อังกฤษออกกฎหมาย “รุ่นปลอดบุหรี่” คนเกิดปี 2009 เป็นต้นไป ห้ามซื้อบุหรี่ตลอดชีวิต

หากพูดถึงมาตรการควบคุมยาสูบ ประเทศอังกฤษถือเป็นหนึ่งในประเทศที่เดินหน้าจริงจังและต่อเนื่องมาโดยตลอด ทั้งการขึ้นภาษีบุหรี่ การห้ามโฆษณา การติดภาพคำเตือนขนาดใหญ่บนซอง ไปจนถึงการควบคุมบุหรี่ไฟฟ้าในเด็กและเยาวชน และล่าสุด สหราชอาณาจักรกำลังจะก้าวไปอีกขั้นด้วยกฎหมายที่ถูกพูดถึงอย่างกว้างขวางในสังคมโลก นั่นคือ กฎหมายห้ามขายบุหรี่ตลอดชีวิตสำหรับคนที่เกิดตั้งแต่ปี 2009 เป็นต้นไป

กฎหมายนี้ไม่ใช่เพียงการ “เพิ่มอายุขั้นต่ำ” แบบที่หลายประเทศทำกัน แต่เป็นการเปลี่ยนโครงสร้างแนวคิดทั้งหมดของการควบคุมยาสูบ ด้วยเป้าหมายระยะยาวในการสร้าง “รุ่นปลอดบุหรี่” หรือ Smoke-free Generation อย่างแท้จริง 🌱

Tobacco and Vapes Bill กฎหมายที่กำลังเปลี่ยนประวัติศาสตร์ยาสูบอังกฤษ

กฎหมายดังกล่าวมีชื่ออย่างเป็นทางการว่า Tobacco and Vapes Bill ซึ่งอยู่ระหว่างการพิจารณาของรัฐสภาสหราชอาณาจักร โดยล่าสุด ณ วันที่ 6 มกราคม 2026 กฎหมายนี้ยังอยู่ในขั้นตอน Report Stage หรือช่วงการพิจารณารายละเอียดก่อนเข้าสู่การลงมติขั้นสุดท้าย

สาระสำคัญของกฎหมายนี้ คือการห้ามขายผลิตภัณฑ์ยาสูบทุกชนิดให้กับประชากรกลุ่มหนึ่ง “ตลอดชีวิต” โดยไม่สนใจว่าในอนาคตพวกเขาจะโตเป็นผู้ใหญ่แค่ไหนก็ตาม แนวคิดนี้ถือเป็นการใช้มาตรการเชิงโครงสร้างเพื่อป้องกันการเริ่มสูบบุหรี่ตั้งแต่ต้นทาง แทนการแก้ปัญหาปลายเหตุเหมือนที่ผ่านมา 🧠

ใครคือกลุ่มที่ถูกห้ามซื้อบุหรี่ตลอดชีวิต

หัวใจสำคัญของกฎหมายนี้อยู่ที่ “เส้นแบ่งรุ่น” อย่างชัดเจน โดยกฎหมายกำหนดว่า

ผู้ที่เกิดตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2009 เป็นต้นไป จะไม่สามารถซื้อผลิตภัณฑ์ยาสูบได้ตลอดชีวิต ไม่ว่าจะเป็นบุหรี่ มวนยาสูบ กระดาษมวน หรือแม้แต่ผลิตภัณฑ์สมุนไพรที่ใช้สำหรับการสูบ

นั่นหมายความว่า แม้บุคคลเหล่านี้จะมีอายุครบ 18 ปี 25 ปี หรือ 40 ปีในอนาคต พวกเขาก็ยังไม่สามารถซื้อบุหรี่ได้อย่างถูกกฎหมาย 🚫

ในขณะที่ผู้ที่เกิดก่อนวันที่ 1 มกราคม 2009 จะไม่ได้รับผลกระทบจากกฎหมายนี้ และยังสามารถซื้อบุหรี่ได้ตามกฎหมายเดิม

จากอายุขั้นต่ำ 18 ปี สู่แนวคิด “Generational Ban”

ที่ผ่านมา กฎหมายควบคุมบุหรี่ของหลายประเทศ รวมถึงอังกฤษ ใช้วิธีการกำหนด “อายุขั้นต่ำ” ในการซื้อ เช่น 18 ปี หรือ 21 ปี แต่ Tobacco and Vapes Bill เลือกใช้แนวคิดใหม่ที่เรียกว่า Generational Ban

