤดูร้อนของจีนและไต้หวัน เมื่อซัมเมอร์จบ การเดินทางแบบครอบครัวลดลงทันที สะท้อนว่าถ้าไม่ขยายฐานตลาดนักท่องเที่ยวให้หลากหลายกว่า “นักเรียนและครอบครัวในวันหยุด” รายได้ท่องเที่ยวก็จะเหวี่ยงแรงระหว่างช่วงพีกกับช่วงพักตัว ดังนั้นภาครัฐและเอกชนควรใช้ตัวเลขชะลอครั้งนี้เป็นสัญญาณเตือนให้เร่งวางแพ็กเกจและกิจกรรมสำหรับกลุ่มที่เดินทางนอกฤดูกาล เช่น นักทำงานสายดิจิทัล นักท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ หรือกลุ่มประชุมสัมมนา

มาเลเซีย–อินเดีย–สิงคโปร์ ตลาดนักท่องเที่ยวที่ช่วยพยุงกราฟ

แม้ภาพรวมจะชะลอ แต่รายละเอียดตลาดนักท่องเที่ยวบางประเทศกลับบอกเรื่องฟื้นตัวและความยืดหยุ่นได้ชัด ในสัปดาห์ 23–29 ส.ค. มาเลเซียมีนักท่องเที่ยว 74,633 คน เพิ่มขึ้น 18.76% จากสัปดาห์ก่อน และในสัปดาห์ 30 ส.ค. – 5 ก.ย. มาเลเซียยังนำเป็นอันดับหนึ่งที่ 74,452 คน แม้จะลดลงเล็กน้อย 0.22% จากสัปดาห์ก่อน แรงหนุนหลักคือวันหยุดต่อเนื่องทั้งวันคล้ายวันผู้ว่าการรัฐมะละกา วันเมาลิดุเราะซูล และวันชาติมาเลเซีย ซึ่งสร้างดีมานด์เดินทางเข้ามาอย่างต่อเนื่องสองสัปดาห์ อินเดียและสิงคโปร์ก็แสดงบทบาทสำคัญ อินเดียกลับมาขยายตัวในสัปดาห์ 30 ส.ค. – 5 ก.ย. ที่ 39,122 คน เพิ่มขึ้น 18.45% ตามวันหยุด Janmashtami Day ส่วนสิงคโปร์ขยับขึ้นมาติดอันดับ 5 จากการปิดภาคเรียนระหว่างปี กลุ่มเหล่านี้ช่วยพยุงยอดนักท่องเที่ยวต่างชาติไทยไม่ให้ตกแรงเกินไป และบอกชัดว่าการออกแบบแคมเปญการตลาดต้องผูกกับปฏิทินวันหยุดของแต่ละตลาดอย่างละเอียด ไม่ใช่หวังพึ่งเพียงซัมเมอร์ของจีนหรือยุโรป

สถิติการท่องเที่ยวและรายได้ท่องเที่ยวในจังหวะพักตัวหลังซัมเมอร์

เมื่อซูมดูสองสัปดาห์ต่อเนื่องจะเห็นภาพพักตัวที่ค่อนข้างชัด สัปดาห์ 30 ส.ค. – 5 ก.ย. มีนักท่องเที่ยวต่างชาติ 472,898 คน ลดลงจากสัปดาห์ก่อน 18,558 คน หรือ 3.78% เฉลี่ยวันละ 67,557 คน การลดลงเริ่มชะลอจาก 11.67% ในสัปดาห์ก่อน แปลว่าตลาดไม่ได้ทรุด แต่กำลังปรับเข้าสู่ระดับทรงตัวหลังหมดช่วงหยุดซัมเมอร์ของจีน ไต้หวัน และยุโรป ในมุมรายได้ท่องเที่ยว แม้สถิติสะสมจะสูงถึง 1,040,385 ล้านบาท แต่ตัวเลข YoY จากข้อมูลก่อนหน้าแสดงให้เห็นว่าทั้งจำนวนและรายได้ยังลดลงเล็กน้อยเมื่อเทียบปีก่อน ความจริงที่ต้องยอมรับคือการพึ่งตลาดระยะใกล้และวันหยุดเฉพาะกิจทำให้รายได้ผันผวนมากกว่าที่ควร หากต้องการให้กราฟรายได้ท่องเที่ยวเรียบขึ้น คำตอบไม่ใช่แค่เพิ่มจำนวนเที่ยวบินหรือโปรโมชันช่วงพีก แต่ต้องดึงกลุ่มที่เดินทางนอกฤดูกาลเข้ามาให้มากขึ้น ทั้งจากตลาดระยะไกลที่พึ่งพิงซัมเมอร์น้อย และตลาดภูมิภาคที่มีวันหยุดกระจายตลอดปี

หลังผ่านช่วงซัมเมอร์ อุตสาหกรรมท่องเที่ยวกำลังเข้าสู่เฟสทรงตัวเพื่อรอคลื่นใหม่

หน่วยงานรัฐประเมินว่าสถานการณ์ในสัปดาห์ 6–12 ก.ย. จำนวนนักท่องเที่ยวต่างชาติโดยรวมมีแนวโน้มใกล้เคียงกับสัปดาห์ก่อน เนื่องจากผ่านพ้นช่วงปิดภาคเรียนฤดูร้อนของทั้งตลาดระยะใกล้และตลาดระยะไกลแล้ว ซึ่งอาจส่งผลให้การเดินทางอยู่ในระดับทรงตัว นี่คือช่วงพักหายใจของอุตสาหกรรม ก่อนคลื่นใหม่จากไฮซีซันปลายปีและเทศกาลต่างๆ จะกลับเข้ามา คำถามสำคัญสำหรับผู้ประกอบการคือจะใช้ช่วงทรงตัวนี้อย่างไร ถ้ามองแค่ยอดนักท่องเที่ยวต่างชาติไทยและปล่อยให้กราฟนิ่ง อุตสาหกรรมก็แค่รอโชคจากฤดูกาล แต่ถ้าใช้เวลาเตรียมสินค้าและบริการรองรับตลาดนักท่องเที่ยวหลากหลาย เช่น ปรับแพ็กเกจให้เหมาะทั้งตลาดระยะใกล้และระยะไกล ทำเนื้อหาการตลาดที่สอดคล้องกับสถิติการท่องเที่ยวจริง การฟื้นของรายได้ท่องเที่ยวในคลื่นถัดไปจะมีฐานที่มั่นคงกว่า เมื่อคลื่นใหญ่มา กำไรจะไม่ใช่แค่ผลของคนเยอะ แต่เป็นผลของโครงสร้างตลาดที่วางไว้อย่างตั้งใจ