ตลาดฮาลาลไทยจากเวทีท้องถิ่นสู่เศรษฐกิจโลก 3.56 ล้านล้านดอลลาร์
เศรษฐกิจฮาลาลโลกคือระบบสินค้าและบริการที่สอดคล้องกับหลักศาสนาอิสลาม ครอบคลุมอาหาร เครื่องดื่ม แฟชั่น การท่องเที่ยว ยา เครื่องสำอาง สื่อและนันทนาการ โดยมีกฎเรื่องแหล่งที่มา กระบวนการผลิต การแปรรูป การขนส่ง และการติดฉลากที่ต้องโปร่งใสตรวจสอบได้ เพื่อสร้างความมั่นใจให้ผู้บริโภคมุสลิมในทุกห่วงโซ่อุปทาน
ประเด็นสำคัญวันนี้คือ ตลาดฮาลาลไม่ใช่เซกเตอร์เล็กของผู้บริโภคเฉพาะกลุ่มอีกต่อไป แต่กำลังกลายเป็นหนึ่งในเครื่องยนต์เศรษฐกิจโลก โดยคาดว่าการใช้จ่ายของผู้บริโภคมุสลิมใน 6 กลุ่มอุตสาหกรรมหลักจะพุ่งแตะมูลค่ารวมราว 3.56 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐในปี 2572 หากผู้ประกอบการในตลาดฮาลาลไทยยังมองว่าฮาลาลเป็นเพียงใบอนุญาตติดโลโก้บนฉลาก ย่อมกำลังมองข้ามสนามแข่งขันที่มีขนาดใหญ่กว่าเดิมหลายเท่า จุดแข็งด้านวัตถุดิบ เกษตรแปรรูป และบริการคือข้อได้เปรียบ แต่จะกลายเป็นข้อเสียทันทีหากไม่รีบเชื่อมเข้ากับมาตรฐานฮาลาลใหม่และกลไกการค้าระดับภูมิภาค
ทำไมอินโดนีเซียคือด่านทดสอบมาตรฐานฮาลาลใหม่ของผู้ประกอบการ
อินโดนีเซียถูกพูดถึงในฐานะตลาดยุทธศาสตร์ของธุรกิจฮาลาลไม่ใช่เพราะขนาดประชากรเท่านั้น แต่อยู่ที่ความซับซ้อนของกฎระเบียบและความต้องการผู้บริโภครุ่นใหม่ อุตสาหกรรมแปรรูปอาหารและเครื่องดื่มของอินโดนีเซียคิดเป็นสัดส่วนสำคัญของเศรษฐกิจ ขณะที่ตลาดอาหารฟังก์ชันเติบโตเฉลี่ยต่อปีระดับสองหลัก และการนำเข้าส่วนผสมอาหารเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องในช่วงปีหลัง สิ่งเหล่านี้เปิดทางให้ผู้ผลิตวัตถุดิบและส่วนผสมจากตลาดฮาลาลไทยมีโอกาสแทรกตัวเข้าไปได้
แต่โอกาสมาพร้อมเงื่อนไข กฎหมายฮาลาลฉบับใหม่ของอินโดนีเซียกำหนดให้ผลิตภัณฑ์ที่ส่งไปจำหน่ายต้องมีใบรับรองฮาลาลจาก BPJPH หรือจากหน่วยงานต่างประเทศที่ได้รับการรับรองร่วมเท่านั้น หากมีส่วนประกอบที่ไม่ฮาลาลต้องติดฉลากระบุ Non Halal อย่างชัดเจน และสินค้าที่ไม่ปฏิบัติตามจะถูกลงโทษ ตั้งแต่การเตือน ปรับ จนถึงระงับการจำหน่าย แปลตรงตัวได้ว่า ผู้ประกอบการที่ไม่ยอมปรับตัวตามมาตรฐานฮาลาลใหม่กำลังเสี่ยงถูกคัดออกจากหนึ่งในตลาดมุสลิมที่ใหญ่ที่สุดของโลกโดยปริยาย
Fi Asia Indonesia และบทเรียนเชิงลึกสำหรับผู้ส่งออกอาหารฮาลาล
งาน Fi Asia Indonesia 2026 ที่จัดขึ้นระหว่างวันที่ 16–18 กันยายน 2569 ณ Jakarta International Expo ถือเป็นภาพสะท้อนว่าตลาดส่วนผสมอาหารและเครื่องดื่มในภูมิภาคกำลังขยับจากการขายสินค้าไปสู่การแลกเปลี่ยนองค์ความรู้และมาตรฐานอย่างจริงจัง บนเวทีเดียว ผู้ผลิตวัตถุดิบ ผู้พัฒนาผลิตภัณฑ์ ผู้ซื้อรายใหญ่ และผู้เชี่ยวชาญด้านกฎระเบียบมาพบกัน เพื่อหาทางตอบโจทย์ผู้บริโภครุ่นใหม่ที่ให้ความสำคัญกับสุขภาพ โภชนาการ และความโปร่งใสในห่วงโซ่อุปทาน
