จากผู้โดยสารต่อเครื่องสู่เศรษฐกิจท่องเที่ยวรูปแบบใหม่
ผู้โดยสารต่อเครื่องคือกลุ่มนักเดินทางที่ต้องเปลี่ยนเที่ยวบิน ณ สนามบินหนึ่ง และมีช่วงเวลารอก่อนขึ้นเครื่องถัดไปตั้งแต่หลายชั่วโมงขึ้นไป ซึ่งเดิมทีใช้เวลาอยู่ในเขตสนามบินเท่านั้น การเปลี่ยนเวลารอให้เป็นโอกาสเดินทางออกไปท่องเที่ยวระยะสั้น จึงเป็นแนวคิดที่เชื่อมระบบการบินเข้ากับเศรษฐกิจท่องเที่ยวและการบริการโดยตรง การขยับครั้งนี้ไม่ใช่โครงการเล็ก แต่เป็นการวางยุทธศาสตร์ใหม่ของรัฐที่มองว่า ผู้โดยสารต่อเครื่องในภูมิภาคคือ “ทรัพยากรที่ยังไม่ถูกใช้” เมื่อในไตรมาสแรกของปี 2569 มีผู้โดยสารเดินทางเข้าประเทศประมาณ 17.43 ล้านคน และกว่า 1.3 ล้านคนเป็นผู้โดยสารเปลี่ยนเที่ยวบินที่มีเวลารอเฉลี่ย 6–12 ชั่วโมง หากยังปล่อยให้คนกลุ่มนี้นั่งรอในเกตโดยไม่ใช้จ่ายนอกสนามบิน เท่ากับปล่อยเงินก้อนใหญ่หลุดมือไปต่อหน้าต่อตา

LOI เชื่อมคมนาคม การบิน และท่องเที่ยว ทำให้แพ็คเกจท่องเที่ยวเกิดขึ้นจริง
หัวใจของการดึงผู้โดยสารต่อเครื่องออกมาเที่ยวคือการประสานงาน ไม่ใช่การออกไอเดียสวยหรูอย่างลอยๆ วันที่ 5 ตุลาคม 2569 มีการลงนามหนังสือแสดงเจตนารมณ์ความร่วมมือ หรือ LOI เรื่องการกระตุ้นเศรษฐกิจภาคการท่องเที่ยวและการบริการ โดยรองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคมพร้อมรัฐมนตรีช่วยเป็นประธานในพิธี นี่คือสัญญาณทางการเมืองว่ารัฐจะเอาจริงกับการใช้ผู้โดยสารต่อเครื่องเป็นตัวขับเคลื่อนเศรษฐกิจท่องเที่ยว ภายใต้ LOI การท่องเที่ยวแห่งชาติ กรมท่าอากาศยาน สมาคมสายการบิน มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ บริษัทสายการบิน และผู้ให้บริการโรงแรมสนามบิน ร่วมกันออกแบบโครงการ Amazing Thailand Transfer Passenger Privilege เพื่อเปลี่ยนเวลารอขึ้นเครื่องให้กลายเป็นสิทธิพิเศษและประสบการณ์ท่องเที่ยวเฉพาะทาง นี่คือโครงสร้างที่ทำให้แพ็คเกจท่องเที่ยวระยะสั้นเกิดขึ้นได้จริง ไม่ใช่แค่โบรชัวร์สวยบนเคาน์เตอร์สนามบิน

นำร่องสี่สนามบิน เปลี่ยนเกตต่อเครื่องเป็นประตูสู่เมือง
จุดที่น่าสนใจคือโครงการไม่ได้เริ่มแบบกระจายบางเบา แต่เลือกเจาะสนามบินหลักที่มีผู้โดยสารต่อเครื่องหนาแน่น เพื่อให้เห็นผลทางเศรษฐกิจอย่างชัดเจน โครงการบริการรองรับนักท่องเที่ยวต่างชาติที่เดินทางมาเปลี่ยนเครื่องจะเริ่มนำร่องต้นปี 2570 ในสี่สนามบินหลักคือ สุวรรณภูมิ ดอนเมือง ภูเก็ต และกระบี่ และมีแผนขยายไปยังสนามบินหาดใหญ่ในอนาคต แนวคิดคือออกแบบแพ็คเกจท่องเที่ยวให้สอดรับผู้โดยสารที่มีเวลาต่อเครื่อง 6–8 ชั่วโมง ให้สามารถออกไปเที่ยวระยะสั้นในเมืองหรือจังหวัดใกล้เคียงได้ โดยรัฐมนตรีคมนาคมชี้ว่าโมเดลนี้คล้ายการท่องเที่ยวเรือสำราญที่จอดแวะเมืองต่างๆ ให้ผู้โดยสารลงไปสัมผัสบรรยากาศแล้วกลับขึ้นเรือ กล่าวอีกแบบคือ สนามบินไม่ใช่ปลายทางชั่วคราว แต่เป็นจุดเชื่อม “สนามบิน เมือง แหล่งท่องเที่ยว ผู้ประกอบการ” ให้หมุนรายได้ทั้งห่วงโซ่

