ท่าเรือระนอง–สงขลาอัปเกรดใหญ่ เปิดเส้นทางการค้าสองฝั่งทะเล

การค้าภาคใต้กำลังเปลี่ยนเกมคืออะไร และทำไมต้องเริ่มที่ระนอง–สงขลา

การอัปเกรดท่าเรือระนองและท่าเรือสงขลา คือแผนยกระดับท่าเรือหลักฝั่งอันดามันและอ่าวไทยให้รองรับเรือสินค้าขนาดใหญ่ ตู้คอนเทนเนอร์จำนวนมาก และระบบขนถ่ายสมัยใหม่ เพื่อผลักดันการค้าภาคใต้ให้เป็นศูนย์กลางเชื่อมเอเชีย ผ่านโครงข่ายโลจิสติกส์ทางน้ำที่เชื่อมถนน ราง และเรือเข้าด้วยกันอย่างเป็นระบบ

เมื่อวันที่ 15 กันยายน 2569 นายสรรเพชญ บุญญามณี รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงคมนาคม เปิดเผยความสำเร็จของการยกระดับท่าเรือภาคใต้ โดยท่าเรือระนองสามารถรองรับเรือสินค้าขนาด 5,725 ตันกรอสได้เป็นครั้งแรกของจังหวัด ส่วนท่าเรือสงขลาติดตั้งปั้นจั่นหน้าท่าหรือเครน STS จำนวน 2 ตัวและอยู่ระหว่างทดสอบระบบเตรียมเปิดให้บริการ การเปลี่ยนแปลงนี้ไม่ใช่แค่การเพิ่มเครื่องมือ แต่เป็นสัญญาณว่าการค้าภาคใต้กำลังขยับขึ้นไปอีกระดับ

ท่าเรือระนอง ประตูฝั่งอันดามันสู่กลุ่ม BIMSTEC

ท่าเรือระนองกำลังก้าวจากท่าเรือชายขอบสู่บทบาทใหม่ในฐานะ Ranong Gateway รองรับเรือสินค้าขนาด 5,725 ตันกรอส พร้อมศักยภาพขนส่งตู้คอนเทนเนอร์กว่า 400 ตู้ได้เป็นครั้งแรกของจังหวัด ความเปลี่ยนแปลงนี้คือการยืนยันว่าฝั่งอันดามันไม่ใช่เพียงทางออกทะเล แต่เป็นจุดเริ่มต้นของเส้นทางการค้าใหม่ที่เชื่อมเอเชียใต้

เส้นทางระนอง–จิตตะกองเชื่อมประเทศกับบังกลาเทศและกลุ่มประเทศ BIMSTEC โดยตรง เปิดโอกาสให้สินค้าในภาคใต้เข้าถึงตลาดเอเชียใต้ได้รวดเร็วขึ้น สิ่งที่น่าสนใจคือ แผนจัดระเบียบพื้นที่หลังท่าให้มีลานวางตู้สินค้า คลังสินค้า จุดพักรถบรรทุก เขตปลอดอากร และกิจกรรมโลจิสติกส์ครบวงจร ซึ่งหากทำได้จริง ท่าเรือระนองจะกลายเป็นโซ่ข้อสำคัญของห่วงโซ่อุปทานภูมิภาค ไม่ใช่แค่ท่าเรือรับส่งสินค้าเชิงรับเหมือนที่ผ่านมา

ท่าเรือสงขลาและเครน STS เครื่องมือใหม่ของการเชื่อมเอเชียตะวันออก

ฝั่งอ่าวไทย ท่าเรือสงขลาเลือกเดินเกมด้วยเทคโนโลยีการขนถ่ายตู้สินค้าระดับสากล การติดตั้งเครน STS จำนวน 2 ตัวและกำลังทดสอบระบบอยู่ในขณะนี้ คือการตัดข้อจำกัดเดิมที่ท่าเรือไม่สามารถรองรับเรือสินค้าที่ไม่มีเครนประจำเรือได้ ผลคือสายเรือขนาดใหญ่มีเหตุผลมากขึ้นในการแวะท่าเรือสงขลาโดยตรง

เป้าหมายของการพัฒนาท่าเรือสงขลาชัดเจนและกล้าหาญ การขนส่งสินค้าจะเพิ่มจากประมาณ 2 ล้านตันเป็น 4 ล้านตันต่อปี และตู้สินค้าจาก 150,000 ทีอียูเป็น 450,000 ทีอียูภายใน 5–6 ปี หากแผนขุดลอกร่องน้ำและรักษาความลึกทำได้ตามมาตรฐาน การค้าภาคใต้จะได้ท่าเรือสงขลาเป็นประตูส่งออกไปยังตลาดจีน เกาหลี และญี่ปุ่น โดยไม่ต้องอ้อมผ่านท่าเรือต่างประเทศ

สองฝั่งทะเล หนึ่งยุทธศาสตร์การค้าภาคใต้

ภาพที่เริ่มชัดคือการสร้างเครือข่ายการค้าภาคใต้สองฝั่งทะเล โดยฝั่งอันดามันมีท่าเรือระนองเชื่อมตลาดเอเชียใต้และกลุ่ม BIMSTEC ส่วนฝั่งอ่าวไทยมีท่าเรือสงขลาเป็นประตูสำคัญสู่ตลาดเอเชียตะวันออก จุดร่วมที่น่าสนใจคือทั้งสองท่าเรือถูกออกแบบให้เชื่อมโยงกับถนนและราง เพื่อให้การขนส่งจากต้นทางถึงปลายทางเดินได้ราบรื่น

คำกล่าวของนายสรรเพชญที่ว่า “วันนี้เราเห็นผลสำเร็จที่จับต้องได้ ทั้งการรับเรือสินค้าขนาดใหญ่ที่ระนองเป็นครั้งแรก และการติดตั้งเครน STS ที่ท่าเรือสงขลา” สะท้อนว่ารัฐคาดหวังให้ผลลัพธ์ไปถึงผู้ประกอบการและประชาชนในพื้นที่จริง อย่างไรก็ตาม สิ่งที่จะตัดสินว่ายุทธศาสตร์เชื่อมเอเชียนี้สำเร็จหรือไม่ ไม่ได้อยู่แค่ที่เครื่องจักรหรือเครน แต่อยู่ที่การทำให้เส้นทางเดินเรือมีสินค้าไปกลับเพียงพอ และการบริหารท่าเรือให้ทำงานเต็มศักยภาพอย่างต่อเนื่อง