แนวคิดนี้คือการเพิ่มอายุขั้นต่ำในการซื้อบุหรี่ “ปีต่อปี” ไปเรื่อย ๆ โดยไม่กำหนดเพดานสูงสุด กล่าวคือ หากปีหนึ่งห้ามขายให้คนอายุ 18 ปี ปีถัดไปก็จะห้ามขายให้คนอายุ 19 ปี และเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ จนในที่สุดจะไม่มีคนรุ่นใหม่คนใดสามารถซื้อบุหรี่ได้อีก

เป้าหมายไม่ใช่การลงโทษคนสูบในปัจจุบัน แต่คือการทำให้การสูบบุหรี่ “หายไปตามรุ่น” อย่างเป็นธรรมชาติ 🌍

ไม่ได้ห้ามสูบ แต่ห้ามขาย ความแตกต่างที่สำคัญ

สิ่งหนึ่งที่รัฐบาลอังกฤษพยายามสื่อสารอย่างชัดเจน คือ กฎหมายนี้ ไม่ใช่การห้ามสูบบุหรี่โดยตรง

ผู้ที่สูบบุหรี่อยู่แล้ว โดยเฉพาะกลุ่มที่เกิดก่อนปี 2009 จะยังคงสามารถสูบได้ตามกฎหมาย ไม่มีการเอาผิดทางอาญากับผู้สูบ

แต่สิ่งที่ถูกห้ามคือ “การขาย” ให้กับคนรุ่นใหม่ ซึ่งเป็นการตัดวงจรการเริ่มต้นสูบ มากกว่าการไปควบคุมพฤติกรรมส่วนบุคคลโดยตรง 🚭

กำหนดบังคับใช้ปี 2027 จุดเริ่มต้นของรุ่นปลอดบุหรี่

แม้กฎหมายจะถูกพูดถึงตั้งแต่ปี 2024 แต่การบังคับใช้จริงถูกวางแผนไว้ในวันที่ 1 มกราคม 2027 ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่คนเกิดปี 2009 จะมีอายุครบ 18 ปีพอดี

นั่นหมายความว่า กฎหมายนี้จะเริ่มต้นพร้อมกับการเข้าสู่วัยผู้ใหญ่ของคนรุ่นใหม่ และจะเป็นจุดเริ่มต้นอย่างเป็นทางการของ “รุ่นปลอดบุหรี่” รุ่นแรกของอังกฤษ 📅

เสียงจากประชาชนอังกฤษ เห็นต่างมากกว่าสนับสนุน

แม้แนวคิดของกฎหมายจะได้รับเสียงชื่นชมจากองค์กรด้านสุขภาพทั่วโลก แต่ผลสำรวจความคิดเห็นล่าสุดในอังกฤษกลับสะท้อนภาพที่ซับซ้อนกว่านั้น

ผลสำรวจโดย The Freedom Association ที่เผยแพร่ผ่านสื่อ Convenience Store ระบุว่า ประชาชนอังกฤษประมาณ 63-66% ไม่เห็นด้วยกับกฎหมายนี้ ทั้งในกลุ่มผู้สูบบุหรี่และผู้ไม่สูบ

กลุ่มที่สนับสนุนกฎหมายมากที่สุด คือกลุ่มคนรายได้สูง และกลุ่มที่ไม่เคยสูบบุหรี่มาก่อน ขณะที่กลุ่มต่อต้านมองว่ากฎหมายนี้สร้างปัญหามากกว่าประโยชน์ ⚖️

เหตุผลของฝ่ายคัดค้าน กฎหมายที่บังคับใช้ยากและไม่เป็นธรรม

ฝ่ายที่ไม่เห็นด้วยกับกฎหมาย Tobacco and Vapes Bill ให้เหตุผลหลายประการ โดยหนึ่งในข้อกังวลหลัก คือความยากในการบังคับใช้จริง

หลายคนตั้งคำถามว่า ร้านค้าจะต้องตรวจสอบอายุอย่างไรในระยะยาว และจะเกิดสถานการณ์ที่ดูไม่สมเหตุสมผล เช่น คนอายุ 27 ปีสามารถซื้อบุหรี่ได้ แต่คนอายุ 26 ปีซื้อไม่ได้ ทั้งที่เป็นผู้ใหญ่เหมือนกัน

