ค้นพบความสนใจของคุณ ไปด้วยกัน

ดีลจริง รีวิวตรงไปตรงมา และเรื่องราวการช้อปปิ้งจากคนที่มีความสนใจเดียวกับคุณ — ทุกวันบน ZestBuy

ค้นพบความสนใจของคุณ ไปด้วยกันดีลจริง รีวิวตรงไปตรงมา และเรื่องราวการช้อปปิ้งจากคนที่มีความสนใจเดียวกับคุณ — ทุกวันบน ZestBuy

ถกอนาคตเงินกองทุน สสส. เปลี่ยนแหล่งรายได้ เสี่ยงสะดุดงานป้องกันโรค

ถกอนาคตเงินกองทุน สสส. เปลี่ยนแหล่งรายได้ เสี่ยงสะดุดงานป้องกันโรค
ความสนใจ|การใช้ชีวิตอย่างมีสุขภาพดี

รายงาน 23 ผลงาน จุดตั้งต้นของข้อถกเถียงเรื่องเงิน

กองทุน สสส. คือกลไกสนับสนุนงานสร้างเสริมสุขภาพที่มุ่งลดปัจจัยเสี่ยงและป้องกันโรค ผ่านความร่วมมือกับภาคประชาชนและเครือข่ายต่าง ๆ โดยใช้รายได้ที่จัดสรรจากภาษีสินค้าทำลายสุขภาพ เพื่อให้การทำงานระยะยาวไม่ต้องรอการจัดงบประมาณรายปีเพียงอย่างเดียว วันที่ 10 พฤศจิกายน 2569 นพ.พงศ์เทพ วงศ์วัชรไพบูลย์ ผู้จัดการกองทุน สสส. ชี้แจงรายงานประจำปี 2567–2568 ต่อวุฒิสภา พร้อมนำเสนอผลงานเด่น 23 เรื่อง ครอบคลุมการลดปัจจัยเสี่ยงและสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาวะ ต่อมาในการประชุมสภาผู้แทนราษฎรวันที่ 12 พฤศจิกายน ก็มีการชี้แจงรายงานชุดเดียวกัน ตัวเลขเหล่านี้สำคัญ แต่ประเด็นที่ควรจับตายิ่งกว่าคือข้อเสนอแก้กฎหมายซึ่งอาจเปลี่ยนแหล่งรายได้ และทำให้ความมั่นคงของงานขึ้นกับการตัดสินใจทางงบประมาณในแต่ละช่วง

ผลงานที่รายงานมีทั้งเครือข่ายเยาวชนเฝ้าระวังบุหรี่ไฟฟ้า สถานศึกษาที่ร่วมดำเนินงานกว่า 1,600 แห่ง และโครงการพักตับ ยืดชีวิต ซึ่งทดลองในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล 80 แห่ง ครอบคลุม 12 เขตสุขภาพ โดยผู้เข้าร่วมที่มีค่าเอนไซม์ตับผิดปกติมีสัดส่วนลดจาก 31.88% เหลือ 17.38% ในโครงการดูแลผู้ป่วยเบาหวานที่นำเสนอในสภาผู้แทนราษฎร ผู้ป่วยหยุดยาได้ถึง 52% และลดยาได้ถึง 47% ผลเหล่านี้ไม่ได้พิสูจน์ว่าทุกโครงการสำเร็จเท่ากัน แต่ชี้ให้เห็นว่าเงินกองทุนอาจแปลงเป็นการเปลี่ยนแปลงที่ประชาชนสัมผัสได้ หากติดตามและขยายงานที่ได้ผลอย่างมีหลักฐาน

