TH-AI Passport คืออะไร และทำไมยอดสมัครถึงพุ่งแต่การใช้งานยังนิ่ง
TH-AI Passport หรือ AiPASS คือแพลตฟอร์มศูนย์รวมเครื่องมือปัญญาประดิษฐ์หลายประเภทที่เปิดให้ผู้ใช้เข้าถึงโมเดล AI ระดับโลกได้ในที่เดียว โดยไม่ต้องสมัครหลายบริการแยกกัน มุ่งให้คนทั่วไปใช้ AI สนทนา ค้นข้อมูล สร้างภาพ สร้างวิดีโอ และเรียนรู้เรื่องทักษะ AI พื้นฐานภายในระบบ เพื่อช่วยยกระดับการทำงานและการใช้ชีวิตในยุคดิจิทัล สาระสำคัญของข่าวนี้ไม่ใช่แค่ตัวเลขสมัครล่วงหน้ากว่า 1.3 ล้านคนภายในไม่กี่วันหลังเปิดให้ลงทะเบียนตั้งแต่วันที่ 19 ส.ค. แต่คือคำถามว่าทำไมคนจำนวนมากยังไม่กลายเป็นผู้ใช้ประจำของแพลตฟอร์ม AI ฟรีไทยแห่งนี้นายไชยชนก ชิดชอบ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม ระบุว่า AiPASS รวบรวม AI ชั้นนำกว่า 14 ราย มากกว่า 30 โมเดล เช่น GPT Claude Gemini ตัวเลขเหล่านี้ดูน่าตื่นเต้น แต่หากคนสมัครแล้วไม่ใช้ต่อ ความสำเร็จเชิงนโยบายก็ยังไปไม่ถึงเป้าหมายเรื่องการยกระดับทักษะ AI พื้นฐานและการเข้าถึง AI ไทยอย่างแท้จริง
มี AI ฟรีให้ใช้ แต่คนยัง “ใช้ไม่เป็น” ช่องว่างที่แพลตฟอร์มมองไม่เห็น
จุดแข็งของ TH-AI Passport คือการเป็นแพลตฟอร์ม AI ฟรีไทยที่เปิดโอกาสให้เข้าถึง AI สำหรับสนทนา ค้นข้อมูล สร้างภาพ สร้างวิดีโอ พร้อมบทเรียนเกี่ยวกับ AI ภายในระบบ ถ้าถามเชิงนโยบาย เรื่องการเข้าถึง AI ไทยถือว่าเดินหน้าไปไกลมากแล้ว แต่ช่องว่างที่ยังใหญ่คือ คนจำนวนมากไม่มีกรอบคิดว่าจะนำ AI ไปแก้ปัญหาอะไรในชีวิตและงานตัวเอง ผู้เชี่ยวชาญอย่างนายภูวนาท เช้าวรรณโณตั้งคำถามตรงๆ ว่า “ถ้าคนไม่เคยใช้ AI มาก่อน เขาจะรู้ไหมว่าควรเริ่มจากตรงไหน” และชี้ให้เห็นความต่างระหว่างการ “รู้ว่าเครื่องมือทำอะไรได้” กับ “รู้ว่าจะใช้เครื่องมือกับงานอะไร” นี่คือหัวใจของปัญหา ทักษะ AI พื้นฐานของผู้ใช้ส่วนใหญ่ยังอยู่ระดับรู้จักชื่อโมเดล แต่ไม่รู้วิธีเชื่อมมันเข้ากับงาน เช่น การสรุปเอกสาร การคิดคอนเทนต์ หรือการวิเคราะห์ปัญหาพืช ผลคือเส้นทาง TH-AI Passport ใช้ยังไง สำหรับมือใหม่มักจบลงที่ สมัคร ลองเล่นนิดหน่อย แล้วก็ออกจากระบบ
จาก “เลือกเครื่องมือ” สู่ “เลือกปัญหา” การเปลี่ยนวิธีคิดที่จำเป็นต่อการใช้ AI
วันนี้ผู้ใช้ส่วนใหญ่ถูกพาให้เริ่มจากคำถามว่า จะใช้โมเดล AI ตัวไหน ทั้งที่ความคิดตามธรรมชาติของคนทำงานคือ เริ่มจาก “งานที่อยากทำให้เสร็จ” มากกว่า “ชื่อเครื่องมือที่ต้องใช้” นายภูวนาทเสนอให้เปลี่ยนประสบการณ์ผู้ใช้จาก “เลือก AI” เป็น “เลือกปัญหา” โดยให้ระบบถามว่า “วันนี้คุณอยากให้ AI ช่วยอะไร” แทนคำถามว่า “คุณอยากใช้ AI