ชายแดนใต้กำลังเปลี่ยนจากพื้นที่ชายขอบเป็นศูนย์กลาง
ท่องเที่ยวชายแดนใต้ คือการเดินทางท่องเที่ยวและทำธุรกิจในพื้นที่แนวพรมแดนของภาคใต้ ที่เชื่อมโยงเส้นทางคมนาคม การค้าชายแดน และวัฒนธรรมหลากหลาย เพื่อสร้างรายได้ ยกระดับคุณภาพชีวิต และเพิ่มโอกาสเชื่อมต่อกับภูมิภาคผ่านโครงสร้างพื้นฐานสะพาน ถนน ท่าเรือน้ำลึก และระบบด่านเข้าออกที่มีประสิทธิภาพสูง เน้นดึงนักท่องเที่ยวมูลค่าสูงและเพิ่มปริมาณการค้าชายแดนอย่างยั่งยืน หัวใจของการเปลี่ยนเกมครั้งนี้คือการที่ที่ประชุมเตรียมความพร้อมครม.สัญจร นำโดยรองนายกรัฐมนตรีฝ่ายคมนาคม พิจารณาข้อเสนอโครงการจากสงขลา สตูล ยะลา ปัตตานี และนราธิวาส รวม 199 โครงการ วงเงินเบื้องต้นกว่า 5.7 หมื่นล้านบาท เพื่อนำเสนอเข้าสู่ครม.สัญจรที่สงขลา ข้อเท็จจริงนี้บอกชัดว่ารัฐไม่ได้มองชายแดนใต้เป็นพื้นที่ปัญหาอย่างเดียว แต่เห็นเป็นประตูเศรษฐกิจที่ต้องลงทุนจริงจัง
โครงสร้างพื้นฐานใหม่ สะพานและท่าเรือน้ำลึกคือหมุดหมายเศรษฐกิจ
ถ้าจะผลักดันการค้าชายแดนให้ทะลุข้อจำกัดเดิม โครงสร้างพื้นฐานคือสนามรบหลัก โครงการสะพานข้ามทะเลสาบสงขลาและสะพานเชื่อมเกาะลันตาได้รับการลงนามสัญญาจ้างก่อสร้างต่อหน้านายกรัฐมนตรี รองนายกรัฐมนตรี และผู้แทนธนาคารโลก โดยย้ำแนวทาง Green Transport เพื่อการพัฒนาที่สมดุลและยั่งยืน นี่ไม่ใช่แค่สะพานเพื่อเดินทาง แต่เป็น “สะพานแห่งโอกาส” ที่จะยกระดับการคมนาคมและท่องเที่ยวเชื่อมฝั่งอ่าวกับฝั่งอันดามันอย่างเป็นระบบ ในมิติการพัฒนาภาคใต้ หอการค้าสงขลาผลักดันโครงการเพิ่มขีดความสามารถการแข่งขันท่าเรือน้ำลึกสงขลา พร้อมข้อเสนออื่น ๆ เพื่อรองรับบทบาทศูนย์กลางโลจิสติกส์ของภูมิภาค เมื่อสะพาน ถนน และท่าเรือน้ำลึกทำงานร่วมกัน การค้าชายแดนและการขนส่งสินค้าจะไหลลื่นขึ้นอย่างเห็นภาพ ซึ่งคือฐานรายได้ที่มั่นคงกว่าการพึ่งท่องเที่ยวอย่างเดียว
ปลดล็อกด่านสะเดา–ด่านนอก จุดคอขวดท่องเที่ยวชายแดนใต้
แม้จะมีโครงการลงทุนสงขลามากมาย หากด่านชายแดนยังติดขัด ท่องเที่ยวชายแดนใต้ก็ไปไม่สุด รัฐมนตรีท่องเที่ยวและกีฬาเดินทางลงพื้นที่สงขลา เปิดวงหารือกับผู้ประกอบการจาก 5 จังหวัดชายแดนใต้ เพื่อรวบรวมปัญหาและข้อเสนอเสนอต่อครม.