การแย่งชิงอำนาจสงครามการค้าระหว่างอเมริกาและจีน ศึกยักษ์ใหญ่ที่โลกต้องจับตา

การแย่งชิงอำนาจสงครามการค้าระหว่างอเมริกาและจีน: ศึกยักษ์ใหญ่ที่โลกต้องจับตา

ในศตวรรษที่ 21 โลกไม่ได้เผชิญกับสงครามที่ใช้กำลังทหารเพียงอย่างเดียว แต่กลับเผชิญกับ “สงครามเศรษฐกิจและการค้า” ที่รุนแรงไม่แพ้กัน โดยเฉพาะอย่างยิ่งความขัดแย้งระหว่างสองมหาอำนาจเศรษฐกิจของโลกอย่าง สหรัฐอเมริกา และ จีน ที่กำลังแข่งขันกันเพื่อครองความเป็นผู้นำทั้งด้านเทคโนโลยี การค้า และอิทธิพลทางการเมืองระหว่างประเทศ ความตึงเครียดนี้ไม่เพียงส่งผลต่อสองประเทศเท่านั้น แต่ยังสั่นสะเทือนห่วงโซ่อุปทานและเศรษฐกิจโลกทั้งระบบ

จุดเริ่มต้นของสงครามการค้า

หากย้อนกลับไปในช่วงปี 2018 เป็นต้นมา ความสัมพันธ์ทางการค้าระหว่างสหรัฐฯ และจีนเริ่มตึงเครียดอย่างเห็นได้ชัด ภายใต้รัฐบาลของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ที่ประกาศเก็บ ภาษีนำเข้าสินค้าจีนมูลค่าหลายแสนล้านดอลลาร์สหรัฐ โดยให้เหตุผลว่า จีนทำการค้าผิดกติกา เช่น การอุดหนุนภาคการผลิต การบังคับถ่ายโอนเทคโนโลยี และการละเมิดทรัพย์สินทางปัญญา การกระทำเหล่านี้ถูกมองว่าไม่เป็นธรรมต่อบริษัทอเมริกันและทำให้สหรัฐเสียเปรียบ

ฝั่งจีนเองก็ไม่ยอมแพ้ ตอบโต้ด้วยการเก็บภาษีสินค้านำเข้าจากสหรัฐฯ เช่นกัน ส่งผลให้เกิดภาวะ “สงครามภาษี” ที่สร้างแรงสั่นสะเทือนต่อเศรษฐกิจโลกอย่างรุนแรง ราคาสินค้าส่งออก-นำเข้าเพิ่มสูงขึ้น ห่วงโซ่อุปทานสะดุด และตลาดหุ้นทั่วโลกผันผวน

สงครามการค้าไม่ได้มีแค่ “ภาษี”

หลายคนอาจคิดว่าสงครามการค้าคือการขึ้นภาษีตอบโต้กันไปมาเท่านั้น แต่แท้จริงแล้วความขัดแย้งระหว่างสหรัฐฯ และจีนลึกกว่านั้นมาก เพราะนี่คือการแย่งชิงอำนาจนำในหลายมิติ เช่น

1. เทคโนโลยีและนวัตกรรม

   • บริษัทจีนอย่าง Huawei, ZTE, BYD ถูกจับตาว่าเป็นภัยคุกคามต่อความมั่นคงของสหรัฐฯ

   • สหรัฐฯ จึงออกมาตรการจำกัดการเข้าถึงชิปขั้นสูง (semiconductor) และเทคโนโลยี AI ที่ถือเป็น “หัวใจ” ของเศรษฐกิจยุคใหม่

2. ห่วงโซ่อุปทานโลก (Global Supply Chain)

   • จีนเป็นฐานการผลิตสินค้าสำคัญของโลก ไม่ว่าจะเป็นอิเล็กทรอนิกส์ สิ่งทอ หรือสินค้าอุปโภคบริโภค

   • การกดดันให้บริษัทต่างชาติย้ายฐานการผลิตออกจากจีน ทำให้เวียดนาม อินเดีย และเม็กซิโกกลายเป็นประเทศที่ถูกจับตามอง

3. พลังงานและแร่หายาก (Rare Earths)

   • จีนครองความได้เปรียบในการผลิตแร่หายาก ซึ่งจำเป็นต่อการผลิตชิป อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ และอาวุธยุทโธปกรณ์

   • หากจีนใช้สิ่งนี้เป็น “อาวุธทางการค้า” ก็สามารถสร้างแรงกดดันมหาศาลต่อสหรัฐฯ ได้

4. การเงินและค่าเงิน

   • จีนพยายามผลักดันให้ เงินหยวน ถูกใช้มากขึ้นในเวทีการค้าระหว่างประเทศ

   • ในขณะที่สหรัฐฯ ยังคงใช้ “ดอลลาร์” เป็นอาวุธหลักในการคว่ำบาตรและควบคุมระบบการเงินโลก