ถกอนาคตเงินกองทุน สสส. เปลี่ยนแหล่งรายได้ เสี่ยงสะดุดงานป้องกันโรค

ทำไม สว. จึงห่วงการเปลี่ยนแหล่งรายได้

สมาชิกวุฒิสภาหลายคนคัดค้านการแก้กฎหมายที่เปลี่ยนแหล่งรายได้ของกองทุน และสนับสนุนการคงกลไกจัดเก็บภาษีสรรพสามิตสุราและยาสูบ 2% เพื่อให้งานสร้างเสริมสุขภาพเดินหน้าต่อเนื่อง นพ.เปรมศักดิ์ เพียยุระยกผลสำรวจร่างกฎหมาย 4 ฉบับว่า 89.47% ไม่เห็นด้วยกับการเปลี่ยนแหล่งเงิน สสส. ข้อกังวลหลักไม่ใช่เพียงจำนวนเงิน แต่คือความเป็นอิสระและความแน่นอน หากต้องพึ่งงบประมาณกลาง การจัดสรรอาจเปลี่ยนตามรัฐบาล และแต่ละครั้งที่เปลี่ยนรัฐบาลอาจต้องเริ่มต้นใหม่

นี่เป็นเหตุผลที่ควรมองภาษีบาปในฐานะกลไกสร้างความต่อเนื่อง ไม่ใช่ใบอนุญาตให้ใช้เงินโดยไร้การตรวจสอบ รายได้ของ สสส. อยู่นอกงบประมาณ แต่ไม่ได้หมายความว่าอยู่นอกการตรวจสอบ ฝ่ายที่ต้องการรักษาระบบจึงมีภาระต้องแสดงผลงาน เปิดข้อมูล และตอบคำถามเรื่องการจัดสรรทุนให้ชัดเจน ส่วนผู้เสนอเปลี่ยนระบบก็ควรอธิบายให้ได้ว่าจะทดแทนความมั่นคงและความเป็นอิสระเดิมอย่างไร การถกเถียงที่ตั้งอยู่บนคำว่าโปร่งใสเพียงอย่างเดียวไม่พอ หากไม่ได้แสดงว่าระบบใหม่ตรวจสอบได้ดีกว่าและไม่ทำให้งานสะดุด

เหตุผลด้านเวลาเป็นเรื่องสำคัญ เพราะโรคไม่ติดต่อเรื้อรังใช้เวลาหลายสิบปีกว่าจะก่อตัว และผลจากการลดการสูบบุหรี่หรือดื่มหนักไม่ได้ปรากฏทันที นพ.วีระพันธ์ สุวรรณนามัยระบุว่า แนวโน้มการสูบบุหรี่ของผู้มีอายุ 15 ปีขึ้นไปลดจาก 21.9% ในปี 2549 เหลือ 16.7% ในปี 2569 ส่วนการดื่มหนักลดจาก 17.6% ในปี 2552 เหลือ 12.9% ในปี 2568 เมื่อผลลัพธ์ต้องรอ การเปลี่ยนแหล่งเงินโดยไม่มีหลักประกันเรื่องงบต่อเนื่องจึงเสี่ยงทำให้โครงการป้องกันโรคขาดช่วงก่อนเห็นผลเต็มที่

ถกอนาคตเงินกองทุน สสส. เปลี่ยนแหล่งรายได้ เสี่ยงสะดุดงานป้องกันโรค

สร้างนำซ่อม ไม่ได้แปลว่าละเลยการรักษา

แนวคิดสร้างนำซ่อมหมายถึงการลงทุนลดความเสี่ยงและสร้างสุขภาวะก่อนที่ผู้คนจะเจ็บป่วย จึงไม่ควรปล่อยให้ระบบทำงานเฉพาะตอนเกิดโรคแล้วค่อยเพิ่มการรักษา นพ.วีระพันธ์เปรียบว่า เมื่อหลังคารั่วควรซ่อมหลังคา ไม่ใช่รื้อบ้าน ภาพเปรียบเทียบนี้มีน้ำหนัก เพราะการป้องกันต้องอาศัยทั้งการสื่อสาร การปรับพฤติกรรม และสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาพ ซึ่งมักไม่เห็นผลในรอบงบประมาณสั้น ๆ