ผู้โดยสารต่อเครื่องได้อะไร และข้อจำกัดที่ต้องรู้
สำหรับมุมมองของผู้โดยสารต่อเครื่อง ความเปลี่ยนแปลงนี้สัมผัสได้ชัดเจน จากเดิมที่ทำได้เพียงรอขึ้นเครื่องในสนามบิน ตอนนี้จะสามารถออกมาเที่ยว ชิมอาหาร ช้อปปิ้ง หรือสัมผัสวัฒนธรรมในพื้นที่ใกล้สนามบินได้ ผ่านแพ็คเกจท่องเที่ยวที่ออกแบบเฉพาะ เช่น ทัวร์วัฒนธรรม สตรีทฟู้ด หรือทัวร์สุขภาพ ทุกชั่วโมงที่ใช้เวลานอกสนามบิน คือค่าแท็กซี่ ร้านอาหาร คาเฟ่ และสินค้าท้องถิ่นที่หมุนเข้าสู่เศรษฐกิจท่องเที่ยวระดับชุมชน อย่างไรก็ตาม โครงการนี้ไม่ได้เปิดอิสระเต็มรูปแบบ เงื่อนไขคือผู้โดยสารต้องมีเวลาต่อเครื่องอย่างน้อย 6 ชั่วโมง และต้องเข้าร่วมผ่านโปรแกรมพิเศษที่จัดโดยการท่องเที่ยว หน่วยงานสายการบิน สมาคมบริการท่องเที่ยว และสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองเท่านั้น ผู้โดยสารไม่สามารถออกไปเที่ยวเองตามใจ และยังไม่มีการพักค้างคืน นี่เป็นความพยายามบาลานซ์ระหว่างโอกาสทางเศรษฐกิจกับความปลอดภัยและการควบคุมระบบชายแดน

โอกาสเชิงโครงสร้างและโจทย์ใหญ่ในระยะต่อไป
หากมองภาพกว้าง การผลักดันผู้โดยสารต่อเครื่องให้กลายเป็นนักท่องเที่ยวระยะสั้น คือการใช้จุดแข็งของระบบการบินต่อยอดมูลค่าทางเศรษฐกิจสองต่อ รัฐบาลประกาศชัดว่าความร่วมมือนี้สอดคล้องกับนโยบายผลักดันประเทศสู่การเป็นศูนย์กลางการบินและการท่องเที่ยวของภูมิภาค ตัวเลขชี้ชัดว่าแม้ปริมาณสินค้าในระบบขนส่งทางอากาศจะไม่ถึง 1 เปอร์เซ็นต์ของปริมาณขนส่งทั้งหมด แต่กลับคิดเป็นประมาณหนึ่งในสามของมูลค่าส่งออกของประเทศ แปลว่าระบบการบินมีน้ำหนักทางเศรษฐกิจสูงกว่าที่ตัวเลขปริมาณจะบอก คำถามสำคัญคือจะขยายผลอย่างไรให้ไม่กระจุกตัวแค่รอบสนามบิน การออกแบบแพ็คเกจท่องเที่ยวต้องไม่หยุดที่แลนด์มาร์กยอดฮิต แต่ควรเชื่อมไปยังชุมชน ผู้ประกอบการรายย่อย และเส้นทางที่หลากหลาย ในระยะสามปีของกรอบความร่วมมือ หากทำได้สำเร็จ สนามบินที่เคยเป็นเพียงจุดเปลี่ยนเที่ยวบินจะกลายเป็นประตูของเศรษฐกิจท่องเที่ยวยุคใหม่ ที่เปลี่ยนทุกเก้าอี้รอเครื่องให้เป็นโต๊ะอาหาร ร้านค้า และประสบการณ์ของเมือง