ผลกระทบต่อเศรษฐกิจโลก

สงครามการค้าอเมริกา–จีนไม่ได้เป็นแค่ปัญหาของสองประเทศนี้เท่านั้น แต่ยังส่งผลต่อทั้งโลกในหลายด้าน

• ต้นทุนสินค้าสูงขึ้น
  เมื่อมีการขึ้นภาษี สินค้านำเข้าจากทั้งสองประเทศย่อมแพงขึ้น ส่งผลต่อผู้บริโภคทั่วโลกโดยตรง

• บริษัทต่างชาติย้ายฐานการผลิต
  หลายบริษัทไม่อยากพึ่งพาจีนเพียงแห่งเดียวอีกต่อไป ทำให้ประเทศอาเซียน รวมถึงไทย ได้รับผลพลอยได้จากการลงทุนใหม่

• ตลาดหุ้นผันผวน
  นักลงทุนทั่วโลกกังวลกับความไม่แน่นอน ราคาหุ้นและค่าเงินจึงผันผวนอย่างต่อเนื่อง

• ความร่วมมือด้านเทคโนโลยีถูกแบ่งขั้ว
  โลกกำลังเข้าสู่ “Tech War” ที่อาจทำให้เกิดระบบเทคโนโลยีคู่ขนาน เช่น จีนใช้มาตรฐาน 5G ของตนเอง ขณะที่สหรัฐฯ ผลักดันมาตรฐานอีกแบบหนึ่ง

ไทยอยู่ตรงไหนในสมรภูมินี้?

ประเทศไทยถือว่าได้รับทั้งผลดีและผลเสียจากสงครามการค้า

• ผลดี: การที่บริษัทต่างชาติย้ายฐานการผลิตจากจีนมาอาเซียน ทำให้ไทยมีโอกาสดึงดูดการลงทุนมากขึ้น โดยเฉพาะในอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์และยานยนต์ไฟฟ้า

• ผลเสีย: ไทยยังพึ่งพาการส่งออกไปทั้งสหรัฐฯ และจีน หากสองประเทศมีการกีดกันทางการค้า ก็อาจกระทบยอดส่งออกและเศรษฐกิจไทยโดยรวม

ดังนั้น การวางกลยุทธ์ “ถ่วงดุล” ความสัมพันธ์กับทั้งสองฝ่ายจึงเป็นสิ่งสำคัญ รัฐบาลไทยและผู้ประกอบการต้องติดตามสถานการณ์อย่างใกล้ชิด เพื่อปรับตัวให้สอดคล้องกับทิศทางโลก

สงครามการค้าในอนาคต: จะจบหรือยืดเยื้อ?

หลายฝ่ายเชื่อว่า ความขัดแย้งระหว่างสหรัฐฯ และจีนจะไม่สิ้นสุดลงง่ายๆ เพราะนี่ไม่ใช่แค่เรื่อง “การค้า” แต่คือ “การชิงความเป็นหนึ่งของโลก”

• หากสหรัฐฯ ต้องการรักษาความเป็นผู้นำ ก็ต้องควบคุมการเข้าถึงเทคโนโลยีขั้นสูงของจีน

• ขณะที่จีนเองก็พยายามสร้างอำนาจแบบ “คู่ขนาน” โดยพึ่งพาตัวเองให้มากที่สุด และขยายอิทธิพลไปยังประเทศกำลังพัฒนา

สุดท้ายแล้ว สิ่งที่โลกกำลังเผชิญไม่ใช่แค่สงครามภาษีระยะสั้น แต่คือการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างเศรษฐกิจโลกครั้งใหญ่ที่อาจใช้เวลาหลายทศวรรษ

บทสรุป

สงครามการค้าระหว่างสหรัฐอเมริกาและจีน คือ “มหากาพย์การแย่งชิงอำนาจ” ที่มีเดิมพันสูงกว่าที่คิด ไม่ว่าจะเป็นเทคโนโลยี เศรษฐกิจ หรืออิทธิพลทางการเมือง ความขัดแย้งนี้ได้เปลี่ยนวิธีคิดของทั้งภาคธุรกิจและรัฐบาลทั่วโลก ทำให้ทุกประเทศต้องปรับตัวเพื่ออยู่รอด

สำหรับประชาชนทั่วไป แม้จะดูเหมือนเรื่องไกลตัว แต่จริงๆ แล้วเราสัมผัสได้จากราคาสินค้าที่สูงขึ้น เทรนด์เทคโนโลยีใหม่ๆ ที่แยกขั้ว และโอกาสทางเศรษฐกิจที่อาจเปลี่ยนทิศทาง สุดท้ายแล้ว สงครามการค้าระหว่างอเมริกาและจีนไม่ใช่เรื่องของใครสองประเทศเท่านั้น แต่เป็น “เรื่องของโลกทั้งใบ” ที่เราทุกคนต่างมีส่วนร่วมอยู่ในสมรภูมินี้