แต่การยืนยันหลักการเดิมไม่ควรกลายเป็นข้ออ้างให้หยุดปรับปรุง สว. เสนอทางออกทั้งการกำหนดเพดานรายได้ต่อปีและส่งส่วนเกินคืนคลัง การรายงานผลสำเร็จทุก 5 ปีแยกตามกองทุน และหากเปลี่ยนแหล่งรายได้ก็ต้องเขียนให้ชัดในกฎหมายว่าจะจัดสรรเงินอย่างไร พร้อมผลักดันโครงการที่ได้ผลเข้าสู่ระบบสาธารณสุขหลักและเปิดข้อมูลให้สังคมตรวจสอบ นี่เป็นแนวทางที่สมดุลกว่าเลือกระหว่างคงทุกอย่างไว้กับรื้อระบบทั้งหมด เพราะรักษาความต่อเนื่องไปพร้อมกับเพิ่มความรับผิดรับชอบ

ความจำเป็นของงานป้องกันยิ่งเห็นชัดเมื่อมีความเสี่ยงใหม่ เช่น รายงานว่าการใช้บุหรี่ไฟฟ้าเพิ่มขึ้น 15 เท่าใน 7 ปี และวัยรุ่นอายุ 13–15 ปี 1 ใน 5 สูบบุหรี่ไฟฟ้า ขณะเดียวกัน งานลดอุบัติเหตุและการสร้างกิจกรรมทางกายในโรงเรียนก็ต้องอาศัยภาคีในพื้นที่และแผนต่อเนื่อง โดยมีแผนอบรมครูแกนนำต่อถึงปี 2570 ข้อสรุปจึงไม่ควรเป็นการเลือกป้องกันแทนการรักษา แต่ต้องทำให้การป้องกันมีเงินที่คาดการณ์ได้ มีผลลัพธ์วัดได้ และตรวจสอบได้จริง

ถกอนาคตเงินกองทุน สสส. เปลี่ยนแหล่งรายได้ เสี่ยงสะดุดงานป้องกันโรค

รักษาหลักการ พร้อมยกระดับความรับผิดชอบ

การคัดค้านการเปลี่ยนที่มารายได้มีเหตุผลรองรับ เพราะงานสร้างเสริมสุขภาพต้องต่อเนื่องและไม่ควรถูกผูกไว้กับความผันผวนทางการเมือง แต่ความชอบธรรมของกองทุนจะยั่งยืนได้ก็ต่อเมื่อประชาชนเห็นทั้งผลลัพธ์และวิธีใช้เงินอย่างโปร่งใส ข้อเสนอให้ตั้งเพดานรายได้ ประเมินผลเป็นระยะ กระจายทุนตามปัญหาในพื้นที่ และนำโครงการที่พิสูจน์ผลแล้วเข้าสู่ระบบบริการหลัก จึงควรถูกพิจารณาอย่างจริงจัง ไม่ใช่ถูกมองเป็นเงื่อนไขที่ขัดกับความเป็นอิสระ

ท้ายที่สุด การเปลี่ยนแหล่งรายได้ไม่ใช่เรื่องเทคนิคทางบัญชีเท่านั้น แต่กำหนดว่าการป้องกันโรคจะมีอิสระและทรัพยากรพอทำงานระยะยาวหรือไม่ ทางเลือกที่เหมาะสมคือรักษาหลักประกันด้านเงินทุน พร้อมเพิ่มการตรวจสอบและวัดผลให้เข้มขึ้น เพราะเมื่อผลงานชัดและข้อมูลเปิดเผย กองทุน สสส. ก็มีเหตุผลหนักแน่นในการเดินหน้าสร้างนำซ่อม และประชาชนมีสิทธิเรียกร้องให้ทุกบาทสนับสนุนสุขภาพได้อย่างคุ้มค่า

ถกอนาคตเงินกองทุน สสส. เปลี่ยนแหล่งรายได้ เสี่ยงสะดุดงานป้องกันโรค

ZestBuy ได้รับค่าคอมมิชชั่นเมื่อคุณช้อปผ่านลิงก์ของเรา โดยคุณไม่ต้องจ่ายเพิ่ม

You May Also Like

Comments
พูดอะไรบางอย่าง...
ยังไม่มีความคิดเห็น มาเป็นคนแรกที่แบ่งปันความคิดเห็นของคุณ!