อยากได้ประสิทธิภาพ แต่ยังไม่ยอมปล่อยมือ
AI ในองค์กร คือการนำระบบปัญญาประดิษฐ์เข้าไปช่วยหรือดำเนินงานในกระบวนการธุรกิจ ตั้งแต่งานประจำไปจนถึงการตัดสินใจ โดยต้องกำหนดให้ชัดว่าระบบทำอะไรได้และจุดใดที่มนุษย์ยังต้องกำกับ ผลสำรวจระดับโลกของ TCS จาก 25 ประเทศพบว่า ผู้บริหาร 84% มองการเพิ่มประสิทธิภาพงานเป็นคุณค่าหลักจากการลงทุนใน AI แต่มีองค์กรเพียง 10% ที่ยอมให้ AI Agent ตัดสินใจและลงมือทำได้โดยไม่ต้องรออนุมัติจากมนุษย์ ช่องว่างนี้ไม่ใช่เรื่องย้อนแย้ง หากเป็นสัญญาณว่าองค์กรต้องการผลลัพธ์จากระบบ แต่ยังไม่มั่นใจพอจะมอบอำนาจให้มัน ความระมัดระวังยิ่งมีเหตุผลเมื่อ AI เข้าถึงแอปพลิเคชัน ขั้นตอนงาน และการตัดสินใจได้มากขึ้น สำหรับธุรกิจ การเพิ่มผลิตภาพโดยไม่มีขอบเขตความรับผิดชอบอาจสร้างความเสี่ยงมากกว่าประโยชน์
ผลสำรวจเดียวกันระบุว่า มีผู้บริหารเพียง 9% ที่เชื่อว่า AI Agent จะประสานกระบวนการทำงานข้ามแอปพลิเคชันขององค์กรได้อย่างปลอดภัย ขณะที่ความปลอดภัย ความเสี่ยง และการกำกับดูแล AI กลายเป็นปัจจัยสำคัญอันดับหนึ่งต่อการพัฒนาและนำระบบไปใช้ เหนือต้นทุน ความเร็ว และความสะดวกในการติดตั้ง นี่คือโจทย์ที่ผู้บริหารไม่ควรแก้ด้วยการเลือกระหว่าง “ใช้ให้เต็มที่” กับ “ห้ามใช้” แต่ควรแบ่งงานตามระดับความเสี่ยง งานที่ทำซ้ำและตรวจสอบย้อนหลังได้อาจเปิดให้ระบบทำมากขึ้น ส่วนการตัดสินใจที่กระทบลูกค้า พนักงาน หรือทรัพยากรสำคัญควรมีคนรับผิดชอบชัดเจน
ประหยัดเวลาไม่เท่ากับสร้างมูลค่า
ความคาดหวังต่อ AI ไม่ได้แปลว่าจะเกิดผลทางธุรกิจโดยอัตโนมัติ บนเวทีเสวนาเรื่องผลิตภาพ คน และความไว้วางใจในงานประชุมธุรกิจปี 2026 อามาน โมดี ผู้บริหารจากบีซีจี เปิดเผยว่า แม้ 90% ของบริษัทพูดถึง AI แต่มีเพียง 5% ที่สร้างมูลค่าจาก AI ได้จริง อีกผลสำรวจพบว่า 42% ของผู้ตอบแบบสอบถามประหยัดเวลาทำงานได้มากกว่าหนึ่งวันต่อสัปดาห์ แต่คนส่วนใหญ่ยังไม่มีแผนว่าจะนำเวลานั้นไปทำอะไรต่อ จึงไม่เกิดมูลค่าเพิ่มแก่องค์กร ประเด็นสำคัญจึงไม่ใช่เพียงว่า AI ทำงานได้เร็วแค่ไหน แต่คือเวลาที่คืนมาเปลี่ยนเป็นงานที่มีคุณค่ากว่าเดิมหรือไม่
การใส่แชตบอตลงในกระบวนการเดิมอาจช่วยให้พนักงานทำงานบางส่วนเร็วขึ้น แต่หากขั้นตอนอนุมัติ วิธีตัดสินใจ และเป้าหมายยังเหมือนเดิม ผลลัพธ์ก็อาจหยุดอยู่ที่ความสะดวก องค์กรควรเลือกกระบวนการที่สร้างผลต่อธุรกิจหรือคนจำนวนมาก แล้วออกแบบใหม่ตั้งแต่ต้นจนจบ ตัวอย่างที่ยกไว้คือการใช้ข้อมูลช่วยตรวจการจัดซื้อและการจ่ายเงิน ซึ่งอาจเปิดให้เห็นความผิดปกติที่การตรวจแบบเดิมพลาดได้ สำหรับผู้ใช้บริการและพนักงานหน้าร้าน ประโยชน์จะจับต้องได้เมื่อเครื่องมือช่วยลดงานเบื้องหลังจนพนักงานมีสมาธิต้อนรับลูกค้า ไม่ใช่เพียงทำให้รายงานเสร็จเร็วขึ้น
