ยอดเดินทางยังโต แต่แรงส่งเริ่มอ่อนลง
การเที่ยวต่างประเทศคือการเดินทางออกจากประเทศเพื่อท่องเที่ยว ซึ่งจำนวนผู้เดินทางอาจนับคนเดียวซ้ำได้หากเดินทางหลายครั้งหรือไปหลายประเทศ แนวโน้มปีนี้จึงสะท้อนทั้งความนิยมที่ยังมีอยู่และข้อจำกัดด้านกำลังจ่ายของนักเดินทางไทย ศูนย์วิจัยกสิกรไทยคาดว่าปี 2569 จะมีการเดินทางของคนไทยไปต่างประเทศ 13.45 ล้านคน เพิ่มขึ้นประมาณ 3% ตัวเลขนี้ยังเป็นบวก แต่ชะลอชัดเมื่อเทียบกับปี 2568 ซึ่งมีผู้เดินทาง 13.1 ล้านคนและเติบโต 12% หลังการเดินทางขยายตัวต่อเนื่องจาก 8.5 ล้านคนในปี 2566 และ 11.7 ล้านคนในปี 2567 การชะลอลงจึงไม่ใช่สัญญาณว่าคนเลิกอยากเที่ยว แต่บอกว่าการเติบโตเริ่มไม่ทั่วถึง เมื่อเศรษฐกิจชะลอพร้อมกับต้นทุนเดินทางที่ขยับสูงขึ้น การไปเที่ยวหลายทริปต่อปีจึงทำได้ยากกว่าเดิม
ค่าธรรมเนียมเดินทางที่ซ่อนอยู่ในทริป
ภาระของทริปไม่ได้จบที่ค่าตั๋ว ที่พัก อาหาร และของที่ระลึก เพราะภาษีและค่าธรรมเนียมเดินทางคิดเป็นราว 3.5–9.5% ของค่าใช้จ่ายต่อคนต่อทริป[ โดยต้นทุนเหล่านี้มาจากทั้งประเทศต้นทางและประเทศปลายทาง และเรียกเก็บคนละจังหวะ บางส่วนรวมอยู่ในราคาตั๋ว เช่น ค่าบริการผู้โดยสารขาออกและภาษีเดินทางออกนอกประเทศ บางรายการต้องชำระล่วงหน้าทางออนไลน์ เช่น ค่าธรรมเนียมเข้าเมือง การอนุมัติเดินทาง หรือค่าธรรมเนียมอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม ขณะที่ภาษีการพำนักอาจเรียกเก็บจากที่พักเมื่อถึงจุดหมาย สำหรับไทย การจัดเก็บภาษีเดินทางออกนอกราชอาณาจักรถูกเลื่อนออกไปก่อน ช่วยไม่ให้มีภาระเพิ่มจากรายการนี้ในขณะนี้ แต่ไม่ได้ลบต้นทุนส่วนอื่นที่นักเดินทางต้องจ่าย
ตั๋วเครื่องบินแพง กระทบความถี่ของคนรายได้ปานกลาง
เมื่อราคาตั๋วเครื่องบินแพงขึ้น ค่าธรรมเนียมเพิ่ม และค่าใช้จ่ายเที่ยวในปลายทางสูงขึ้น ผลกระทบไม่ได้อยู่แค่ยอดรวมในใบจอง แต่เปลี่ยนการตัดสินใจว่าจะเดินทางกี่ครั้งต่อปี กลุ่มรายได้ปานกลางและผู้เดินทางในโครงการท่องเที่ยวเพื่อเป็นรางวัลขององค์กรมีความอ่อนไหวต่อค่าใช้จ่ายมากกว่ากลุ่มอื่น จึงเริ่มลดความถี่ในการเดินทาง[ นี่คือจุดที่ตัวเลขผู้เดินทางรวมอาจชวนให้เข้าใจผิด เพราะยอดยังเพิ่มได้ แม้บางครัวเรือนต้องตัดทริปออกหรือเลื่อนแผนออกไป การเติบโต 3% จึงไม่ควรถูกอ่านว่าแรงกดดันด้านงบประมาณเบาบางลง ตรงกันข้าม ราคาตั๋ว ค่าธรรมเนียมและค่าใช้จ่ายปลายทางกำลังทำให้การเที่ยวต่างประเทศกลายเป็นทางเลือกที่ต้องจัดลำดับความสำคัญมากขึ้น
จุดหมายยังมีแรงดึงดูด แต่ต้นทุนจะกำหนดแผน
ความต้องการเดินทางไม่ได้หายไป และจุดหมายในเอเชียยังได้รับความสนใจ โดยเฉพาะจีนซึ่งมีผู้เดินทางจากไทย 3.06 ล้านคนในปี 2568 เพิ่มขึ้น 1,220% จากปี 2566 หลังเริ่มมาตรการยกเว้นวีซ่าในปี 2567[ อย่างไรก็ดี การเติบโตของบางจุดหมายเกิดขึ้นท่ามกลางแรงกดดันจากเศรษฐกิจและต้นทุนที่สูงขึ้น จึงมีแนวโน้มว่านักเดินทางจะเปรียบเทียบค่าใช้จ่ายรวมอย่างรอบคอบกว่าเดิม ไม่ใช่ดูเพียงราคาตั๋วหรือเลือกตามความนิยม ระยะข้างหน้ายังต้องจับตาว่าประเทศต่าง ๆ จะทยอยเพิ่มค่าธรรมเนียมหรือไม่ เพราะหากต้นทุนเพิ่มพร้อมกัน การเลือกจุดหมายและจำนวนทริปอาจเปลี่ยนไป การเดินทางยังโต แต่คุณภาพของการเติบโตอยู่ที่ว่าคนกลุ่มใดเข้าถึงการเดินทางได้จริง
ข้อสรุปคือ คนไทยยังอยากเที่ยวต่างประเทศ แต่ปีนี้ความอยากอย่างเดียวอาจไม่พอ เมื่อค่าตั๋ว ภาษี ค่าธรรมเนียม และค่าใช้จ่ายปลายทางรุมกดงบประมาณ การเติบโตที่ช้าลงสะท้อนว่าตลาดกำลังแยกตัวระหว่างผู้ที่ยังเดินทางได้ต่อเนื่องกับผู้ที่ต้องลดจำนวนทริป ภาษีไทยที่เลื่อนจัดเก็บช่วยบรรเทาภาระได้เพียงส่วนหนึ่ง ผู้เดินทางจึงควรมองต้นทุนรวมทั้งทริป ขณะที่ผู้กำหนดนโยบายควรติดตามผลต่อกลุ่มรายได้ปานกลาง หากค่าธรรมเนียมเพิ่มต่อเนื่อง การเที่ยวต่างประเทศอาจยังเป็นที่นิยม แต่ไม่ใช่โอกาสที่ทุกคนเข้าถึงได้เท่าเดิม






