เมื่อแอปท่องเที่ยวอนุรักษ์ทะเลเปลี่ยนทุกทริปชายหาดให้เป็นการลงมือช่วยทะเล

BlueQuest คืออะไร และทำไมทุกคนควรสนใจ

BlueQuest คือแอปท่องเที่ยวอนุรักษ์ทะเลที่ออกแบบมาเพื่อเชื่อมโยงการเดินทางเข้ากับการดูแลทะเล ทำให้ผู้ใช้สามารถรายงานขยะ มลพิษ ปัญหาการท่องเที่ยว ไปจนถึงสัตว์ทะเลที่ต้องการความช่วยเหลือ ขณะท่องเที่ยวหรือใช้ชีวิตใกล้ทะเล แล้วส่งต่อข้อมูลสู่หน่วยงานที่เกี่ยวข้องอย่างเป็นระบบ เพื่อเปลี่ยนจากการมองเห็นปัญหาเฉย ๆ ไปสู่การลงมืออนุรักษ์ทะเลร่วมกันในทุกทริป หัวใจของเรื่องนี้คือการเปลี่ยนมุมมองจากว่า การอนุรักษ์เป็นพื้นที่เฉพาะของนักวิทยาศาสตร์หรือองค์กรใหญ่ มาเป็น “หน้าที่ร่วมกันของนักเดินทางทุกคน” BlueQuestจึงเป็นคำตอบเชิงปฏิบัติสำหรับคนที่เคยยืนอยู่ริมชายหาด เห็นขยะหรือสัตว์บาดเจ็บแล้วไม่รู้จะทำอย่างไร นี่คือเครื่องมือที่บอกเราว่า การดูแลสิ่งแวดล้อมผ่านการเดินทางไม่ใช่เรื่องไกลเกินมืออีกต่อไป

เยาวชนนักอนุรักษ์วัย 17 ที่เปลี่ยนความห่วงใยทะเลให้กลายเป็นเทคโนโลยี

เบื้องหลัง BlueQuest คือ “แคลร์ – ณริดา จรณะจิตต์” เยาวชนนักอนุรักษ์วัย 17 ปี ที่ทำงานด้านสิ่งแวดล้อมทางทะเลมาต่อเนื่องกว่า 7 ปี และเคยผลักดันประเด็นความยั่งยืนบนเวทีทั้งในและต่างประเทศภายใต้กรอบองค์การสหประชาชาติ แทนที่จะมองว่าประสบการณ์เหล่านี้เป็นเพียงผลงานส่วนตัว เธอกลับตั้งคำถามว่า ทำไมคนจำนวนมากที่อยากช่วยทะเลยังไม่มีเครื่องมือให้ลงมือทำได้ในชีวิตประจำวัน จากคำถามนั้น เธอพัฒนา BlueQuest ให้เป็นสะพานเชื่อมระหว่างนักท่องเที่ยว ชุมชน ผู้ประกอบการ และหน่วยงานรัฐ ผ่านระบบรายงานเหตุด้านสิ่งแวดล้อมทางทะเลในแอปเดียว นี่ไม่ใช่แค่เรื่องของเทคโนโลยี แต่เป็นตัวอย่างชัดเจนว่า เยาวชนนักอนุรักษ์สามารถสร้างโครงสร้างใหม่ให้สังคมมีส่วนร่วมได้ เมื่อรัฐยังเดินหน้าเป้าหมาย Net Zero การที่คนรุ่นใหม่สร้างเครื่องมือจริงจังขึ้นมาถือเป็นแรงเสริมสำคัญ ไม่ใช่เพียงเสียงเรียกร้องลอย ๆ