ตัวไหน” แนวคิดนี้สะท้อนการเปลี่ยนจุดโฟกัสจากเทคโนโลยีไปสู่โจทย์ชีวิตจริง คนทำงานด้านการตลาดอาจเริ่มจากโจทย์คิดคอนเทนต์ วิเคราะห์คู่แข่ง หรือสร้างวิดีโอ ฝ่ายบัญชีอาจเริ่มจากอ่านใบแจ้งหนี้ สรุปรายจ่าย เกษตรกรอาจเริ่มจากถ่ายรูปพืชแล้วถาม AI ผลลัพธ์คือ ผู้ใช้ไม่จำเป็นต้องรู้ว่าระบบเบื้องหลังใช้โมเดลอะไร แค่เห็นว่าทักษะ AI พื้นฐานสามารถช่วยให้งานเสร็จได้เร็วขึ้นและดีขึ้นมาก ความรู้เชิงเทคนิคอย่างการเลือกโมเดลหรือปรับ Prompt ควรเป็นขั้นต่อยอด ไม่ใช่จุดเริ่มต้น
TH-AI Passport ใช้ยังไงให้ไม่หลุดออกจากระบบหลังครั้งแรก
ปัญหาหนึ่งที่ถูกตั้งข้อสังเกตคือ เส้นทางผู้ใช้แบบ สมัคร เข้ามา เจอ AI จำนวนมาก ทดลอง ใช้ แล้วไม่รู้ต่อว่าต้องทำอะไร จึงออกจากระบบ นี่คือประสบการณ์ที่ทำให้แพลตฟอร์มมีผู้สมัครจำนวนมาก แต่ Active Users ยังไม่เติบโตตามศักยภาพ ผู้เชี่ยวชาญย้ำว่าการใช้ AI ฟรีไทยครั้งแรกต้องให้ผู้ใช้ “ได้งานจริง” ก่อน จึงจะเกิดแรงจูงใจกลับมาใช้ซ้ำ ถ้าถามว่า TH-AI Passport ใช้ยังไงสำหรับคนเริ่มต้น คำตอบที่มีประโยชน์ที่สุดอาจไม่ใช่ขั้นตอนเชิงเทคนิค แต่คือ ให้เริ่มจากงานง่ายใกล้ตัว แม่ค้าลองใช้ AI เขียนโพสต์ขายของ พนักงานลองนำเอกสารมาสรุป เจ้าของธุรกิจลองให้ AI คิดโปรโมชั่น หรือเกษตรกรถ่ายรูปพืชแล้วถามระบบ เมื่อได้เห็นผลลัพธ์ครั้งแรก ผู้ใช้จะเข้าใจภาพว่าการเข้าถึง AI ไทยไม่ใช่เรื่องไกลตัว ก่อนค่อยกลับไปเรียนรู้บทเรียนในระบบที่ออกแบบตามแนวคิด Learn Earn Plern เพื่อพัฒนาทักษะและปลดล็อกสิทธิ์ระดับสูง
อนาคตของการเข้าถึง AI ไทย ขึ้นกับการเปลี่ยนคนจากผู้ใช้เป็นผู้สร้างสรรค์
รัฐมนตรีดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมระบุว่าการใช้ Generative AI โตขึ้นเป็น 12.4% แต่ยังต่ำกว่าค่าเฉลี่ยโลก และย้ำว่าการลงทุนในศักยภาพคนสำคัญที่สุดเพื่อเปลี่ยนคนจาก “ผู้ใช้” ให้เป็น “ผู้สร้างสรรค์” พูดให้ง่ายคือ นโยบายเข้าถึง AI ไทยผ่านแพลตฟอร์มฟรีอย่าง TH-AI Passport เป็นแค่ครึ่งทาง อีกครึ่งคือการทำให้คนใช้ AI ได้จริงกับงานและปัญหาของตัวเอง แม้วันนี้ยังไม่สามารถสรุปได้ว่าช่องว่างระหว่างจำนวนผู้สมัครกับ Active Users เกิดจากสาเหตุใด จำเป็นต้องรอข้อมูลพฤติกรรมผู้ใช้มาวิเคราะห์ แต่คำถามว่า “คนหายไปตรงไหนหลังจากสมัครแล้ว” เป็นสัญญาณชัดว่าต้องเร่งปรับประสบการณ์ใช้งานและการเรียนรู้ในระบบให้เชื่อมต่อกับโจทย์ในโลกจริงมากขึ้น หากการสอน AI ยังติดอยู่กับการอธิบายเทคโนโลยีมากกว่าการให้ลองแก้ปัญหาใกล้ตัว เราจะได้คนที่มีบัญชีบนแพลตฟอร์ม AI ฟรีไทยจำนวนมาก แต่มีคนที่ใช้ AI เป็นเครื่องมือสร้างสรรค์งานใหม่ๆ น้อยกว่าที่ควร