AI กับการทำงานอาจเปลี่ยนบทบาทและอำนาจ
ภาพอนาคตของ AI กับการทำงานไม่ควรถูกย่อให้เหลือคำถามว่าจะมีตำแหน่งงานหายไปกี่ตำแหน่ง ซิกเว่ เบรกเก้ ประธานคณะผู้บริหารกลุ่มทรู อธิบายเมื่อวันที่ 22 ตุลาคม 2569 ว่า AI ทำให้องค์กรต้องทบทวนการแบ่งงาน การจัดสรรทรัพยากร และอำนาจตัดสินใจ มากกว่าจับตาเพียงจำนวนตำแหน่งที่อาจหายไป ตัวอย่างคือแนวคิดแบ่งตลาดเป็นพื้นที่ย่อยราว 6,000 แห่ง แต่ละพื้นที่มีเป้าหมายและงบประมาณของตนเอง เพื่อย้ายข้อมูลและอำนาจบางส่วนไปใกล้ลูกค้า ระบบข้อมูลธุรกิจที่กำลังพัฒนาจะนำยอดขาย รายได้ ต้นทุน และประสิทธิภาพเครือข่ายมาประกอบเป็นคำแนะนำในการทำงาน แต่คำแนะนำไม่ใช่การตัดสินใจแทนคน และความรับผิดชอบยังต้องกำหนดให้ชัด
เมื่อข้อมูลไปถึงคนหน้างานเร็วขึ้น บทบาทก็เปลี่ยนจากการทำตามขั้นตอนอย่างเดียวไปสู่การตีความ ตรวจสอบ และอธิบายเหตุผลของการตัดสินใจ ผู้บริหารสหพัฒนพิบูลย้ำแนวทางไม่ปลดพนักงานและเพิ่มความรู้เพื่อให้ใช้ AI ได้อย่างมั่นใจ ในรายงานที่จัดทำเมื่อวันที่ 20 ตุลาคม 2569 มุมมองนี้มีน้ำหนักกว่าคำสัญญาว่าเทคโนโลยีจะไม่กระทบงาน เพราะสิ่งที่องค์กรทำได้จริงคือเตรียมคนให้รับผิดชอบงานรูปแบบใหม่ การกระจายอำนาจจะเกิดผลก็ต่อเมื่อพนักงานรู้ว่าตัดสินใจได้แค่ไหน ใช้ข้อมูลใด และต้องส่งต่อกรณีใดกลับไปยังส่วนกลาง

เงื่อนไขที่จะทำให้การลงทุนคุ้มค่า
ทางออกไม่ใช่การรอให้ความเสี่ยงหมดไปก่อนเริ่มใช้ AI แต่คือการสร้างกรอบควบคุมที่ทำให้ทดลองและขยายผลได้อย่างรับผิดชอบ แต่ละองค์กรควรกำหนดขีดจำกัดว่า AI ทำอะไรได้ ต้องให้ใครตรวจ และกรณีใดต้องขออนุมัติจากมนุษย์ พร้อมวัดผลที่ปลายทาง เช่น คุณภาพการตัดสินใจ ประสบการณ์ลูกค้า หรืองานที่ทีมทำได้เพิ่ม ไม่ใช่นับเพียงจำนวนครั้งที่เรียกใช้ระบบ หากพนักงานประหยัดเวลาได้ แต่ไม่มีเป้าหมายรองรับ เวลานั้นก็อาจไม่กลายเป็นผลิตภาพที่มีความหมาย
การนำ AI มาใช้จึงต้องเดินพร้อมกันทั้งเทคโนโลยี ข้อมูล คน และการปรับกระบวนการ ไม่ใช่ซื้อเครื่องมือแล้วคาดหวังให้เกิดผลเอง รายงาน TCS เรื่องการใช้ AI ในองค์กรชี้ว่าความปลอดภัยและการกำกับดูแลจะกำหนดทิศทางการใช้งาน เมื่อระบบได้รับสิทธิ์เข้าถึงงานและการตัดสินใจมากขึ้น ข้อสรุปชัดเจน: องค์กรควรเริ่มจากงานที่มีคุณค่าและความเสี่ยงที่จัดการได้ แล้วขยายอำนาจของ AI ตามหลักฐาน ไม่ใช่ตามกระแส ผลิตภาพจะเกิดเป็นมูลค่าจริงก็ต่อเมื่อคนรู้ว่าจะใช้เวลาที่คืนมาอย่างไร และยังมีผู้รับผิดชอบผลลัพธ์ทุกครั้งที่ระบบลงมือ