นอกจากนี้ ยังมีความกังวลว่ากฎหมายอาจกระตุ้นให้เกิดตลาดมืด การลักลอบขาย และทำให้การควบคุมยาสูบยากขึ้นในทางปฏิบัติ 🕵️‍♂️

ฝ่ายสนับสนุน มองไกลกว่าสิทธิส่วนบุคคล

ในอีกด้านหนึ่ง กลุ่มองค์กรด้านสาธารณสุข เช่น Cancer Research UK และองค์กรแพทย์จำนวนมาก สนับสนุนกฎหมายนี้อย่างเต็มที่ โดยมองว่า ผลกระทบด้านสุขภาพจากบุหรี่มีต้นทุนทางสังคมสูงมาก ทั้งค่ารักษาพยาบาล การสูญเสียแรงงาน และคุณภาพชีวิตของประชาชน

ฝ่ายสนับสนุนเชื่อว่า การป้องกันไม่ให้คนเริ่มสูบตั้งแต่แรก เป็นวิธีที่มีประสิทธิภาพที่สุด และกฎหมายนี้จะช่วยลดจำนวนผู้สูบบุหรี่ในระยะยาวอย่างมีนัยสำคัญ 🫀

จากรัฐบาลอนุรักษนิยม สู่รัฐบาลแรงงาน กฎหมายที่ยังเดินหน้าต่อ

กฎหมาย Tobacco and Vapes Bill ถูกเสนอครั้งแรกในยุครัฐบาลของ Rishi Sunak จากพรรค Conservative และแม้จะมีการเปลี่ยนรัฐบาลเป็นพรรค Labour ในปัจจุบัน กฎหมายฉบับนี้ก็ยังถูกนำกลับมาพิจารณาและเดินหน้าต่อ

สิ่งนี้สะท้อนให้เห็นว่า แม้จะมีความเห็นต่างในสังคม แต่ประเด็นการลดอัตราการสูบบุหรี่ ถือเป็นวาระสำคัญที่ทั้งสองขั้วการเมืองเห็นพ้องในเชิงนโยบาย 📜

อังกฤษกำลังกลายเป็นต้นแบบของโลกหรือไม่

หากกฎหมายนี้ผ่านและถูกบังคับใช้อย่างเต็มรูปแบบ อังกฤษจะกลายเป็นหนึ่งในประเทศแรกของโลกที่ใช้แนวคิด “ห้ามขายบุหรี่ตามรุ่น” อย่างเป็นระบบ ซึ่งอาจกลายเป็นต้นแบบให้ประเทศอื่น ๆ ศึกษาและนำไปปรับใช้

หลายประเทศในยุโรป รวมถึงนิวซีแลนด์ เคยพูดถึงแนวคิดลักษณะเดียวกันมาก่อน แต่การผลักดันในระดับกฎหมายจริงยังถือว่าเป็นเรื่องใหม่และท้าทาย 🌏

กฎหมาย Tobacco and Vapes Bill ของอังกฤษ ไม่ได้เป็นเพียงการควบคุมบุหรี่ แต่เป็นการตั้งคำถามใหม่ต่อสังคมว่า “เราควรปกป้องคนรุ่นใหม่จากการเสพติดตั้งแต่ต้นทางหรือไม่”

การห้ามขายบุหรี่ตลอดชีวิตให้กับคนที่เกิดตั้งแต่ปี 2009 เป็นต้นไป คือการตัดสินใจเชิงนโยบายที่กล้าหาญ และเต็มไปด้วยข้อถกเถียง ระหว่างเสรีภาพส่วนบุคคล ความเป็นธรรม และสุขภาพของสังคมโดยรวม

แม้ประชาชนส่วนใหญ่ยังไม่เห็นด้วย และมีข้อกังวลเรื่องการบังคับใช้จริง แต่ฝ่ายสนับสนุนเชื่อว่า ผลลัพธ์ระยะยาวจะคุ้มค่า หากสามารถลดจำนวนผู้สูบบุหรี่และโรคที่เกี่ยวข้องได้อย่างยั่งยืน

ปี 2027 จะเป็นจุดเริ่มต้นสำคัญที่โลกจับตามองว่า “รุ่นปลอดบุหรี่” จะเป็นเพียงอุดมคติ หรือจะกลายเป็นความจริงที่เปลี่ยนโฉมหน้าสาธารณสุขโลกในศตวรรษนี้ 🚀