จากผู้สังเกตสู่ผู้ลงมือ: วิธีที่แอปนี้เปลี่ยนพฤติกรรมนักเดินทาง

จุดที่ BlueQuest น่าสนใจที่สุดคือการเปลี่ยนบทบาทนักท่องเที่ยวจาก “ผู้สังเกต” ให้กลายเป็น “ผู้ลงมือทำ” ตามแนวคิดในแอปที่ระบุชัดว่าเป็นเครื่องมือเปลี่ยนจากการสังเกตเห็นไปสู่การลงมือทำ ผู้ใช้สามารถรายงานได้หลายประเภท ตั้งแต่การพบสัตว์ทะเลบาดเจ็บหรือเกยตื้น การพบขยะและมลพิษตามชายหาด ป่าชายเลน หรือในทะเล ปัญหาเกี่ยวกับแหล่งท่องเที่ยว ไปจนถึงการกระทำผิดที่ส่งผลต่อทรัพยากรทางทะเล กระบวนการก็ถูกออกแบบให้ใช้งานง่าย เพียงสมัครสมาชิก เปิดตำแหน่ง เลือกเมนูรายงาน ถ่ายหรืออัปโหลดภาพ ระบุพิกัดและรายละเอียด แล้วส่งเข้าสู่ระบบ โดยทีมผู้ดูแลจะตรวจสอบความครบถ้วนและลดความซ้ำซ้อนก่อนส่งต่อหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ภายในช่วงเริ่มต้นตั้งเป้าตรวจสอบภายในประมาณ 24 ชั่วโมง ผู้ใช้ยังติดตามความคืบหน้าของรายงานได้ในหน้า My Reports ทำให้การท่องเที่ยวอย่างมีสติกลายเป็นกิจกรรมที่มีผลลัพธ์จริง ไม่ใช่แค่แฮชแท็กสวยงาม

การดูแลสิ่งแวดล้อมผ่านการเดินทางไม่ใช่หน้าที่ของผู้เชี่ยวชาญอีกต่อไป

BlueQuest ถูกออกแบบให้ทุกคนใช้ได้ ไม่ต้องมีพื้นฐานด้านสิ่งแวดล้อม มีให้เลือกถึง 4 ภาษา ทั้งไทย อังกฤษ จีน และรัสเซีย จึงรองรับทั้งนักท่องเที่ยว ชุมชน คนทำงานใกล้ทะเล และนักเรียน นักศึกษา เพียงใช้มือถือเครื่องเดิม เพิ่มความตั้งใจในการรายงานปัญหา เป้าหมายของแอปจึงชัดเจนว่า ต้องการทำให้การอนุรักษ์ธรรมชาติเป็นเรื่องง่ายสำหรับทุกคน ไม่ใช่เฉพาะผู้เชี่ยวชาญ น่าสังเกตว่าแนวคิดนี้สอดคล้องกับกระแสท่องเที่ยวอย่างมีสติและการท่องเที่ยวแบบคาร์บอนต่ำที่กำลังถูกผลักดันในระดับนโยบาย หน่วยงานที่รับผิดชอบการจัดการก๊าซเรือนกระจกกำลังเดินหน้าสู่เป้าหมายการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ภายในปี 2050 และจัดโครงการ “เที่ยวไทย ไม่ทิ้งคาร์บอน” เพื่อสร้างการรับรู้และเปลี่ยนพฤติกรรมการท่องเที่ยวเป็นแนวคาร์บอนต่ำ BlueQuestจึงทำหน้าที่เติมเต็มอีกมิติหนึ่ง คือฝั่งทะเลและชายหาดที่ต้องการเครือข่ายผู้รายงานกระจายตัวอยู่ทุกที่

เมื่อแอปของเยาวชนเชื่อมต่อกับเป้าหมาย Net Zero ของสังคม

ในระดับนโยบาย ภาครัฐกำลังขับเคลื่อนเมืองและท้องถิ่นสู่สังคมคาร์บอนต่ำ ผ่านการมอบรางวัล Carbon free journey toward Net Zero City และโล่ Net Zero City Pathway ให้กับ 33 จังหวัดและศูนย์ราชการแจ้งวัฒนะ 1 พื้นที่ รวมทั้ง Net Zero Pathway ให้กับ 15 เทศบาล พร้อมทั้งจัดแคมเปญดิจิทัล “เที่ยวไทย ไม่ทิ้งคาร์บอน” สร้างเทรนด์การท่องเที่ยวแบบคาร์บอนต่ำและการดูแลสิ่งแวดล้อม โดยมีเงินรางวัลรวมกว่า 120,000 บาท เพื่อกระตุ้นการมีส่วนร่วมจากทั่วประเทศ ในภาพใหญ่ เป้าหมายคือการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ภายในปี 2050 แต่ตัวเลขระดับชาติจะไม่มีความหมาย หากขาดการลงมือในระดับชายหาดแต่ละเส้น การมีแอปท่องเที่ยวอนุรักษ์ทะเลอย่าง BlueQuest จึงเป็นชิ้นส่วนสำคัญของจิ๊กซอว์ ทำให้ประชาชนที่ไปเที่ยวทะเลแต่ละครั้ง สามารถแปลงความสุขจากการเดินทางให้เป็นข้อมูล ช่วยหน่วยงานทำงานได้แม่นขึ้น และย้ำให้ชัดว่าการอนุรักษ์ไม่ใช่กิจกรรมเสริมหลังเที่ยวจบ แต่เป็นส่วนหนึ่งของประสบการณ์ท่องเที่ยวสมัยใหม่โดยตรง