จาก AI Access สู่ AI Capability ความพร้อม AI ประเทศไทยกำลังทดสอบทุกภาคส่วน
ความพร้อม AI ประเทศไทยคือระดับที่คน องค์กร และระบบนิเวศสามารถนำเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์มาใช้สร้างผลลัพธ์ทางธุรกิจ สังคม และบริการสาธารณะได้อย่างต่อเนื่อง มีความรับผิดชอบ โปร่งใส และเชื่อมโยงกัน ตั้งแต่โครงสร้างพื้นฐานข้อมูล ทักษะบุคลากร กระบวนการตัดสินใจ ไปจนถึงกติกาการกำกับดูแลและความไว้เนื้อเชื่อใจของประชาชน วันนี้ประเทศกำลังก้าวจากช่วงที่มุ่งให้ทุกคนเข้าถึงเครื่องมือ AI หรือ AI Access ไปสู่ช่วงที่ท้าทายกว่า คือการสร้าง AI Capability การใช้ AI ให้ตอบโจทย์ผลลัพธ์จริงในภาคธุรกิจ การศึกษา เมือง และภาครัฐ โดยผู้เชี่ยวชาญด้านโทรคมนาคมชี้ว่า สิ่งที่ต้องเร่งสร้างไม่ใช่เครื่องมือรุ่นใหม่ แต่คือคนที่พร้อมเรียนรู้ ตั้งคำถาม ตัดสินใจจากข้อมูล และทำงานร่วมกับ AI อย่างรับผิดชอบ เมื่อเทคโนโลยีเดินหน้าไปไกลถึง Generative AI และเริ่มพูดถึง AGI คำถามสำคัญจึงไม่ใช่ว่า “มี AI หรือยัง” แต่คือ “ใช้ AI ได้ผลหรือเปล่า” และนี่คือจุดที่ช่องว่างระหว่างผู้นำและผู้ตามจะถ่างออกอย่างรวดเร็ว
AIS Academy ตัวอย่างการขยับจากการใช้เป็น สู่การสร้างผลลัพธ์
หากมองหาภาพรวมของการขยับจาก AI Access ไปสู่ AI Capability งานสัมมนา AIS ACADEMY for THAIs 2026 ภายใต้แนวคิด MASTERING AI BEYOND BORDERS คือเวทีที่สะท้อนการเปลี่ยนโฟกัสจากของเล่นใหม่ไปสู่ผลลัพธ์จริงอย่างชัดเจน งานนี้เชื่อมภาครัฐ ธุรกิจ การศึกษา และพันธมิตรเทคโนโลยีระดับโลกเพื่อหาคำตอบว่า AI จะถูกแปลงเป็นขีดความสามารถการแข่งขันได้อย่างไร เวทีเดียวรวบรวมวิทยากรกว่า 30 คน พร้อม Workshop และ Masterclass มากกว่า 20 ช่วง เพื่อให้คนทำงานได้ลงมือใช้ AI กับโจทย์จริง ไม่ใช่แค่ฟังทฤษฎี ที่น่าสนใจคือการแข่งขัน JUMP Thailand Hackathon 2026 รอบสุดท้าย ซึ่งคัดจากผู้สมัคร 603 ทีม รวม 2,504 คน จาก 67 สถาบัน ภายใต้โจทย์ AI for the Future of Thai Education นี่ไม่ใช่เพียงเวทีประกวดไอเดีย แต่เป็นสัญญาณชัดว่า การฝึกอบรม AI คน องค์กร กำลังถูกดันให้เข้าใกล้ปัญหาจริง ตั้งแต่ระดับนักศึกษาไปจนถึงผู้บริหารองค์กร ที่ต้องเริ่มจากโจทย์ธุรกิจและข้อมูลที่มี ไม่ใช่เริ่มจากฟีเจอร์ของเครื่องมือ
TBS AIR และกับดัก AI Adoption ทำไมการมีเครื่องมือไม่เท่ากับการทรานส์ฟอร์ม
อีกด้านหนึ่งของความพร้อม AI ประเทศไทย ปรากฏผ่านการเปิดตัวศูนย์ TBS AIR ศูนย์ AI Readiness Innovation & Responsible Transformation ที่ประกาศภารกิจจาก AI Ready Organizations สู่ AI Ready Thailand พร้อมลงนามความร่วมมือกับสถาบันด้าน AI Transformation เพื่อยกระดับขีดความสามารถแข่งขันในเวทีโลก จุดยืนของศูนย์นี้ค่อนข้างชัด คือปัญหาวันนี้ไม่ใช่การไม่มี AI เพราะองค์กรมีเครื่องมือและโครงการทดลองเพิ่มขึ้นรวดเร็ว แต่การมี AI มากขึ้นไม่ได้ทำให้เกิด Transformation โดยอัตโนมัติ หลายแห่งติดอยู่ใน AI Adoption