หมุดหมาย 100,000 คันที่ระยองคือสัญญาณว่าฐานผลิต EV ได้เกิดขึ้นแล้ว
โรงงาน BYD ระยองคือฐานการผลิตรถพลังงานใหม่ที่ประกอบและผลิตชิ้นส่วนสำคัญของรถไฟฟ้าและรถปลั๊กอินไฮบริดหลายรุ่น โดยมีกำลังคนส่วนใหญ่เป็นแรงงานไทย ครอบคลุมตั้งแต่การปั๊มขึ้นรูปตัวถัง การเชื่อม พ่นสี ไปจนถึงการผลิตแบตเตอรี่และสายไฟรถยนต์ สายการผลิตรองรับทั้งรถขายในประเทศและการส่งออก และถูกออกแบบให้ขยายตัวได้อีกในอนาคต จึงเป็นโรงงานที่มีบทบาททั้งด้านอุตสาหกรรมยานยนต์และการสร้างงานในท้องถิ่น จุดสำคัญที่ต้องมองให้ไกลกว่าตัวเลข คือการที่โรงงาน BYD ระยองผลิตรถพลังงานใหม่ครบ 100,000 คันภายในเวลาราวสองปีนับตั้งแต่เริ่มสายการผลิตเดือนกรกฎาคม 2567 โดยรถคันที่ 100,000 คือรุ่น ATTO 3 หมุดหมายนี้ไม่ได้เป็นเพียงงานฉลอง แต่คือหลักฐานว่าฐานผลิต EV ระดับภูมิภาคได้ตั้งหลักที่ระยองแล้ว และกำลังขยับจากโรงงานประกอบไปสู่ระบบนิเวศอุตสาหกรรมเต็มรูปแบบ
การลงทุน 35,900 ล้านบาทกับกำลังผลิต 150,000 คันต่อปีบอกอะไรเกี่ยวกับยุทธศาสตร์ของ BYD
ตัวเลขการลงทุนสะสมรวม 35,900 ล้านบาท บนพื้นที่นิคมอุตสาหกรรม WHA ที่ระยองกว่า 600 ไร่ ไม่ใช่เพียงเงินที่ลงในอาคารและเครื่องจักร แต่คือการวางฐานระยะยาวให้โรงงาน BYD ระยองเป็นโรงงานผลิตรถยนต์เต็มรูปแบบแห่งแรกนอกจีนของบริษัทนี้ กำลังการผลิตสูงสุด 150,000 คันต่อปี และอัตราผลิตเฉลี่ยวันละ 300 คัน สะท้อนว่าบริษัทคิดถึงการครองตลาดในระดับภูมิภาค มากกว่าการตอบสนองความต้องการเฉพาะตลาดเดียว คำกล่าวที่ควรจดจำคือ "ลงทุนในประเทศไทย 35,900 ล้านบาท ผลิตรถยนต์ครบ 100,000 คัน ณ เดือน กันยายน 2026" ซึ่งรวบยอดให้เห็นทั้งขนาดเม็ดเงินและผลลัพธ์เชิงปริมาณ การผลิตชดเชยตามโครงการส่งเสริม EV 3.0 ครบแล้ว และยังเดินหน้าตาม EV 3.5 อยู่ จึงชี้ชัดว่าการลงทุนนี้ถูกผูกเข้ากับนโยบายรัฐและการขยายตลาด EV ในภูมิภาคโดยตรง
แรงงานไทย 95% และ 5 รุ่นหลัก ยืนยันว่าโรงงานนี้เป็นของท้องถิ่นไม่ใช่แค่ฐานประกอบ
จุดที่มักถูกมองข้ามคือโครงสร้างแรงงานและความลึกของการผลิต ในโรงงาน BYD ระยองมีพนักงานประมาณ 6,000 คน โดยราว 95% เป็นพนักงานสัญชาติไทย นั่นหมายความว่าเทคโนโลยีและทักษะด้าน EV กำลังถูกถ่ายทอดและฝังอยู่ในกำลังคนท้องถิ่นอย่างเป็นรูปธรรม ไม่ใช่เพียงการนำทีมต่างชาติขนาดใหญ่เข้ามาเดินสายผลิตชั่วคราว ด้านผลิตภัณฑ์ โรงงานผลิตรถ 5 รุ่นหลักคือ Dolphin ATTO 3 Seal 5 DM-i Sealion 5 DM-i และ Sealion 6 