Apple vs Epic: เมื่อศาลอุทธรณ์เปิดทางให้ Apple เก็บค่าธรรมเนียมจากลิงก์จ่ายเงินนอก App Store ได้

ถ้าจะมีคดีไหนในโลกเทคที่เหมือนซีรีส์ยาวหลายซีซัน มีทั้งดราม่า หักมุม และผลกระทบระดับอุตสาหกรรม ชื่อของ Epic Games vs Apple ต้องติดอันดับต้น ๆ แบบไม่ต้องคิด

นี่ไม่ใช่แค่การทะเลาะกันเรื่องค่าธรรมเนียม 30% แต่คือการตั้งคำถามกับ “อำนาจแพลตฟอร์ม” ของ Apple โดยตรง และล่าสุด เกมนี้ก็เดินมาถึงอีกหนึ่งจุดเปลี่ยนสำคัญ เมื่อ ศาลอุทธรณ์สหรัฐฯ ตัดสินว่า

Apple ควรมีสิทธิ์เก็บ “ค่าธรรมเนียมที่เหมาะสม” จากการซื้อที่เกิดผ่านลิงก์จ่ายเงินภายนอกในแอป iOS

ข่าวนี้ไม่ใช่แค่ชนะหรือแพ้ แต่คือการปรับสมดุลอำนาจครั้งใหม่ของ App Store ที่ส่งแรงสะเทือนไปทั้งนักพัฒนา ผู้ใช้ และโมเดลธุรกิจของ Apple เอง

ย้อนภาพใหญ่: จุดเริ่มต้นของสงคราม Apple vs Epic

ทุกอย่างเริ่มจากเรื่องที่ฟังดูเรียบง่ายมาก
Epic ไม่อยากจ่ายค่าธรรมเนียม App Store 30%

แต่ Apple มองว่า

• App Store คือแพลตฟอร์ม

• Apple ลงทุนเรื่องโครงสร้าง ระบบ ความปลอดภัย

• นักพัฒนาควรแบ่งรายได้

Epic เลยเลือก “ท้าชน” ด้วยการเปิดระบบจ่ายเงินของตัวเองใน Fortnite บน iOS และนั่นคือจุดที่เรื่องลุกลามกลายเป็นคดีระดับประวัติศาสตร์

คำสั่งศาลที่เปลี่ยนโลก App Store

หลังการต่อสู้ยาวนาน ศาลสั่งให้ Apple

• ต้องอนุญาตให้นักพัฒนาใส่ ลิงก์ไปจ่ายเงินนอก App Store

• ห้ามปิดกั้นหรือทำให้ผู้ใช้ไม่รู้ว่ามีทางเลือกอื่น

ตั้งแต่เดือนเมษายนที่ผ่านมา แอปบน iOS อย่าง Spotify, Netflix (บางประเทศ) หรือแอปสมัครสมาชิกต่าง ๆ
เริ่มสามารถ

• โฆษณาราคา

• ชี้ไปซื้อผ่านเว็บไซต์

• เสนอโปรที่ถูกกว่า

นี่คือสิ่งที่ ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อนในระบบ iOS

ปัญหาคือ Apple “ยอม แต่ไม่เต็มใจ”

แม้ Apple จะทำตามคำสั่งศาลในเชิงเทคนิค แต่ศาลมองว่า Apple

ทำทุกอย่างให้ลิงก์ภายนอก “ใช้งานยากที่สุดเท่าที่จะทำได้”

ตัวอย่างชัด ๆ คือ

• Apple ตั้งค่าธรรมเนียม 27% สำหรับการซื้อผ่านลิงก์

• ทั้งที่นักพัฒนาต้องไปจ่ายค่าระบบชำระเงินอื่นเพิ่มอีก

ผลคือ

• แพงกว่า In-App Purchase

• แทบไม่มีนักพัฒนาเลือกใช้

ศาลจึงมองว่านี่คือการ ฝ่าฝืนเจตนารมณ์ของคำสั่งศาล อย่างชัดเจน

คำตัดสินล่าสุด: ศาลอุทธรณ์เข้ามา “เบรกแรงเกินไป”