Trap ใช้เครื่องมือได้ แต่ขยายผลไม่ได้ ไม่เชื่อมกับ Business Outcome และไม่มีโครงสร้างกำกับดูแลที่ชัดเจน TBS AIR จึงวางตัวเป็นแพลตฟอร์มกลางด้านการประเมินความพร้อม AI Transformation Readiness การกำกับดูแล และการทรานส์ฟอร์มองค์กร โดยเฉพาะกลุ่มผู้บริหารระดับบอร์ดและ C Suite ที่ต้องตัดสินใจลงทุนด้านข้อมูลและเทคโนโลยีให้ตอบเป้าระยะยาว พร้อมเตรียมจัดงาน TBS AIR Open House 2026 ในวันที่ 17 ตุลาคม 2569 เพื่อให้ผู้บริหารและองค์กรได้ทดลองเครื่องมือประเมินและเรียนรู้แนวทางปฏิบัติจริง
คนต้องเก่งกว่าเทคโนโลยี ทักษะ AI ในองค์กรจึงเป็นวาระใหญ่ ไม่ใช่คอร์สเสริม
เมื่อพูดถึงการฝึกอบรม AI คน องค์กร ประเด็นไม่ได้อยู่ที่ใครเรียนคอร์ส AI เสร็จก่อน แต่คือวัฒนธรรมการเรียนรู้ต่อเนื่องและทักษะมนุษย์ที่ทำงานคู่กับ AI ได้จริง ผู้นำภาคเอกชนรายหนึ่งเตือนชัดว่า AI จะไม่มาแทนคนที่ไม่ฉลาด แต่จะมาแทนคนที่ไม่ยอมพัฒนาตนเอง คนที่หยุดเรียนรู้และไม่สามารถนำ AI มาช่วยงานจะค่อยๆ หมดความสำคัญในระบบงาน สัญญาณนี้กระทบคนทำงานทั่วไปอย่างตรงไปตรงมา ตั้งแต่พนักงานสายปฏิบัติการที่ต้องใช้ AI เป็นผู้ช่วย ไปจนถึงผู้บริหารที่ต้องตัดสินใจบนข้อมูลและโมเดล AI คำว่า ทักษะ AI ในองค์กร จึงควรรวมทั้งความเข้าใจข้อมูล การคิดวิเคราะห์ การตั้งคำถามเชิงวิจารณญาณ ความคิดสร้างสรรค์ และจริยธรรมในการใช้เทคโนโลยี ไม่ใช่การจำเมนูของแอปพลิเคชัน งานสัมมนาและกิจกรรมอย่าง Workshop AI Interactive Experience ที่เปิดให้ทดลองใช้เครื่องมือจริง แล้วดึงกลับไปใช้กับงานและชีวิตประจำวัน คือรูปแบบการเรียนรู้ที่ควรถูกขยายผลไปสู่กลุ่มแรงงานทั่วไปให้มากกว่าการจัดสอนเฉพาะกลุ่มคนไอที
จากต่างคนต่างทำสู่ระบบนิเวศเดียว นโยบาย AI ไทยต้องเน้น Execution ไม่ใช่แค่ Awareness
บทเรียนจากทั้งเวทีภาคเอกชนและสถาบันการศึกษาชี้ตรงกันว่า ความพร้อม AI ประเทศไทยไม่ติดที่การรับรู้เทคโนโลยีอีกต่อไป แต่ติดที่การลงมือทำให้เห็นผลจริง งานวิจัย The 2026 AI in Asia Index ที่สำรวจความพร้อมด้าน AI Transformation ในหลายตลาดในเอเชียระบุว่า ความท้าทายหลักของประเทศตอนนี้คือ Execution ไม่ใช่ Awareness การจะหลุดพ้นจากกับดัก AI Adoption Trap และไปให้ถึง AI Capability จึงต้องอาศัยการประสานงานระหว่างภาครัฐ ภาคธุรกิจ มหาวิทยาลัย และพันธมิตรเทคโนโลยีแบบระบบนิเวศเดียว ทั้งการกำหนดนโยบาย AI ไทย ที่ชัดเจนด้านข้อมูลและการกำกับดูแล การสนับสนุนโครงการ Hackathon เพื่อสร้างคนรุ่นใหม่ การเตรียมแนวทางเริ่มต้นสำหรับ SME ตลอดจนเวทีแลกเปลี่ยนกรณีใช้ AI ที่สร้างผลลัพธ์ทางธุรกิจและสังคมได้จริง หากภาครัฐออกแบบกติกาที่เปิดทางให้ทดลองและขยายผล ภาคธุรกิจลงทุนในทักษะคนและโครงสร้างข้อมูล มหาวิทยาลัยทำหน้าที่เป็นสะพานเชื่อมองค์ความรู้ และพันธมิตรเทคโนโลยีร่วมพัฒนาเครื่องมือที่ใช้งานง่ายและตรวจสอบได้ เราจะเห็น AI ถูกใช้สร้าง Productivity Innovation และ Trust ไม่ใช่แค่ buzzword ในสไลด์นำเสนอ