ในมุมผู้ส่งออกอาหารฮาลาล Fi Asia Indonesia 2026 จึงไม่ใช่งานออกบูธธรรมดา แต่เป็นห้องเรียนเข้มข้นเรื่องตลาดและมาตรฐานฮาลาลอินโดนีเซีย ผู้ประกอบการได้เรียนรู้ข้อกำหนดสำคัญอย่างระบบรับรองของ BPJPH และกฎของหน่วยงานด้านอาหารและยาในประเทศปลายทางโดยตรง ขณะเดียวกัน กิจกรรมอย่างโปรแกรมเชื่อมโยงผู้ซื้อระดับผู้บริหารและการแข่งขันพัฒนาผลิตภัณฑ์อาหารจากภาคการศึกษา ยังเป็นตัวอย่างว่าเวทีการค้าใหม่กำลังให้คุณค่ากับนวัตกรรมและการร่วมมือข้ามภาคส่วนมากขึ้น ใครที่ยังคิดว่าไปงานแสดงสินค้าเพื่อหาคำสั่งซื้ออย่างเดียว กำลังพลาดคุณค่าอีกครึ่งหนึ่งของเวทีนี้
ศูนย์วิทยาศาสตร์ฮาลาล จุฬาฯ และ Bangkok Halal Expo เกมรุกเชื่อมมาตรฐานกับการค้า
หาก Fi Asia Indonesia คือด่านฝั่งปลายทาง Bangkok Halal Expo 2026 ที่กำหนดจัดต้นเดือนธันวาคม ณ ศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์ คือฐานบัญชาการฝั่งต้นทางสำหรับตลาดฮาลาลไทย การจับมือระหว่างผู้จัดงานกับศูนย์วิทยาศาสตร์ฮาลาล จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ทำให้เวทีธุรกิจเชื่อมติดกับองค์ความรู้ด้านวิทยาศาสตร์ มาตรฐาน และเทคโนโลยีฮาลาลอย่างเป็นระบบ
แกนคิดสำคัญคือการให้ Science เป็นรากฐาน นำไปสู่นวัตกรรม และจบลงที่การเชื่อมกับตลาด เพื่อให้สินค้าและบริการฮาลาลแข่งขันได้ทั้งในและต่างประเทศ Thailand Halal Assembly จะเน้นงานวิชาการและนวัตกรรม ขณะที่ Bangkok Halal Expo ทำหน้าที่เป็น Business Platform เชื่อมผู้ประกอบการและนักลงทุนจากหลายประเทศ สำหรับผู้ที่ต้องการส่งออกอาหารฮาลาล เวทีนี้คือโอกาสในการทดสอบว่า ผลิตภัณฑ์ของตนยืนอยู่ตรงไหนบนมาตรฐานสากล ได้รับความเชื่อมั่นเพียงใด และต้องอัปเกรดกระบวนการผลิตหรือการตรวจสอบในจุดใดก่อนจะก้าวสู่ตลาดมุสลิมวงกว้าง
จากมาตรฐานฮาลาลใหม่สู่กลยุทธ์รุกตลาดฮาลาลไทยในภูมิภาค
เมื่อนำทุกปัจจัยมาประกอบกัน ภาพที่ชัดเจนคือ ตลาดฮาลาลไทยกำลังถูกบังคับให้ยกระดับจากการทำตามกฎขั้นต่ำ ไปสู่การใช้มาตรฐานเป็นยุทธศาสตร์รุกภูมิภาค ผู้ประกอบการที่ต้องการส่งออกอาหารฮาลาลหรือวัตถุดิบอาหารจำเป็นต้องเริ่มจากการทำความเข้าใจมาตรฐานฮาลาลใหม่ของตลาดเป้าหมายอย่างอินโดนีเซียให้ลึก และเตรียมระบบยืนยันย้อนกลับในโรงงานของตนเองให้พร้อมต่อการตรวจสอบ ขณะเดียวกันก็ต้องใช้เวทีอย่าง Fi Asia Indonesia และ Bangkok Halal Expo เป็นทั้งช่องทางเจรจาธุรกิจและห้องทดลองทดสอบแนวคิดผลิตภัณฑ์
สาระสำคัญไม่ได้อยู่ที่การวิ่งตามมาตรฐานให้ทันเท่านั้น แต่อยู่ที่การกล้าใช้มาตรฐานเป็นข้อได้เปรียบเชิงแข่งขันในตลาดฮาลาลที่มีมูลค่า 3.56 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ ผู้ประกอบการที่มองเห็นภาพใหญ่ตั้งแต่วันนี้จะไม่ถามแค่ว่า ต้องทำฮาลาลหรือไม่ แต่จะถามว่าทำอย่างไรให้ฮาลาลกลายเป็นจุดขาย นวัตกรรม และบัตรผ่านเพื่อเข้าไปอยู่ในห่วงโซ่คุณค่าของเศรษฐกิจฮาลาลโลกในระยะยาว