สัญจร สะเดา–ด่านนอกถูกชี้ว่าเป็นคอขวดสำคัญ ทั้งจากความล่าช้า ขาดบุคลากร และถนนเชื่อมด่านเก่าด่านใหม่ที่ยังไม่แล้วเสร็จ ทำให้นักท่องเที่ยวสับสนและเสียเวลา การเร่งรัดก่อสร้างทางเชื่อม ติดตั้งป้ายบอกทางขนาดใหญ่ และผลักดันระบบลงทะเบียนออนไลน์ล่วงหน้า เป็นแนวทางที่เอกชนเสนอให้ดำเนินการทันที นี่คือจุดที่การพัฒนาภาคใต้ด้านท่องเที่ยวต้องกล้าเปลี่ยนจากระบบราชการช้า ๆ ไปสู่การบริการแบบดิจิทัล หากทำได้จริง ภาพลบของการรอคิวข้ามด่านนาน ๆ จะถูกแทนที่ด้วยประสบการณ์เดินทางที่สะดวกและมีมาตรฐาน
ทุนและซอฟต์โลน ตัวช่วยให้ธุรกิจชายแดนใต้ลุกขึ้นใหม่
การพัฒนาท่องเที่ยวและโครงสร้างพื้นฐานจะไม่ยั่งยืน หากผู้ประกอบการในพื้นที่ไม่มีทุนฟื้นตัว หอการค้าสงขลาและกลุ่มนักธุรกิจรุ่นใหม่ร่วมกับจังหวัดจัดเวิร์กช็อประดมความเห็นเพื่อพัฒนาพื้นที่ 5 จังหวัดชายแดนใต้ในมิติเศรษฐกิจ สังคม ความมั่นคง และภัยพิบัติ จากผลสำรวจพบว่าผู้ประกอบการฟื้นตัวได้เพียงร้อยละ 80 หลังเหตุอุทกภัย หอการค้าจึงเสนอวงเงินสินเชื่อดอกเบี้ยต่ำรวม 25,000 ล้านบาท พร้อมให้ บสย ค้ำประกันและผ่อนปรนการตรวจเครดิตบูโรสำหรับผู้ประสบภัย คำขอซอฟต์โลนนี้สะท้อนว่าเอกชนไม่ได้รอการช่วยเหลือแบบให้เปล่า แต่ต้องการสภาพคล่องเพื่อปรับตัวเอง หากรัฐบาลตอบรับ จะเป็นสัญญาณเชิงบวกว่าการพัฒนาภาคใต้ไม่ใช่แค่สร้างสะพานและถนน แต่คือการลงทุนในคนและธุรกิจท้องถิ่นที่เป็นหัวใจของเศรษฐกิจชายแดน
มุมมองต่อ 199 โครงการ: โอกาสครั้งใหญ่แต่ต้องคัดให้คุ้ม
เวิร์กช็อปและข้อเสนอโครงการจากจังหวัดต่าง ๆ แสดงให้เห็นภาพว่าชายแดนใต้กำลังก้าวไปสู่ยุคใหม่ สตูลเสนอถึง 17 โครงการเร่งด่วน วงเงินรวม 426,080,000 บาท ครอบคลุมตั้งแต่สนามกีฬา ท่าเทียบเรือ ไปจนถึงแนวคิดสะพานเชื่อมเปอร์ลิสและการพัฒนาเกาะหลีเป๊ะสู่การท่องเที่ยวมูลค่าสูง ด้านยะลา ปัตตานี และนราธิวาสก็เน้นพัฒนาโครงข่ายถนน สนามกีฬา ท่าอากาศยาน และโครงการป้องกันภัยพิบัติ เพื่อรองรับเมืองต้นแบบและการค้าชายแดนในอนาคต ครม.สัญจรสงขลาถูกมองว่าเป็นโอกาสเปิดประตูเศรษฐกิจ 5 จังหวัดชายแดนใต้ ระหว่างวันที่ 31 สิงหาคม – 1 กันยายน โดยรัฐบาลย้ำว่าจะคัดกรองโครงการอย่างเข้ม เน้นโครงการพร้อม คุ้มค่า และเกิดประโยชน์ต่อประชาชน มุมมองเชิงวิจารณ์คือ รัฐต้องกล้าเลือกและตัดโครงการที่ไม่ตอบโจทย์ท่องเที่ยวชายแดนใต้และการค้าชายแดนอย่างแท้จริง เพื่อให้เม็ดเงินลงทุนทุกบาทกลายเป็นโครงสร้างพื้นฐานและบริการที่ประชาชนสัมผัสได้ ไม่ใช่แค่ตัวเลขในเอกสาร