ศาลอุทธรณ์เห็นด้วยว่า Apple ทำผิดจริง แต่ก็มองว่า

การสั่งห้าม Apple เก็บค่าธรรมเนียมใด ๆ อย่างถาวรนั้น รุนแรงเกินไป

ศาลใช้ถ้อยคำแรงพอสมควร โดยบอกว่าคำสั่งเดิม

• คล้ายการลงโทษทางอาญา

• มากกว่าการแก้ไขเชิงนโยบาย

ดังนั้น ศาลอุทธรณ์จึง **เปิดทางให้ Apple เก็บค่าธรรมเนียมได้อีกครั้ง
แต่ต้องเป็น

• ค่าธรรมเนียมที่สมเหตุสมผล

• ไม่ใช่เชิงลงโทษ

• ไม่ทำลายการแข่งขัน

แล้ว “ค่าธรรมเนียมที่เหมาะสม” คือเท่าไร

ตรงนี้คือจุดที่ทุกคนจับตา

ศาลอุทธรณ์ระบุแนวทางไว้คร่าว ๆ ว่า

• ควรคิดจากต้นทุนที่จำเป็นในการดูแลระบบลิงก์

• รวมถึงค่าชดเชยการใช้ทรัพย์สินทางปัญญาของ Apple

• ห้ามรวมต้นทุนด้านความปลอดภัยและความเป็นส่วนตัว

แปลเป็นภาษาคนคือ

Apple จะเก็บได้ แต่เก็บแบบอ้างเหตุผลจริง ไม่ใช่ตั้งตัวเลขลอย ๆ

Apple ยังเก็บเงินไม่ได้ทันที

ถึงจะดูเหมือน Apple ชนะ แต่ในทางปฏิบัติ

• ยัง ไม่สามารถเริ่มเก็บค่าธรรมเนียมได้ทันที

• ต้องส่งเรื่องกลับไปที่ศาลชั้นต้น

• เพื่อคำนวณตัวเลขที่เหมาะสม

ศาลอุทธรณ์ยังแนะนำให้

ทั้ง Apple และศาล เร่งหาข้อสรุปโดยเร็ว

เพราะยิ่งยืดเยื้อ ยิ่งกระทบทั้งระบบนิเวศ App Store

กติกาใหม่ที่ Apple ได้กลับคืน

คำตัดสินรอบนี้ไม่ได้มีแค่เรื่องเงิน แต่ยังคืนอำนาจบางส่วนให้ Apple ด้วย

เรื่องดีไซน์ลิงก์

Apple สามารถ

• ห้ามทำลิงก์ภายนอกให้เด่นกว่าปุ่มซื้อในแอป

• จำกัดขนาด ตัวอักษร ตำแหน่ง

• แต่ต้องยอมให้ลิงก์อยู่ในระดับ “เทียบเท่า” ปุ่มของ Apple

เรื่องภาษา

Apple อาจควบคุมภาษาที่ใช้ในลิงก์
ถ้าขัดกับมาตรฐานเนื้อหาทั่วไป

เรื่องกลุ่มนักพัฒนา

Apple ไม่จำเป็นต้องเปิดลิงก์ให้ทุกโปรแกรม
เช่น VPP หรือ News Partner Program

มุมวิเคราะห์เชิงธุรกิจ: ใครได้ ใครเสียจริง

Apple

• ได้ทางลงที่ไม่เสียหน้า

• รักษาโมเดลรายได้บางส่วน

• แต่ต้องระวังทุกก้าว เพราะศาลจับตาใกล้มาก

นักพัฒนา

• ยังได้ทางเลือก

• แต่กำไรอาจไม่เต็ม 100%

• รายเล็กอาจยังลำบาก

ผู้ใช้

• ยังเห็นราคาและดีลนอก App Store

• แต่ความต่างอาจน้อยลงในอนาคต

ผลกระทบต่อโลก Apple โดยรวม

นี่ไม่ใช่แค่เรื่องแอป
แต่มันสะท้อนว่า Apple กำลัง

• ถูกบีบให้เปิดระบบมากขึ้น

• ไม่สามารถควบคุมทุกอย่างแบบเดิมได้

และนั่นส่งผลถึง

• บริการ

• อุปกรณ์

• โมเดลรายได้ระยะยาว

Zestbuy กับผู้ใช้ในยุค Apple เปิดเกมใหม่

เมื่อ Apple เปลี่ยนกติกา
การแข่งขันด้านราคาและบริการจะชัดขึ้น

ผู้ใช้ที่เลือกซื้อ

• iPhone

• iPad

• อุปกรณ์เสริม

• หรือสมัครบริการต่าง ๆ

ยิ่งต้องอาศัยแหล่งข้อมูลที่อัปเดตและเชื่อถือได้
Zestbuy จึงเป็นอีกหนึ่งแพลตฟอร์มที่ช่วยให้ตามเกมทัน
ทั้งสินค้า Apple ของแท้ และข่าวสารสำคัญที่ส่งผลต่อการใช้งานจริง

สรุปใหญ่: Apple ไม่ได้ชนะขาด Epic ก็ยังไม่แพ้

คำตัดสินครั้งนี้คือ

• การประนีประนอมเชิงอำนาจ

• ไม่ใช่ชัยชนะฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง

สิ่งที่ชัดที่สุดคือ

App Store จะไม่เหมือนเดิมอีกต่อไป

และตัวเลข “ค่าธรรมเนียมที่เหมาะสม” ที่กำลังจะถูกตัดสิน
จะกลายเป็น บรรทัดฐานใหม่ของโลกแอป iOS ไปอีกยาว

เกมนี้ยังไม่จบ แค่เปลี่ยนฉาก และฉากต่อไปน่าจะเดือดกว่าเดิมแน่นอน

Apple iPad

฿10,690-฿23,900

ซื้อสินค้า

Apple iPhone 17 Pro Max

฿48,900-฿80,900

ซื้อสินค้า