DM-i ครบทั้งกลุ่มแฮทช์แบ็ก เอสยูวี และซีดานพลังงานใหม่ ทั้งหมดได้รับการรับรอง Made in Thailand และใช้ชิ้นส่วนภายในประเทศในสัดส่วนสูงสุดราว 53.57% ในบางรุ่น เมื่อรวมกับเครือข่ายซัพพลายเออร์กว่า 266 รายในประเทศ ภาพที่ชัดเจนคือ โรงงาน BYD ระยองกำลังทำให้คำว่า "ผลิตรถไฟฟ้า 100,000 คัน" แปลเป็นการสร้างฐานอุตสาหกรรมท้องถิ่นอย่างแท้จริง
ส่งออก 24,000 คันและโรงงานย่อยครบวงจร ดันระยองสู่เวที EV ระดับภูมิภาค
การผลิตครบ 100,000 คันจะไม่มีความหมายเชิงยุทธศาสตร์ หากรถเหล่านั้นกระจุกอยู่ในตลาดเดียว แต่ในช่วงครึ่งแรกปี 2569 รถที่ผลิตเพื่อส่งออกคิดเป็น 40% ของกำลังผลิต และมียอดส่งออกสะสมมากกว่า 24,000 คันไปยังยุโรป ออสเตรเลีย เอเชียใต้ และภูมิภาคอื่น ตัวเลขนี้ทำให้โรงงาน BYD ระยองก้าวจากฐานผลิตท้องถิ่นไปเป็นสะพานเชื่อมตลาด EV ระดับภูมิภาคอย่างชัดเจน จุดแข็งอีกด้านคือความครบวงจรของโรงงานย่อย ตั้งแต่โรงงานปั๊มขึ้นรูปตัวถังที่ผลิตชิ้นงานราว 6,000 ชุดต่อเดือน ไปจนถึงโรงงานเชื่อมที่ใช้หุ่นยนต์มากถึง 520 ตัว กำลังผลิตสูงสุด 45 คันต่อชั่วโมง รวมทั้งโรงงานแบตเตอรี่ PACK กำลังผลิตสูงสุด 150,000 ชุดต่อปี และสายผลิตสายไฟรถยนต์ที่ทำงานร่วมกับระบบดิจิทัลตรวจสอบแบบเรียลไทม์ เมื่อโรงงานไม่ได้เป็นเพียงสายประกอบ แต่มีการผลิตชิ้นส่วนหลักในประเทศ ฐานนี้จึงพร้อมจะเป็นผู้เล่นสำคัญในห่วงโซ่ EV ภูมิภาค
จาก EV 3.0 สู่การเพิ่มไลน์รุ่นใหม่ หมุดหมาย 100,000 คันคือจุดตั้งต้นของการแข่งขันระยะยาว
สิ่งที่น่าสนใจไม่แพ้ตัวเลขผลิต 100,000 คัน คือคำประกาศว่าจะเพิ่มไลน์ผลิตรถยนต์รุ่นใหม่ในอนาคตอันใกล้ นั่นบอกเราว่า BYD มองโรงงานระยองเป็นฐานขยายโมเดล ไม่ใช่เพียงโรงงานรองรับหนึ่งสองรุ่นตามกระแสชั่วคราว ประกอบกับการที่โรงงานผลิตชดเชยตามโครงการส่งเสริม EV 3.0 ครบแล้ว และยังเดินหน้าชดเชยในโครงการ EV 3.5 ทำให้เห็นเส้นทางการแข่งขันระยะยาวซึ่งผูกกับนโยบายรัฐและเป้าหมายการเป็นศูนย์กลาง EV ในภูมิภาค ในมุมมองเชิงยุทธศาสตร์ หมุดหมาย "ผลิตรถไฟฟ้า 100,000 คัน" ที่โรงงาน BYD ระยองจึงควรถูกมองเป็นจุดเริ่มต้นของเฟสสอง คือเฟสของการขยายรุ่น เพิ่มกำลังการผลิต และยกระดับสัดส่วนชิ้นส่วนในประเทศมากกว่าปัจจุบัน การมีแรงงานไทย 95% การส่งออกไปกว่า 10 ตลาด และการลงทุนสะสมระดับหลายหมื่นล้าน ทำให้ฐานผลิตนี้ไม่ใช่เพียงเรื่องของแบรนด์เดียว แต่เป็นเวทีที่อุตสาหกรรมยานยนต์ท้องถิ่นจะต้องพร้อมวิ่งตามให้ทัน
